mikudagur 16. mars 1994síða 14

Síða 14 Nr. 52 — 16. MARS 1994 aðal- og uppstillingar- urstreymi, sum var á Ho- tel Hafnia tyskvøldid. Breið semja var um, at neyðugt er at Føroya fólk skjótast gjørligt fær høvi til at taka stóðu til førda politikkin og ver- andi politikarar, sum als ikki tykjast hava skilt vónleysu støðuna, ein- staki borgarn er komin í. Útskiftan av megin- partinum av verandi po- litikarum og ein nýggjur politikkur, grundaður á umsorgan fyri tí ein- staka, hægstu moralsku virðum, og Gudsótta, sum ikki bert er eiti, er einasta leiðin burtur úr 6førinum, vit eru stødd i. Fundurin var sam- stundis 1. uppstillingar- fundur til løgtingsvalid. Fleiri uppskot til valevni komu, og nøkur nøvn eru longu á listanum. Miðað verður eftir at hava Skiftið meginpartin av politikarunum út Væl av fólki var mett á Á fundinum varð harð- liga funnist at viðurskift- unum við P-talinum. At Føroya Landsstýrið, 3 ár eftir at 10.000 føroyingar mótmæltu P-talinum, í dag via bankar sínar krevur hesi somu fólk, ikki bert at lata hetta talið inn, men eisini roynir at tvinga tey til at lata bank- unum undirskrift teirra í sambandi við hetta, er 6- sømuligt og åtaluvert. Og at hótta hesi somu uppá lívið við at steingja konti teirra í peninga- stovnunum, má metast javnt við ringasta terror- virksemi — her framt av landsins myndugleikum móti egnum borgarum. Fundarfólkið álegði nevndini at kanna hvgrj- ar heimildir Landsstýrið og bankarnir hava til krgv og hóttanir teirra — sí hjálagda kunningar- skriv frá nevndini. Í nevnd felagsins eru: Harald Haraldsen, Álvur hendan lidnanummiðan Kirke, Steintér Hjaltalin, mai. Fríðtór Debes og Jenis av Rana P-talið Kunningarskriv frá Miðflokkinum, serliga ætlað teimum, sum av samvitsku- ella gørum orsøkum ikki vilja geva bankunum undirskrift sína í sam- bandi við P talið. Og til teirra, sum hava trupul- leikar av at tey hava latið inn undirskrift sína í hesum sambandi. Nevnd Miðfloksins í Suðurstreymi hevur, eftir á- heitan frá aðalfundi felagsins, kannað heimildir Landsstýrisins og bankanna at krevja undirskriftir borganna í sambandi við innlatan av P talinum, og er hvørki bankarnir ella Landsstyri hava rætt til at krevja undirskrift borgarans í hesum sambandi, og als ikki at steingja nakra konti borgarans, tí hesin ikki hevur skrivað undir >P tals skjalid«. Tað vil siga, at tann, sum av samvitsku- ella aðrari orsøk enn ikki hevur latið inn P-talið, tí hann/hon ikki vil skriva undir skjal bankanna, hevur onga orsøk til at gera hetta, sum í slíkum føri jú er at skriva undir nakað, sum býður einum ímóti. Og tann, sum longu hevur givið bankunum undir- skrift sína í sambandi við P-talið, men kendi seg tvungnan til hetta og vildi ynskt, at hetta var 6gjørt, hann/hon kann venda sær til bankarnar og krevja aftur skjalið við undirskrift sínari. Ongastaðni í kunningarskrivum, lýsingum ella skjólum, sum liggja frammi í bankunum er fram- gingið, at tað stendur upp til borgaran sjálvan um hann velur/valdi at undirskriva >P tals skjalið< ella ikki í sambandi við innlatan sína av P-talinum. Og tí má framferðin, ið nýtt er í hesum málinum, metast beinleiðis roynd at villleiða fólk. Atspurdir og fyrilagdir úttalilsi frá sakførara, hava báðir bankarnir viðgingið, at teir ikki kunnu krevja, men bert ynskja undirskrift hins einstaka á skjalið, og at teir als onga heimild hava at steingja bankakonti teirra, sum aftra seg við at undirskriva hetta skjalið, hver enn orsøk teirra nú man vera. Annars er at siga, at Miðflokkurin framhaldandi ar- beiðir við P tals málinum. Tórshavn, h. 10.03.94 Nevnd Miðfloksins í Suðurstreymi Føroya Landsstýri, att.: Jóannes Eidesgaard, landsstýrismaður, Tinganes, Tórshavn Tað gleðir okkum, at tygum vegna Føroya Landsstýri hin 4. í hs. hava lagt fyri Legtingið uppskot um farloyvisskipan, í Legtingslóg um Arbeiðsloys- isskipan og Arbeiðsávísing. Vit vilja tó í hesum sam- bandi gera vart við ymisk við- urskifti í samband við ætlaðu farloyvisskipanina og vísa á skriv okkara, sent tygum og politisku flokkunum hin 8. des. í fjør. Í skrivinum vístu vit á, at ” verða farloyvisskipanir settar í gildi, fáa arbeidstøk fólk høvi at koma í arbeiði, í styttri ella longri tíðarskeið. Hetta fær positiva ávirkan á fíggjarligu og menniskjaligu stóðu teirra arbeidstøku, og har við sam- felagið alt. Vit skutu upp, at Landsstýr- ið setti pening í grunn til hetta endamál. Vit vita at ALS frammanundan tørvar pening í samband við útgjaldið til tey arbeidstøku, og tiskil ikki eis- ini megnar at fíggja farloyvis- skipanina, sum Landstýrið mælir til. Vit mæla tí einaferð enn til at farloyvisskipanin verður fíggj- að av Føroya landsstýri og um- sitin av ALS. Verður farloyvisskipanin figgjad av Føroya Landssstyri, tyngir skipanin sjålvsagt ikki kassan hjá ALS og kann tað tí ikki hugsast, at nakað fakfelag kann vera ímóti uppskotinum. Fólk, ið ætla sær í farloyvi, mugu neyvt vita, hvussu út- Tíðindablaðið Farloyvisskipan og ALS gjaldingarupphæddin verður á- sett. heitt verður tí á Føroya Landsstýri at broyta $ 12 c og ístaðin orða hana soleiðis: >$ 12c: Fastlønt og timalønt arbeiðs- fólk kunnu fara í farloyvi. Í far- loyvistíðini hava fólk rætt ti farloyvisveiting. Útgjaldingarupphæddin pr. dag til fólk í farloyvi verður grundað á 70% av A-inntøkuni seinastu 12 mánaðirnar, áðrenn farloyvi byrjar, býtt við 252 tgjaldingarupphæddin pr. dag kann tó í mesta lagi verða 70% av eini arbeidaraløn sam- bært såttmålanum millum Før- oya Arbeiðarafelag og Føroya Arbeiðsgevarafelag. Tíðarskeiðið, ein kann fáa veiting eftir hesi skipan, eigur at verða ásett til í minsta lagi 3 mánaðar og í mesta lagi 12 mánaðar. Timalønt kumnu somuleiðis fara æi farloyvi 4. hverja viku, við rætti til far- loyvisveiting. Hetta tí vit meta at fleiri fólk ætlandi fara atnýta farloyvisskipanina á henda hátt. < Heitt verður ti á allar flokkar á tingi at taka undir við eini far- loyvisskipan og finna útvegir fyri at figgja skipanina, soleið- is at samlaða arbeiðsmongdin í landinum verður betri og rætt- vísari lutað millum tað arbeiðs - føra fólkið — til gagns fyri allar borgarar landsins. Við heilsan Felag teirra arbeidstøku Ein innilig áheitan á oll, sum vitja svimjihylin í Gundadali | | Eghaldi tað veran6gv fyri at eg skal verða noydd at taka penn í hond fyri at heita á tykkum øll ung/gomul, sum vitja í svimji- hylinum um at VASKA tykk- um, áðrenn tit fara í svimji- draktina, tað skuldi verið 6- neyðugt at skula biðja tykkum vaska sær, eg meini tað. Sigur seg sjálvt, at man vaskar sær, áðrenn man letur seg í drakt- ina, tað eru tíverri ikki bara børn, men so sanniliga VAKS- IN FÓLK, sum ikki vaska sær áðrenn. Fínar frúur helt man rå tær vera, men fy for den. Tað er so galið, at man hevur eisini sæð eldri fólk koma í svimji- hylin og hava latið seg í svimji- draktina heima, hvat tramin billar fólk sær inn, vit skulu jú øll vera har, og hvussu hevði tað sæð út, um ongin vaskaði sær. Tað kom ein heilur klassi av bygd niðan í svimjihylin at svimja, og ikki ein av teimum vaskaði sær, og man segði tað pent við tey um at vaska sær áðrenn, og mín sann um tær ikki spurdu HVÍ? Og hetta munnu tit, sum arbeiða í svimjihylinum ansa eftir, og siga tað við viðkomandi, og um tey ikki lúka treytirnar, so er eitt at gera, blaka tey út aftur retur. Tað hanga skelti alla staðni um at VASKA TYKKUM, áðrenn tit fara í svimjidraktina. So tit avvarðandi at teimum, sum svimja, forklára teimum at tey mugu vaska sær væl, áðrenn tey fara í svimjidrakt- ina, og lærarar og lærarinnur tað fevnir eisini um tykkum Utsynningur og toskur sum svimja við skålabørnum. Tit og børnini mugu vaska tykkum, áðrenn tit fara í drakt- ina for tramin, ja, eg eri so kók- andi inn á tykkum, sum ikki Ein, sum svimur nógv P.S. Tit, sum arbeiða í svimji- hylinum, havið eyguni við hes- um fólkum, og átalið tey harð- liga. Men svarið er kanska so ein- faltsum greitt er frá í hjálgagda Kanska eitt kut at seta í blað- ið. E.D. Teknikkens grænseland redigeret af Sinja Sveinsdóttir Gamle torsk er uundværlige Atlanterhavstorsken benyt- ter sig fortrinsvis af de gode og komfortable hovedveje i havet, når den svømmer af sted mod de lokkende gyde- områder. Ikke noget med dif- fusesmåveje. Og det er de sto- re og veludviklede torsk, der agerer spejderdrenge og viser vej for de mindre erfarne ung- torsk. Den canadiske fiskeribio- log George Rose fra New Foundlands Institut for Fi- skeri- og Havforskning har gennem en árrække sejlet de kolde nordlige farvande ved . New Foundland tynde og fra- narret de ellers gádefulde tor- skefisk deres hemmelighe- der. Ved hjælp af omfattende ekkolodsundersegelser, fangstforseg og fiskemærk- ninger har han kastet nyt lys over fiskebestanden. At torsken ikke just er en tropefisk med hang til lun- kent vand turde være vel- kendt, men nogen iselsker er den heller ikke. De bekvem - me hovedveje pá havets bund, som trafikeres af de elskovs- Syge torsk er nemlig relativt varme (2-2,5 grad) i modsæt- ning til omgivelsernes tempe- ratur, der ligger under nul grader. Men er temperaturen ellers i orden og gydepladsen fundet, vil Atlanterhavstor- sker: også få gjort noget ved formeringen, der overstås på tre-fire uger. Det er noget an - det end det ubeslutsomme lal, som vi oplever med vor hjem- lige Ostersetorsk, der kan gá og klatte med æg og sæd í henved et halvt år. At det er de store torsk, der fungerer som spejdere og an- viser gydevandringen for de yngre og uerfarne ungtorsk, synes at kunne få betydning for bestandsreguleringen. Ved overfiskning og fjernelse afde ældstetorsk vil de yngste torsk jo ganske miste deres hidtil kyndige vejledere. De bliver forvirrede og mister orienteringen ved deres tø- vende debut i reproduktio- nens tjeneste, hvilket ikke fo- rekommer ubetinget gavnligt for en fiskebestand. (Nature december 1993). kub