fríggjadagur 4. februar 1994síða 4

Nr. 24 — 4. FEBRUAR 1994 Ein hugsunarsamur Hans Mortensen saman við Ulrich Andersen, ið er sett mánaðirnar — ella í hvussu er so leingi gjaldssteðgurin varar SMS skal nú standa sína størstu roynd nú av álvara standa sína roynd, Stóra sølumidstødin í Havnini skal eftir at hon mikudagin leikarnar skal finnast teir næstu Sunnudagin vórðu lunnar sum SMS fór í mikudagin. Tá kom nevniliga nýggi fíggjarráðgevin hjá SMS, Ulrich Andersen til Føroya at tosa við leidsluna í SMS um ta stóðu, stóra sølumid- stødin nú var komin í. Hettaer ein ikki alt ov góð stóða: SMS skyldar í dag 190 mió. kr., harav tvey av stóru donsku kreditfeløg- unum eiga 80-90%. Restin eru smærri kreditorar, tó at onkur teirra man vera rætti- liga stórur, eitt nå Føroya Banki, ið ferð eftir ferð er settur í samband við SMS og figgjarstøduna hjá sølu- fór í gjaldsste tríggjar til fimm má miðsteðini, ið hevur verið í andgletti í fleiri ár í pørtum av føroysku pressuni. Tað var á heysti í fjør, í september-oktober, at stød- an hjå SMS byrjadi at gerast so ålvarslig, at ikki bar til longur at halda lånsskyldur og at gjalda hvørjum sitt. Men hóast Hans Morten- ur sum fíggjarráðgevi hjá Pf. SMS næstu Mynd: Kalmar dg. Ein loysn á figgjarligu trupul- naðirnar sen á tíðindafundi seinna- partin mikudagin segði, at leiðslan í SMS hevði roynt alt, hvat hon kundi, fyri at fáa býtt um figgjarvidur- skiftini, eitt nú vit at royna at fáa avtalur í lag við kredit- orarnar, so var einki serligt komið burtur úr tí. — Tað er fyrst og fremst Tíðindablaðið tann broytta stødan í sam- felagnum, ið hevur skundað undir, at vit eru so har raktir av kreppuni, at vit hava valt at lata Pf. SMS fara í gjalds- stedg, segði Hans Morten- sen, ið saman við Ivar Højer Jensen heldur fram sum urin er. Kortini er leiðslan avmarkað í sínum arbeiði, tí ongar »ekstraordinære« av- gerdir mugu takast, medan gjaldssteðgurin er, uttan at tað hendir í samráð við Ole Borch, ið stjórnar gjalds- steðginum. — Men vit vildu fegnir taka ta avgerð, ið kundi vera best fyri starvsfólkini í SMS — um 200 í tali. Av teimum eru 142 í starvi hjá Pf. SMS, rffeðan restin arbeiðir í hin- um handlunum og fyritøk- unum, sum eru her. Gjaldssteðgurin gjørdist álvari, eftir at SMS í samráð við ráðgeva tók avgerð um hetta millum kl. 22 og 23 tyskvøldid. Í sambandi við gjalds- steðgin hevur SMS so fing- ið danska sakføraran Ole Borch at taka sær av mál- inum, og hann er av skifti- rættinum settur at stjórna gjaldssteðginum. — Í fyrsta umfari er søkt um at fáa gjaldssteðg í triggjar mánaðir, men hann kann — um neyðugt — koma at vara upp í fimm mánaðir. Helst skuldi hann ikki verið longur, segði Ole Borch á tíðindafundinum mikudag- in. — Endamálið við gjalds- stedginum er eisini sera ein- falt: At fáa skuldina hjá Pf. SMS niður. Hetta skulu vit so royna at fáa upp á pláss hesar tríggjar, fýra ella fimm mánaðirnar. Hetta er ikki fyrireiking at koyra SMS á húsaganga, hóast eg veit, at nógvir gjaldssteðgir í Føroyum eru endadir við húsagangi. Um triggjar vikur verður fundur við allar kreditor- arnar, har teir kunnu gera viðmerkingar tl gjalds- steðgin og annars seta fram spurningar. Á tíðindafundinum upp- lýsti Ole Borch, at SMS longu hevur havt samband við so nógvar kreditorar, at teir umboða yvir 180 mið. kr. Tað kunnu hóskandi vera tríggir av kreditorun- um — Realkredit Danmark, Nykredit og Føroya Banki — men hetta vard ikki upplyst á tíðindafundinum. — Frá teimum fingu vit positiva móttsku, tá vit bóru boðini um gjaldssteðg- in, sigur Ole Borch. — Tað tóktist, sum hetta bert var nakað, bíðað hevði verið eftir. Somuleiðis hava vit eisini fingið positiva aft- urmelding frá leverandør- kreditørunum. Danski sakførarin sigur, at ætlanin er uppbyggja gjaldssteðgin soleiðis, at fyrsta mánaðin skulu tey uppklárandi tingini fáast frá hondini, næsta måndin skal samráðast, og so verður vónað, at triðja mánaðin eydnast at fara undir tann åtførandi partin. Meðan gjaldssteðgurin er í SMS, heldur alt virksemi har kortini fram sum tað hevur gjørt áðrenn. Allir handlarnir eru opnir, og alt gongur annars fyri seg sum vanligt, uttan at nakað sæst til eina ávirkan av gjalds- steðginum. Syrgter fyri, at likvitdetur er til staðar, so SMS kann halda fram, og undir gjalds- steðginum verður alt goldið kontant. Sum skilist er fallandi punktið í øllum gjaldssteðg- inum, hvat SMS er vert í krónum og oyrum — reinum menniskjapengum. Á tíðindafundinum varð fleiri ferðir upplýst, at virð- ið á SMS ikki er nóg stórt til at uppviga skuldina ella tær gott og væl 150 milliónirn- ar, tey bæði donsku kredit- feløgini eiga til góða í SMS. Men kortini vildi sakfør- arin Ole Borch ikki siga, at talan var um yvirfígging av SMS. bj. SS Skulu samráðast við kreditorarnar Danskir sakfórarar stjórna gjaldssteðginum Tað verður danski sakførar- in Ole Borch, ið skal stjórna gjaldssteðginum hjá SMS. Hann hevur royndir av at stjórna gjaldssteðgum niðri í Danmark, og tí eru helst boð send eftir honum at koma hendan vegin at bera so í bandi, at SMS kemur sum frægast burtur úr sínum gjaldssteðgi, ið varð settur í verk mikudagin. Høvudsuppgåvan hjá Ole Borch verdur at samrådast við kreditorarnar hjá Pf. SMS, ið eru nokk so nógvir í tali. — Meginparturin av hes- um arbeidi fer at ganga fyri seg í Keypmannahavn, har tveir teir størstu kreditor- arnir, Realkredit Danmark og Nykredit eru, men ann- ars fari eg ella hjálparmaður mín í hesum málinum, Ole Vestergaard, at ferðast til Føroya, tá tørvur er á tí, sig- ur Ole Borch við Tíðinda- blaðið Sosialin. hj. Nevndarformaðurin í Pf. SMS, Svend Bech Jensen, Ole Borch, sakførari og Ole Vestergaard, sakfør- ari Mynd: Kalmar