mikudagur 16. februar 1994síða 10

Síða 10 Nr. 32 — 16. FEBRUAR 1994 Tidindabladid { sostalurin Lise Lyck, danskur búskaparfróðingur: Strikið triggjar milliardir av Skuldini -Búskaparliga stødan i Føroyum er nú so mikid vånalig, at tað ber ikki til longur at finna eina búskaparliga loysn. Tíðin er farin frá eini slíkari. Tað einasta rætta at gera nú fyri at steðga fråflytingini og óðrum vanlukkum er ein politisk loysn, sum hevur stødi í einum nýggjum búskapi. Einn politisk loysn eigur m.a. at miðja móti at avskriva einar 3 mia. kr. av tí, sum fóroyingar skylda danska ríkiskassanum. Hetta sigur danski búskaparfróðingurin og lektari við Handilsháskúlan í Keypmannahavn, Lise Lyck, sum í hesum døgum er á vitjan í Føroyum. Hon mælir fóroyskum politik- arum til nú beinanvegin at koma við einum útspæli at leggja fyri donsku stjórnina, sum ber í sær eina heildarloysn við munandi broytingum í samfelagsbygnaðinum eitt nú nýggjari vallóg. Ongantíð áður hava so nógv fólk verið til fyri- lestur í Nóatúni sum månakvøldid, tá danski búskaparfróðingurin Lise Ongantíð áður hevur verið so nógv fólk í fyrilestrarsalinum í Nóatúni Lyck tosaði um kreppu- støduna í Føroyum. Pláss var ikki fyri øllum fólk- unum í fyrilestrarhølinum, og tískil máttu fólk sita úti í gongini og lurta. Tíðindablaðið Sosial- urin hevur fingið fleiri áheitanir frá lesarum, sum hava heitt á blaðið um at Atli Dam, tingmaður og fólkatingsmaður vildi fegin hava eitt eintak av fyrilestrinum F — ; 3 — BF John Smith mundi kenna nógv aftur av tí, sum Lise Lyck hevði at bera fram fre mongu av samfelagsavdúkandi greinunum hann hevur havt í Sosialinum hesi seinastu árini prenta fyrilesturin og fara vit at ganga hesum ynski á meti í komandi bløðum. Í blaðnum í dag práta vit við Lise Lyck um nakrar av teimum spurn- ingum, sum hon reisti í Nóatúni. di Stríkið 3 mia. kr. Lise Lyck sigur, at stødan í Føroyum er so mikið ál- varslig, at føroyskir mynd- ugleikar nú eiga at gera sær greitt, hvat teir vilja við hesum samfelagnum komandi árini og síðani fara við einum uppleggi til donsku stjórnina. Hetta uppleggið má so stinga út í kortið eina heildarloysn, sum fyrst og fremst ber í sær, at danski staturin á ein ella annan hátt strikar ein stóran part av føroysku statsskuldini. Danski biiskaparfrød- ingurin heldur, at henda upphædd skuldi kanska verid einar 3 mia. kr. -Eg dugi ikki at siggja, at føroyska samfelagið hevur nakran livandi møguleika at koma burtur år hesi kreppustøduni, verður ikki ein stórur partur av skuldini strik- aður so ella so. Skuldin er so ómetaliga stór, at sjálvt ikki í menningarlondunum hava tey slíka skuld at dragast við. Tí er tørvur á at kunna avskriva ein part av skuldini sum skjótast. At líkna við at rinda krigsendurgjald Lise Lyck samanber stød- una í Føroyum við hana hjá londum eftir eitt -Fyrr var tað so, at tað landið, sum hevði byrjað eitt kríggj, skuldi gjalda krígsendurgjald aftaná, men í dag verður hetta mett at vera fullkomiliga skeivt, tí tað fær ikki gongd á aftur búskapirnar og er heldur ikki við til at tryggja framhaldandi frið. Við hesum dóminum sipar hon til, at tað nyttar lítið ikki at trúgva, at Før- oyar koma fyri seg aftur við at lata landið hóðra víðari við eini ovurstórari skuld, sum eitt støðugt minkandi fólkatal skal rinda aftur. Lise Lyck sigur, at hó- ast tað í Danmark í dag eru fólk, sum halda, at føroyingar sjálvir mugu bera byrðarnar, tí teir hava sjálvir ábyrgdina av eini stórari ovurnytslu, so eru tað tó so mikið mong fólk í Danmark, sum í dag síggja, at tørvur er á at av- skriva ein part av skuldini fyri at fáa gongd á aftur búskapin Bygnaðarbroytingar -Men tað er sjálvandi greitt, at ein tílík avskriv- ing kann ikki fara fram,