leygardagur 22. januar 1994síða 2

Ein koddi ORÐASKIFTI hevur av álvara tikid seg upp um spurningin at lækka kostn- adarstødid og harvið eisini lønirnar. Hesin spurningur hevur verið rættiliga nógv umrøddur nú fleiri vinnulívsmenn og -feløg hava mælt til at lækka kostn- aðarsteðið og harvið eisini skattin. Ført hevur verið fram, at lønirnar eru alt ov høgar, og at tær eru ein forðing fyri at fáa eitt sunt og avlopsgevandi vinnulfv. NÚ hevur so fólkaflokkurin gjørt málið til sítt hjartamál og hevur lagt tað fyri tingið. Tað skal hann so sanniliga hava loyvi til. Vit halda, at tað er rætt at viðgera ein slíkan spurning, men meta tað vera skeivt av fólkaflokkinum og teimum fólkum, sum síggja eina løn- arlækking sum einasta heiligvágin at fáa hetta landið aftur á føtur, nú at fyrigykla fólki, at bara lønimar lækka so verður alt so gott so gott. Hetta er at reingja veruleikan, og má tað sigast at vera stórt spell, at ein heilur flokkur setir slíkt í sítt skjaldrarmerki. EITT er at koma við einum útspæli og vilja kanna og umrøda eitt ávíst mál. Men har frá og so til at siga, at bert hetta kann bjarga samfelagnum er bæði at lúgva fyri sær sjálvum og gørum. Her má sigast, at sambandið ber seg FRÆLSI- JA VNADUR — BRØDRALAG EA fan Dali Joensen - Tórfinn Smith - | Uoxeiz; P/1 Saslalurin Ljósmyndari: Kalmar Líndenskor Hlimar Jan Hansen - Prent; Pí Pressan 1981 Jústinus Eldesgaard sakligari at, tá tað heldur, at eitt slíkt mál má kannast væl og virðiliga, áðrenn tað verður sett í verk, um tað í heila tikið skal setast í verk. Men fólkafloks- monnum líkt so gera teir seg sum ikki einaferð til talsmenn fyri tí einastu gyldugu patentloysnini. Teir og bara teir hava loysnina. Oftani hevur tú varhugan av, at fólkaflokkurin, sum vit annars vita ikki er ein homogenur flokkur men meira ein forsamling av einstaklingum, sum verja einstaklingaáhugamál, leggur uppskot á ting, sum hava til endamál - ikki at bjarga nøkrum landi men harafturímóti at skapa sær og sínum PR. Nú er tað Óli Breckmann, sum hevur vitjað á Man og so er tað bráddliga IN at brúka Manskar loysnir í Føroyum. VIT seta eitt sera stórt spurnartekin við, um tað í heila tikið er rætt at koyra lønir so langt niður við lóg sum fólkafloks- menn halda. Hetta vita vit er ikki kjarnin í málinum um at fáa eitt lønandi føroyskt vinnulív. Eftir at hava koyrt við studningi frá landinum í drúgva tíð - og hetta hava fólkafloksmenn verið teir heitastu fyri at verja - so skal nú studn- ingur latast ein annan veg. Lønirnar skulu lækkast munandi og harvið skal skatturin eisini niður. Tvs. at hetta eisini hevur til sikti at syndra allan tann almenna sektorin, sum heldur ikki fólkafloksmenn kunnu vera fyriuttan. Tað er hann teir hava dúvað upp á nú øll árini, teir hava kunna sent rokningarnar til landskassan fyri - ja fyri sínar vánaligu forrætningar - fyri sit dugnaloysi í vinnulfvinum. TAÐ er eitt effektivari vinnulív vit hava brúk fyri. Tað eru teir réttu leiðararnar, sum duga at hugsa nýggjar leiðir uttan studning. Sum duga at tilrættaleggja framleiðsluna soleiðis, at optimalt fæst burtur úr - vttan hjálp uttanífrá. Lønarlækking kann sjálvandi koma at muna, men tað kann eisini gerast tann koddin, sum vit ikki hava brúk fyri og sum nettup setir vinnulívið fleiri ár aftur í tíðina og vit fara at fáa lív í aftur sovandi vinnulívið, sum visti, at tað kundi altíð dúva upp á landskassan. Tað vil siga, at insitamentið - hugurin - til at fáa sum mest burtur úr var ikki til steðar, og er blokkframleiðslan kanska eitt tað besta dømid um hetta. LØNARLÆKKING kann skjótt gerast tann nýggi koddin hjá vinnulívinum - koddin, sum skal gera, at vinnulívið fer snorksovandi inn í næstu gld. Tað eru nógvir framstandandi vinnulívsmenn, sum hava víst á, at lønimar eru ikki fremsta forðingin fyri at hava eitt lønandi vinnulív. Táverandi stjórin á Bacalao segði tað og nú tekur stjórin á Kósavirkinum og komandi nevndarfor- maður í nýggja eindarbankanum eisini spurningin upp. Hann ber Ótta fyri, at lønarlækking kann gerast tey so væl- kendi koddin, sum hevur merkt føroyskt vinnuliv, og at orðið stuðningur úr landskassanum bara verður skift út við orðið lønarlækking. Tað eru vánaligir vinnulívsmenn, sum bara geva lønarlagnum skyldina fyri ikki at fáa endarnar at røkka saman. Loysunarorðini eru góð leiðsla, út- búgving, djørv og umhugsin sølufélk og ein effektiv framleiðsla í allar mátar. Hví tosa tit ikki heldur um at vinna inn í betri søluarbeidi tað, sum tit nú skulu taka frá løntakarunum. Er tað ikki upp á tíðina, at vinnulívið fer at seta sær sjálvum størri krøv eitt nú til sølu. Vit hava í eitt mannaminni - við somu vinnulívsmonnumn og politikarum, sum nú krevja lønarlækking - arbeitt á u-landastødid við at framleiða hålvfab- rikata. Og vit hava havt eina sølu- organisatión, sum í nógvum rætt og slætt hevur forerað okkara dýra fisk til snildar og smartar útlendskar keyparar. Álvaratos - at krevja lønirnar niður - tit áttu at skammað tykkum - takið heldur í egnan barm og brótið upp um armar - effektiviserið framleiðsluna, góðskið vørurnar og leggja alla orku í at fáa tey bestu sølufélkini so vit fáa pengar fyri veruna. EG ; ; rí Få runninum: Bankasaman- legging fer at gagna vinnuni Tað er rætt at leggja bankarnar saman. Tað ber við sær, at bankarnir verða sterkari til at kunna røkja tær sera týdning- armiklu uppgávurnar teir hava við at fíggja fóroyska vinnu- lívið sigur formaðurin í Fíggingargrunninum, Richard Mikk- elsen við Tíðindablaðið Sosialin. Hann roknar annars við, at tað tað fer at vara leingi til Fóroyar aftur fóta sær fíggjarliga og búskaparliga. Ein má so bara vóna, at positiva konkunturgongdin í vesturheim- inum eisini fer at vísa seg á fiskivinnugkinum. Hvussu er Richard Mikk- elsen nøgdur við gongdina vidvikjandi Fiskavirking? -Vit hava fingið til uppgåvu at vera vid til at nútímansgera vinnulívið í Føroyum og herundir at umskipa fiskiidnadin. Hetta arbeiðið er byrjað við stovnanini av Fiska- virking, og hóast vit hava havt nakrar byrjunartrup- ulleikar, so vóni eg, at hesir skjótt eru av. Tann mest umráðandi spurn- ingurin í dag er sjálvandi nøgdin av fiski, sum er tøk hjá Fiskavirking. Ein annar avgerandi spurningur eru prísirnir. Tað liggur rættiliga tungt á júst hesum økjum í løtuni og hetta hevur so sjálvandi avleiðingar fyri Fiskavirking. Men vit vóna, at hetta fer at laga seg nakað í komandi tíð. Um eg eri nøgdur við gongdina í Fiskavirking fái eg tí ikki sagt fyrr enn vit vita meira um, hvussu fer at vera við råvøru og søluni. -Men at tab ikki hevur gingid so væl sum mett på hevur tað nakað við leiðsl- una í Fiskavirking at gera? -Tað haldi eg ikki. Góðar fortreytir -Nógvir føroyingar spyrja, hver Richard Mikkelsen er og hverja bakgrund hann hevur fyri at rekja eitt fyri Føroyar so týðandi stary? -Eg havi verið í leiðsl- uni í danska tjóðbanka- num í nógv ár og havi arbeitt við fíggjarligum spurningum, og tí kenni eg nakað til hesi viðurskifti. Ein av uppgávunum, sum vit hava arbeitt við í Fígg- ingargrunninum er nettup bankagkið, og tað er ein sannroynd, at júst bankar- nir hava ein týðandi Richard Mikkelsen: -Eg havi álit á Bankaefti- rlitinum, og haldi fram- vegis, at tað var ein góður handil, tá parta- brævabýtið fór fram í Føroya Banka. Mynd kalmar