leygardagur 5. mars 1994síða 22

Síða 22 Nr. 45 —5. MARS 1994 0. Pavnar og leys Eyðkent fyri føroyskan málpolitikk hevur al- tíð verið eini sjáldsom evni til ikki at vilja viðurkenna nútíðarveruleikan, soleiðis sum hann er. Hetta sæst t.d. í føroyskum orðabókum, sum yðja í orðum frá einari bóndamentan, sum langt síðani er farin í søguna, meðan nógv nútíðarfyribrigdi verða útihýst. Nú tá slupporðini eru um at fara úr málinum, verða tey so smátt viðurkend av okkara ráðandi málpolitikki (tó so sanniliga ikki øll, allir sjómenn áttu t.d. at vitað, at einki eitur le og luv á føroyskum, tað er bara nakað, teir billa sær inn). Men eitt nú trolorðini eru slett ikki sloppin uppí part enn og sleppa helst ikki, fyrr enn tey gerast søgulig og avoldað. Mann kann hyggja so galið, mann vil, í orða- bókum eftir t.d. koddendi og bellur. Tey eru ikki til á føroyskum, skulu vit trúgva okkara lærdu målfrødingum. Hóast ordini hava verið brúkt av føroyskum trolmonnum í nakrar mansaldrar og hjá nógvum føroyingum munnu vera væl minni eksotisk enn nógv orð, ið hava samband við seyð. Flestu av hesum orðum munnu vera komin úr eingilskum. Ogeftir øllum at dóma aloftast beinleiðis frá eingilskum ella skotskum trolaramonnum og ikki úr skriftmáli. Tey hava sjáldan ella aldri verið at sæð á skrift í føroyskum, og hetta gevur at bíta, tá vit skulu skriva tey. Og ordabøkurnar, sum áttu at hjálpt okkum, siga einki um, hvat tær halda, um vit t.d. skulu skriva bridle, soleiðis sum orðið verður skrivað á eingilskum, ella vit skulu »føroyska« tað til breitil, soleiðis sum nógvir føroyingar gera, sum ikki vita av, at orðið ikki er til á føroyskum. Ogupprunin er ikki altíð líka lættur at gita. Fyrstu ferð, ein trolmaður vísti mær »leysini«, helt eg okkurt vera galið, tí leysini eru nettup ikki leys. Men so dagaði fyri mær, at hetta einki petti hevur við tað føroyska leysur at gera, hetta er tað eingilska orðið lace í einum serligum týdningi! Ella tak t.d. orðið pavnur (sum ikki bara finst á trolarum, tað skal sigast). Hvaðani er hetta legna orðið komið? Man tað ikki vera eingilskt, hóast vit mær vitandi einki eing- ilskt orð, id líkist hesum, finna við hesum týdningi í dag? Eg havi ein varhuga av, at hetta er ein skotsk ella norðureingilsk úttala av orðinum pond (hylur, dammur), sum á føroyskum er blivið til pavnur. Men kanska fari eg skeiv- ur? Onkur trolmaður veit kanska betur. Jás (Úr Ordafari: ) »LETUR TIL« Vit føroyingar gera nógv meir av at tosa og skriva danskt í »føroyskum búna<, enn vit vita av. Henda at vísa seg meinaleysa máliskan >tað letur til< er ramdonsk. Lader til eitur tað á donskum. Á føroyskum kunnu vit orða hetta við Ld. tað tykist, tað sýnist ella tað er líkt til. Tað litillåtna orðið munna er heldur ikki óhent í hesum føri. >Tað "letur til", at hann kemur skjótt< kunnu vit siga Ld. soleiðis: »Hann man fara at vera skjótur<. Hetta »letur til< er ikki neyðsynt at livga. Målrøkt er tíðum ein spurningur um at hava hógv og velja og vraka. Oddbjerg Seinast lærdu vit um, hvussu Jesus Pálma- sunnudag reið inn á einum... ja, royndu tit at seta pettini saman í seinasta Sáðnum, so myndin bleiv eitt lítið fitt esil. Nakrar dagar eftir hetta, tá ið komið var til hósdag, sum vit kalla Skírishósdag, tá var tað, at Jesus beyð lærusveinum Sínum at gera páskalambið til, og teir saman ofraðu eitt lamb, og hildu máltíð, soleiðis sum fyriskipað varð í lógini. So tá ið kvøldid var komið, fór Jesus út á Oljufjallið og hevði lærusveinar Sínar við Sær. Tá ið Hann kom til garðin, ið kallaðist Getsemane, fór Hann inn har at biðja til Sín Faðir, og fekk styrki at gera tann gern- ing, Hann sjálvvilligur valdi og kom at gera — at doyggja fyri okkara synd á | 10.00 Blue Peter | 1025 Grange Hill | 11.00 Top of the Pops | 1130 Tomorrows World | 1200 TopGear | 1230 A Question of Sport | 13.00 Bulding Sites USA:>Los | | 1310 World Bowls Highlights | | 14.40 Five Nations Rugby Union: | Í 16.15 Healthflle | | 1620 Great Rallway Journey's: | 17.15 News from London | 17.30 World News Week | 18.00 FootbaliResults 18.15 Wildlife: »Blubber Lovers« Tidindabladid E37,, Sunnudagur 6. mars 0.30 The late Show 1.00-7.00 World Service News every full Hour 1.25 India Business Report 225 The Clothes Show 3.25 Kliroy: =Sacrifices for Love« Leygardagur 5. mars orid Service News 0.25 Newsnight 1.00-8.00 World Service News 425 Film '94 every full Hour 5.25 India Business Report 125 Business Matters: »A Con- | 6.25 Eæsti:10 tract in Spain« 7.25 The late Show 225 Newsnight 8.00 Newsround Extra: »Thal 3.25 Kliroy: »Protecting Emer- landå Working Elephants« gency Services« 815 Breaktast with Frost 425 East 1:10 9.15 Playdays 5.25 The Clothes Show 9.35 Sick as a Parrot | 625 Business Matters: »A Con- | 950 Sloggers66 tract in Spain« 10.15 Blue Peter 7.25 The late Show | 10.40 Grange Hill 8.25 PublicEye | 11.05 Hanger175:10 9.00 Chucklevision: »Mind over | 11.30 Country File Marrow« | 1155 Songs of Praise: »Skye« 9.20 Bitsa: »Ancient British Bits« | 1230 World News Week 935 Mud1:7 | 13.00 News from London | 1305 Onthe Record 14.00 Eastenders Omnibus | 15.00 Crufts: »World of Dogs« 1:5 15.35 Holiday 16.05 Rough Guide to Carsers ! 6 16.35 The Clothes Show 10.50 The 0-Zone Angeles Airport< »lreland-Scotland« - live | from | „St. Petersburg to Tashk- — | ert“ | | 17.00 Antiques Roadshow: >Mo- therwell« 18.05 ASong for Europe Preview | 1745 Reportage: »Money« 14 | 1825 LivingSoap 18.55 News from London 19.10 Wildlife: »The Storm Troop« 19.40 House of Eliot 8:10 20.35 Between the Lines: »The on- ly good Copper« : | 21.25 Auction: »Wheels ol For- 4 tung= 56 | 2155 Heart of the Matter6:6 | 2230 TheLate Show | 23.00 World Service News | 23.25 World Business Report á 5% | 8.45 Noel's House Party | Mánadagur 7. mars | 19.45 Big Break | 000-5.00 World Service News | 20.15 Do the right Thing 1:6 | 21.00 Birds of a Feather: »Belong- | every full Hour 0.25 The Money Programme | 0.00-5.00 World Service News ings« V ilo" every full Hour + | 1.25 World Business Report 3.25 The Money Programme | 4.25 Public Eye ' 5.25 The Money Programme | 6.00 Business Breakfast 7.00 Breakfast News from Lon don 9.05 Kilroy 9.45 Newshound 10.00-12.00 News from London j every full Hour "| 1005 Playdays 10.30-12.15 Good Morning with Anne and Nick 1215 Pebble Mil Lile«26 1255 World Weather 13.00 One O'Clock News 13:30 First Sight 610 14.00 World Service News Vegleidingarskriv nr. 53 fyri 1993 Vegleidingarskriv nr. 53 fyri 1993 (VLS 93), sum Likningarråd Føroya gevur út, er komið. VLS 93, sum er 240 síður til staddar, er at fáa í bókabúðunum og á øllum økj- um hjá Toll- og Skattstovu Føroya. Utsøluprisurin er 110 kr. eintakið. Toll- og Skattstova Føroya