hósdagur 3. mars 1994síða 2

BRETAR VITA MEIRA ENN TEIR LATAST Í morgin verður eitt nýtt samráðing- arumfar millum føroyingar og bretar um undirgrundarmarkið: Bretar skulu vera hjartaliga vælkomnir, men teir eiga at gera sær greitt, at føroyingar ætla sær ikki at víkja í hesum stóra álvarsmáli. Nú er einki líkið út um, hvussu nógv bretar krevja av føroyska landgrunn- inum, men eru orðini hjá fyrrverandi danska uttanríkisráðharranum røtt, so er hetta kravið einki minni enn markleysur frekleiki móti eini grannatjóð. FØROYINGAR og bretar hava altid staðið væl um sátt og hava bæði londini nógv at takka hvørjum ødrum fyri. Bretar vardu oyggjar okkara móti týsk- inum og vit góvu bretum fisk, tá tað mest umráddi hjá teimum. HÓAST bretar ella rættari hetlendingar og skotar eru næstu grannar okkara, so eru Føroyar partur av Norðurlondum og tískil hava ikki verið so tøtt sambond millum okkum og Stórabretland eins og Noreg og Danmark. Tað er tó greitt, at einki stendur í stað, og soleiðis sum framtíðin sær út í hesum partinum av heiminum við eini oljuvinnu beint uttan fyri okkara dyr, so hava vit brúk fyri at samstarva við bæði hetlendingar, skotar og bretar. Føroyingar mugu nokk síggja í eyguni, at vit í nógv stórri mun enn higartil fáa brúk fyri einum gktum sam- arbeiði henda vegin. Her er bæði talan um fiskin, her er talan um at fáa fleiri ferðafólk úr Bretlandi at vitja henda vegin og tá tunnilin verður tikin í brúk millum Bretland og Frakland er tað eisini nátúrligt at ímynda sær, at før- oyingar fara at koma nærri Europa og tað verður so aftur gjøgnum Bretland. Aftrat gllum hesum kemur so tað samarbeiði, sum so spakuliga er við at taka seg upp á oljugkinum. Enn hava bert følarar verið úti , men tað er givið, at bæði londini hava brúk fyri hvørjum ødrum. Stóra bretska vitjanin herfyri við einum ov oddamonnunum í brestku oljuvinnuni bendir eisini á, at bretar leggja stóran dent á eitt framtíðar sam- arbeiði. KEMUR oljuvinna í gongd okkara megin Hetlandsrennuna, so er greitt, at vit her kunnu fáa brúk fyri samarbeiði við bretar, sum skjótt fara at byggja upp ein infrastruktur í gkinum nærhendis. Hesin kann fáa alstóran týdning fyri eina føroyska oljuvinnu eisini. Hetta er tó nakað, sum liggur nakað longur frammi í tíðini, tó at tað kortini longu nú eigur at verða fyrireikað og umrøtt. Tað springandi punktið í løtuni er, at londini eru ósamd um markið. Og hetta er ikki gott fyri hvørki Føroyar ella Bretland. Hetta forðar nevniliga oljuídnaðinum at gera langtíðarætlanir fyri hetta nýggja og møguligar stóra oljugkið. VIT halda, at føroyska samráðingar- nevndin hevur borið seg rætt at í sam- ráðingunum við at tvíhalda um mið- linjuna sum undirgrundarmark. Tað nógva og gkta virksemið í bretska økinum, har teir nú eru við at bora aftur, kundi bent á, at bretar hava fingið blóð upp á tonnina og innsíggja, at hetta verður framtíðar oljugki teirra. Hetta váttaði eisini ein BP-talsmaður fyri Sosialinum í vikuni. Tvs. at tørvurin hjá bretum at fáa eina skjóta avgerð møgu- liga er nógv meira akuttur enn okkara. Vansin við okkara samrådingarstødu er tann, at vit vita lítið og einki um undir- grundina okkara megin miðlinjuna. Harafturímóti hava bretar eina sera stóra vitan um gkið eystan fyri miðlinjuna, nú teir hava brúkt nógvar milliónir til seismiskar kanningar. Við ødrum orðum vita teir helst eisini eina rúgva um okkara gki, hóast teir ikki hava gjørt kanningar her. Men tá teirra Viðmerking til Eirik Lindenskov Svarið tú fær, veldst um hvønn tú spyr! kanningar eru gjørdar heilt upp at okkara gki, so kann ein ímynda sær, at teirra serfrødingar hava verið førir fyri at føra linjurnar víðari vestureftir tvs. at teir við at brúka úrslitini teirra megin Hetlandsrennuna kunnu gita um, hvussu sær út okkaru megin. Við gðrum orðum: teir hava eina fatan av, hvussu løgini síggja út og um olja finst. SIGA vit so, at hesar seismisku fram- rokningarnar vísa, at tann nógva oljan finst har suðuri, tvs. í sama gkinum, har teir longu hava funnið olju, so kann hugsast, at bretar fara at visa føroy- ingum tann “gestus" í samráðingunum í morgin, at teir vilja “taka seg nakað aftur" tvs. at krgvini verða avmarkað til eitt munandi minni øki, men samtundis til tað gkið, sum hevur størsta áhuga teirra. At teir tí hava sett sítt krav til markið so langt inni á føroyska land- grunninum kann so vera ein liður í eini snildum og professionellum samráð- ingartaktikki, har tú við vilja krevur sum mest fyri at enda við at fáa júst tað, sum tú í veruleikanum ynskti at fáa - og hetta kann vera alt økid rundan um blokk 204, har bretar hava funnið tvær risastérar oljukeldur. Tað kann hugsast, at hesar bara eru tærnar ella sjálvur halin á einum sokallaðum "oljuelefanti” te. ein risastór oljukelda makan til tær, sum finanst í Miðeystri. SJÁLVANDI eru hesi orð okkara git- ingar. Men munnu tær raka so langt við sí av! Tað vera so okkara samráð- ingarmenn at meta um í morgin. Teir hava í hvussu er okkara fulla stuðul, tá teir halda fast um miðlinjuna sum mark. Tað má annars sigast at vera stórt spell, tá oddamenn fyri størsta andstøduflokk- in royna at seta kílar í føroyska olju- politikkin. Formaður sambandsfloksins - og hann er ikki heilt eingin, tá hugsað verður um veljarakanningarnar - ber seg eftir okkara tykki skeivt at, tá hann roynir at sáa iva um tað skilagóða í at fara undir seismiskar kanningar. Harra Edmund Joensen. Brúka heldur tín sunna logikk. Bretar hava alla ta vitan teir hava brúk fyri longu, vit hava onga. Tí hevur tað skund at vit fáa meira av vita um okkara øki, ja nettup tað gkið, sum bretar helst eisini hava vitan og eina meining um. Henda stóða ger, at teir eru nógv betur fyri í samráðing- unum. Hví heldur tú, at bretar so brád- liga í 1990 komu við sínum merk- verdiga kravi! Júst tí at teir longu tá høvdu vitan - nógva vitan - um alt hetta økid. Og í fjør summar hava teir brúkt fleiri av heimsins mest framkomnu vísindaskipum at kanna gkið, heilt tætt uppat okkara marki. Og nú vita teir helst so nógv, at teir vita heilt neyvt, hvørji ski okkara megin hava mest týdning og tí fer endaliga krav teirra at snúgva seg um júst tey gkini. RØKKA vit ongum úrsliti á hesum sinni heldur, tá eiga okkara samráð- ingarfólk at seta álit sítt á komandi seismiskar kanningar á føroyskum øki. Urslitini frå teimum skulu vera vid til at sannføra bretar um, at vit sum tjóð hava rættin til møgulig rikidømi her. Slík virði fara vit ikki uttan víðari at geva frá okkum. Tess meira vit tí vita, um rikidømi finnast her, tess fastari fara vit at halda um kravið úl miðlinjumarkið. Lat okkum endurtaka, at føroyingar og bretar hava ikki ráð til at "kriggjast” í mong ár aftrat um markið, tí tað kann minka um altjóða áhugan fyri at gera fløgur her. Tað kann so eisini seta kílar í tað samarbeiðið, sum er so neyðugt. Vit ynskja bretum vælkomnum enn einaferð, men vita skulu tit, at okkum sleppa tit ikki at lumpa. Takið hatta órímuliga kravið aftur og biðið heldur um eitt samstarv við føroyingar um alt hetta stóra økid. SOSIALURIN VALUTAKURSIR At Eiríkur Lindenskov, sum ungur politikaraaspirantur hjá einum av gomlu flokkun- um, ikki metir tað gera stór- vegis mun hver stýrir í Tinganesi, og at hann ikki megnar at hevja seg upp um vanabundna politikara kegl- ið við misteinkiliggeran og manipulatión, er sera álvar- samt, og vísir bert uppaftur meira týdningin av, at Før- oya følk til komandi val ger eina tilbotnsgangandi upp- rudding og velur njggj um- boð á Ting. Tey av sjónar- miðunum í grein hansara eru tó verd at umréða nærri. Hondina á hjartað, so hevði stødan neyvan verið betri, um aðrir stýrdu í Tinganesi — kunnger Eirikur. Hugsa tær at vit sendu hesa meting hansara til ummælis hjá vanliga føroyinginum og bédu um meting hansara og hennara av hesum spurningi. Ongin ivi er um, at nøkur vildu verið samd við Eiriki, men eg ivist ikki eina løtu í, at nógv tann størsti parturin av landsmonnum okkara blankt afturvísir meting hansara, tí... Svarið veldst so sanniliga um hvønn tú spyr! Spyr tå mannin i glæstri- borgini, hann, sum ongantid hevur kent neyðina á kroppi sínum, sum ríkaði seg upp seinastu $-10-15 árini (undir ørvitisleidslu javnaðarmanna), og sum oman á alt í dag sum gávu hevur fingið flutt alla privatu skuld sína yvir á tað al- menna, t.v.s. vanliga skatta- borgaran, so er svar hansara uttan iva samsvarandi meting Eiriks, at hann kundi ikki hugs- að sær betri umboð á Tingi ella í Landsstýri, hverki tá hann ríkaði seg upp, enn minni í dag, nú gildið skal gjaldast. Spyr tú ríkmannagranna hansara, sum tann 6. oktober 1992 slapp við skrekkinum og fekk skotbrá at flyta allar milli- ónir sínar í tryggar útlendskar bankar, so er hann púra samd- Ultimo 02.03.94 — sibstamån. USA Dollari 667,55 671, 70 Bretland Pund 996,32 997, 94 Tyskland Markur 392,79 Svøriki Króna 83, 19 Noreg Króna 90,35 ur, og sendir allar hugsandi Frakland = Frankur 115,30 tøkk til teir (javnaðarfólka- Belgía Frankur — 19,070 0 Sveits Frankur 466,79 tryggjaðu = millióningatilveru Holland Gyllin — 349,92 hansara. Italia Liri 0,3959 Og tú kundi hildið á og spurt Finnland Markur 120,15 teir allar — serútvaldu reiðar ar - Ísland Króna 9.20 nar, almennu stjórarnar, figgj- arspekulantarnar— fedbebe. Skillingur 55,848 dráttar og bidilønar/eftirlønar- Pesetas 4,774 Escudos Dollari Yen Pund Gríkkaland Drakmur 3,818 494,37 6,4554 957,67 2,709 tryggjaðu politikararnar (allir við fleiri enn tveimum bein- um) ella fyrrverandi og núver- andi bankastjórar, og allir vildu ærliga svarað, at: betri umboð kundu vit ikki hugsað okkum á Løgtingi ella í Landsstýri. Og at Richard Framhald á síðu 19 Kelda: Føroya Sparikassi