leygardagur 26. mars 1994síða 2

Rock All - fiskur og olja TAÐ eru nú ngkur ár síðani, at bretar einvíst tóku sær rætt til eitt 200 fjórðinga fiskimark kring Rock All ella betri kendur í Føroyum sum Rokkurin. Hetta bretska kravið hava m.a. før- oyingar, danir og íslendingar ongantíð góðtikið. Tvgrturímóti meta vit hetta bretska kravið sum heilt órímuligt, økid kring Rokkin er okkara tá hugsað verður um eitt nátúrligt framhald av landgrunninum. | NÚ hava bretar so fyri fyrstu ferð víst vøddar við at taka tvey skip, sum hava | fiskað á einum øki, sum er minni enn 200 fjórðingar úr Rokkinum. Hetta eru skip, sum eru skrásett í heilt fremm- andum londum. Skip skrásett í Før- oyum hava ikki verið nervað av at fiska har - higartil. Men nú benda tíðindi á, at bretar eisini hava føroysk skrásett skip í kikaranum. Teir hava verið úti eftir Ljósafelli. Um hetta er'beint so merkir tað ein beinleiðis avbjóðing til føroyingar. Tá er tað ikki ein spurn- ingur um úr hvgrjum londum skipini eru úr ella ein spurningur um at forða londum, sum einki hava við hetta gkið at gera ella hava avtalur við EF. Tá er talan rætt og slætt um nú at vísa grannunum at Bretland eigur gkið sum liggur 200 fjóðringar úr Rokkinum. VIT loyva okkum at seta spurningin, um hetta bretska útspælið kann hava nakað at gera við tey mongu oljufundini við Hetlandsrennuna? Tí hvat munnu ikki økini sunnan fyri - harímillum tey innan fyri 200 fjórðingar kring Rokkin - goyma av olju! So kann ein siga, at undirgrundarmark og fiskimark hava einki við hvørt annað at gera. Føroy- ingar brúka sum part av síni argument- atión í marknatrætuni við bretar nettup Sunnudagin fer ein føroysk sendinevnd við Tummasi Arabo, fiski- málaráðharra á odda til Ruslands. Ætlanin er at hava fundir í Murmansk og í Moskva. Tummas Arabo skal hava fund við russiska varafiskimálaráð- harran, Rodin um eitt nú tey 5000 tonsini av toski, sum standa føroyingum í boði at keypa frá russum. Haraftrat er talan um annan fisk eisini. Tummas Arabo sigur, at teir á ferðini fara at halda fram við samrød- unum um at menna sam- starvið millum londini bæði og her kemur so eisini møguleikin at fáa fígging frå Danida inn í myndina. Føroyska sendi- nevndin skal vitja å russisku fiskirannsóknar- felagið. stovuni eisini. Við á ferðini eru eisini trý umboð fyri reiðara- hetta, at tað mest nátúrliga er, at fiski- mark og undirgrundarmark er eitt og tað sama. Lat okkum nú ímynda okkum, at bretar at enda fara at góðtaka hetta sjónarmiðið, og at teir síðani - vísir í fáa rættin til 200 fjórðinga fiskimark um Rokkin - tá eisini kunnu siga, at markið eisini má vera undir- grundarmark NÚ mugu vit ansa eftir ikki at gera ov nógvar metingar og gitingar, men kortini er tað rætt at leggja fram allar møguleikar á borðið fyri síðani at velja og vraka. Eftir okkara tykki kann bretska útspælið í Rock-Allmálinum í samband við fiskimarkið væl botna í einum taktiskum spæli í spurninginum um olju. Síðani teir funnu olju millum Hetland og Føroyar í 1990 hevur alt bent á, at bretar hava fingið blóð upp á tonnina. Teir hava roynt at dylja upplýsingar, men føroyskir “njósnarar" oa. hava uppsnúsað mangt áhugavert, sum hevur gjørt, at bretar hava verið tvingaðir til at spæla við meira opnum kortum. Ella kanska er alt hetta tilrættalagt av bretum, tá hugsað verður um, hvussu royndir samráðingarmenn teir eru. EINGIN eigur at trúgva, at bretar - fyri tað um teir koma smílandi til Føroya at samráðast og brúka vøkur orð um føroyskt gestablidni - ætla sær at geva so mikið sum ein tumma av undir- grundini. Teir vilja grópa alt til sín, sum teir hava møguleika fyri. Teir ætla sær nevniliga ikki at gera sama feil sum mótvegis norðmonnum, tá teir fingu bretar at "hoppa” upp á eina norska loysn og harvið góvu norðmonnum rættin til stór oljugki, sum teir annars høvdu kunnað fingið við eini rættsak. Tað liggja so ómetalga stór virði goymd í undirgrundini á øllum gkinum millum Føroyar og Bretland, at tað Convinentsf Bra" Dan:gnalon ">. 7 by Denmark / JÁ tea dy Ta Ma Of ræend % UL ore pn Vara Va % FINTISA Dungeon ty Me UnNGG Kingeorm Y vare a A Hetta koruð vísir okkum krøvini hjá Føroyum, Onglandi, Írlandi og Íslandi til stóra ekið sunnan fyri. 1. er føroysk-danska kravið. 2. er írska 3 er bretska og 4 er íslendska. Svarta og gráa ekið er har bretska og írska kravið er tað sama sum føroysk-danska kravið uttan iva er rætt sum føroyski samráðingarleiðarin hevur ført fram: “at ein góð loysn er betri enn ein skjót loysn". Her má ikki farast fram eftir fummum, tí vit samráðast í veruleikanum um ognarrættin hjá kom- andi ættarliðnum, ein ognarrætt, sum vit higartil bert hava fingið til láns. Bretska útspælið í Rokk-Allmálinum nú eigur at verða sera væl kannað av okkara myndugleikum og her stendur so nógv upp á spæl, at vit eiga at fáa okkum altjóða ekspertisu - umframt ta donsku - at ráðgeva okkum. jan UTTAN at hava nakað at hava tað í - vit kunnu ikki prógva okkara mistanka - so eiga vit tó eisini at vera á varðhaldi mótvegis donsku ráðgevingini, tí hon tænir neyvan bert okkara egnu áhuga- málum. Hon tænir sjálvandi uttan iva donskum og helst eisini EF-áhuga- málum. Tí ræður nú um at halda høvdid kalt og fáa alla ráðgeving sum er tøk. Tí tað er eingin løtt uppgáva at skula dystast ímóti tí stóru bretsku leyvuni. SOSIALURIN I Føroyska sendineyndin verður avheintað í Moskva av danska sendiharranum har. Her eru teir báðir uttan fyri sendistovuna í russiska hóvuðsstaðnum