mikudagur 9. mars 1994síða 11

Tíðindablaðið [ sostalurin | Nr. 47 — 9. MARS 1994 Sida 11 Vårframsyningin 1994: Fleiri av »tungu dreingjunum« mangla — men ger tað nakað? Várframsýningin 1994 læt upp fríggjadagin í Lista- skálanum. Hetta er árliga afturvendandi sensureraða framsýningin, ið felagið Føroysk Myndlistafólk hava skipað fyri síðani 1990. Á víst kjak hevur ver- ið um tað rætta í úrvals- framsýningum. Sjálvur dugi eg ikki at síggja nakað galið í tí, einasta, ið tá má væntast er, at tann framsýn- ing, ið kemur burturúr, er dygdargóð. Framsýningin, ið nú er fram til 20. mars í Lista- skálanum, er, ikki stór í vavi, fyllir ein part av tí, ið áðrenn stóra tilbygningin var allur Listaskálin. Av teimum 35 listafólkunum, ið sendu inn listaverk, eru 19 sloppin upp í part. Skilji, at úrvals- nevndin, heldur enn at fylla fleiri høli í Listaskålanum, tók tað burturúr, sum hon metti vera dygdargott nokk og heldur tók við avmark- aðum plássi enn at fylla upp. Fyrsta tú leggur til merkis er, at fleiri listafólk av teim- um »gomlu« vanta og at berteitter vid, sum ikki fyrr hevur verið á Várframsýn- ingini, nevniliga Turið Nolsøe Mohr. Millum teirra, sum ikki eru vid, eru so kend fólk sum Ingålvur av Reyni, Tréndur Paturs- son, Zacharias Heinesen og Eydun av Reyni. Skilji at ein orsøk er, at so nógv før- oysk myndlistafólk eru á framsýningarferð í Dan- mark, her tykist okkurt at hava vantað í við koordi- neringini millum framsýn- ingarnar, tí framsýningina í Danmark hava tey mongu listafólkini, ið luttaka har, vitað um í tvey ár. Góðir grafikarar Annar spurningur er so, um tað bilar so nógv, at fleiri av teimum listafólkum, vit eru »von« við. ikki luttaka. Tí tað ger, at heildarfatanin og samansetingin av Várfram- syningini er ødrvisi. Olju- målningurin er ikki so vid yvirlutan, sum hann oftani hevur verid. Meira plåss er blivið til aðrar hættir, ikki minst síggja vit, at vit hava fleiri góðar grafikarar. Nevnast kunnu Marius Ol- sen, Bárður Jákupsson, Astri Luihn og Jóna Ras- mussen. Tað eru ymisk sløg av teknikki, hesi brúka. Marius Olsen, ið er ein av bestu grafikarum okkara, er ógvuliga vissur tekniskt í sínum linoleumsprentum. Hansara vitan og trygd í samansetingini av myndini ger, at hann sjáldan fer skeivur. Flestu myndir hansara eru eisini frálíkar. Men eina mynd hevur hann við, ið mær ikki líkar, tað er mynd av Havnini við einum døkkum óveðursskýggi, ið kemur úr landssynningi. Uttan um myndina eru ym- isk fløgg, danska, ís- lendska, nasimerkið 0.s.fr. So kanst tú sjálvur velja at seta flaggið á tóma flagg- stong í sjálvari myndini. Súmbolikkurin tykist mær tungur og pátikin. Umframt at myndin sjálv eisini verð- ur tung. Bárður Jákupsson hevur seinastu fimm árini arbeitt við líkasum kalligrafiskt at seta kláru linjurnar í lands- lagnum upp móti teknum og bókstavum í landslagnum, inspirasjónin tykist vera eysturlendsk, kansk Jja- pansk. Hesar myndir hans- ara eru vorðnar einfaldari og einfaldari. Á hesi fram- sýning hevur hann fimm frálík steinprent við, ið øll bera heitið Atlantis, har hann enn einaferð vísir okk- um hvussu væl hann dugir at handfara henda kalligraf- iska mátan at gera myndir. Onkuntíð havi eg hildið, at menniskju og andlit eru sum lundi á jólanátt i før- oyskari myndlist. Er mynd- in ikki abstrakt, so eru bygd- ir, fjøll og bátar mesta ser- eyðkenni fyri motivini, tó við undantøkum. Men á hesi framsýning bragdar í. Astri Luihn hevur við tvey lino- prent, ið bert bera heitið: Andlit. Astri Luihn arbeiðir nógv við samspælinum millum tilfar, prentteknikk og mynd. Í teimum báðum andlitsmyndunum er tað tann spennandi kontrast- virkningurin í samspæli við tilfarið, ið gevur andlits- myndunum eitt livandi yvir- brá. Samspælið við tilfarid ger, at tú fært hug til at nema við myndimar, tú undrast á hvussu tilfarið, ið er partur av myndunum, kenst mill- um fingrarnar. Heilt ødrvisi eru myndirnar hjá Jónu Ras- mussen. Tær eru dekora- tivar, sterkir litir og súmbo- likkurin er so einfaldur, at ikki krevst stórvegis tolking at skilja tær — teknikkurin er monotypi. Oljumålninga eru eisini vid Nú helt eg fyrr í hesi umtalu, at tað kanska var fyrimunur, at oljumálningarnir ikki vóru so dominerandi á fram- sýningini. Men har eru eis- ini oljumálningar, ið verdir eru at hyggja nærri at. Nú eftirlýsti eg, menniskjuni í føroyskari list. Sigrun Gunnarsdóttir Niclasen hevur málað frálíka mynd við tí einfalda heitinum 13 ár. Hetta er vælskipadur málningur av ungari gentu. Gentan kemur líkasum út ímóti tær í myndini, hon er við at koma til vaksna- mannaaldur. Aftan fyri hana er spegilsmynd, ið gevur mynd av tí bleyta, mótvegis teimum heldur hørdu kon- turunum á sjálvari gentuni, tað er nakað robust yvir henni. Í spegilsmyndini kemur hon at venda sær aftureftir til bamdåmin, men spegilin er eisini i- myndaður sum múrur, múr- urin, ið forðar henni í at venda aftur til barndómin, men eisini múrurin, ið stendur fyri framman inn í vaksnamannalívið. Amariel Norðoy hevur fýra málningar, ið bera heit- ið Vestaravág, allir eru teir av skipasmiðjuni. Tveir av hesum málningum sýnast komplimenterir, men í hvør sinari litsamanseting. Litir- nir eru sterkir, åleypandi primerlitir. Hjå ti, sum hev- ur fylgt Amariel, kann tað ikki undra, at baksýnið er myrkablátt. Hesir sterku lit- irnir gera tað, at tað er líka- sum alt virksemið á skipa- smiðjuni gongur aftur í myndini. Spennandi debutantur Heilt ødrvisi eru myndirnar hjá debutantinum Turið Nolsøe Mohr: Litirnir eru ikki so áleypandi. Í teimum sjey acryl myndunum, ið hon nevnir, >Improvisa- tión<, eru teir veiku gulu og gráu litirnir eins virknir í hennara samspæli, sum teir hjá Amariel. Myndirnar fara frá heilt gulum spakuliga yvir í meira og meira grátt. At tað gráa kann tolkast sum komandi inn í teg sjálvan, innanlív = einstaklingsins ella heimalívið hjá tær, sæst av, at á eini av myndini er tað grátt tok, ið kemur koyr- andi inn í stovuna, ið er ber- ari av ti gráa, tað er sum um nakað, ið ikki kann sleppast undan. Tað er nakað lyriskt yvir hesum myndum, ið kunnu lýsa innanhýsis kenslur, men eisini sinnis- skifti í tær sjálvum ella náttúru, kanska skifti í veð- urlagi. Fasinasjón, litspæl og yndi Aggi Ásgeirsdóttir arbeiðir við olju á pappír * træ. Hon leggur lag oman á lag av lit- um, soleiðis at dýpd kemur í, ein fasinasjón, ið ger, at tað ber til at fara inn í mynd- ina, lag aftan á lag at síggja nakað nýtt, tað er ikki nakað áleypandi í litunum, teir hóska til hvgnn annan, tað er sum at fara inn í eitt loynikamar. Eg skal ikki dylja fyri, at mær altíð hevur dámt væl myndirnar hjá Torbjørn Olsen. Hann svíkur heldur ikki hesa ferð. Yndisligu akvarellir hansara við tí lætta litspælinum og spenn- andi samspælinum millum lilla og gult, ið gevur dýpi, eru sera væl frágingnar. Umframt myndlist, so er eisini Vígdis Petersen við á framsýningini við stein- toyi. Hetta eru føt og ein einstakur vasi, ið bera dám av nøkrum løttum og av yndi, ið fer yvir í tað ele- ganta. Tað er nakað ógvu- liga lætt í forminum í sam- spæli við glasurin, ið vøkr- um litspæli, ið gevur tyngd- ina, glasururin minnir teg á yvirflatuna á stórum stein- um í haganum, mosagrógv- in. Tað er stuttligt at síggja, at hetta kynstur eisini er við at taka seg fram á í føroysk- ari list. Var so saknur? Nú setti eg spurningin, um so stórur saknur var í ollum teimum listafólkunum, ið ikki vóru við. Jú, saknur er kortini í teimum, men fyri- munurin við, at allir hesir »tungu« dreingimir ikki eru LÅ a