týsdagur 12. apríl 1994síða 19

Tíðindablaðið [ sostalurin ) Nr. 68 — 12. APRIL 1994 Síða 19 Lesarabrøv Útróðrarvinnan eigur at fáa betri kor Tjóðveldisflokkurin fer at geva útróðrinum størri åvirkan á fiskivinnupolitikkin her á landi. Útróðurin hevur prógv- að sítt virði fyri føroyska bú- skapin, og tað er hann, sum seinastu mongu árini hevur goldið tann almenna stuðul, sum hini fiskiskipini á Føroya- grunninum ikki hava megnað at klárað seg fyri uttan. Men samfelagsliga hevur hann verið ov lítið virdur og politiskt hevur tað bert verið Tjóðveldisflokkurin, sum hev- ur givið honum sína fullu við- urkenning. Ta viðurkenning, sum hann so avgjørt hevur uppiborið. Fyrimunir við útróðrinum Kanska onga aðrastaðni í sam- felagnum enn akkurát í útróðr- inum er tað galdandi, at tað er verkafólkið sjálvt, sum eigur og rekur framleiðslutólini, t.e. fiskiførini. Og tað vísir seg eis- ini, at tað eru útróðrarbátarnir, sum vóru teir stinnastu í fiski- Útróðurin hevur so avgjørt tann besta fiskin og tað er hesin fiskurin, sum gevur tann hægsta prísin, og ivaleyst kundu vit fingið meira fyri henda heimsins besta og rein- asta fisk. Men í mong, mong ár hava útróðrarmenn ikki fingið nóg góðan prís fyri sína veiðu, av tí atteir hava goldið inn í ráfiska- grunnin øll hesi mongu árini, samstundis sum alt ov stór og dyr skip á Føroyagrunninum hava fingið stuðul goldnan úr hesum sama ráfiskagrunni. Ráfiskagrunnurin, sum upp- runaliga var ætlaður at geva eina javna príslegu fyri útróðr- arfisk, bleiv skjótt til ein dren- ingsgrunn fyri teir stóru og alt ov dýru trolaramar, sum við stuðli frá afturhaldsflokkunum støðugt hava trokað seg inn á Føroyaleidina og bert hava dúvað uppá mongd og aftur mongd, ístaðin fyri góðsku. Stórir trolarar fóru eftir ups- anum við stórari hjáveiðu av dýrari hýsu og dýrum toski og við stuðli úr ráfiskagrunnin- um, og afturat hesum kom par- trolingin, sum hevur gjørt út- litini hjá útróðrinum sera, sera vánalig. Ráfiskagrunnurin er sostatt eitt gott dómi um, hvussu hent og mennandi tiltøk skjótt kunnu verða oydiløgd og mis- brúkt av politikarum, sum bert hugsa um at sæta sær og síni fyri ein løtuvinning, uttan at hugsa um, at landið er bert ein arvur, sum vit skulu umsita, fyri seinni at handa eftirkom- arum okkara hann. Samanborið við teir stóru trolararnar (við ella uttan reidi- ligan eginpening) eru útróðrar- bátarnir lutfalsliga ódýrir; í- løgan fyri teir einstøku er ikki stór, viðlíkahaldið er ikki stórt og tað sama kann sigast um út- reiðslurnar til rakstur. Afturat øllum hesum kemur, at útróðurin skaðar ikki grunn- arnar og húkurin tryggjar okk- um bestu stovnsrøktina. Eisini skapar útróðurin eins nógv arbeiðspláss sum teir meira ivasomu risa trolararnir við teimum monguniðurskriv- ingum og ílegustuðlinum hvers møguleiki er skaptur við milliardalánum úr danska rík- iskassanum til føroyska lands- kassan vid trygd i skatti og av- gjøldum hjá Føroya fólki. Við hverjum útróðrarbáti eru 2 til 3 mans, umframt ein á landi, og teimum aftrat koma 4 úl 6 mans, sum egna á landi, tá ið tað er lína. So her hava risa- trolararnir ongan fyrimun at tosa um; als ongan. Vánaliga stødan hjá útróðrinum Hóast útróðrarvinnan hevur allar hesar fyrimunir og fleiri afturat, fær hon ikki ta viður- kenning, sum hon hevur uppi- borið, tí bankarnir tykjast at halda útróðrarflotan uttan fyri allari niðurskriving. Eisini her verður útróðrarvinnan latin upp til skutls. Útróðurin kann jú altíð fara, tí her eru tað út- róðrarmenninir sjálvir, ið veð- halda við húsum og allari ogn fyri bankalánunum. Her missir bankin ikki tað stóra — hann fær so altíð húsini og ognirnar. So- leiðis tykist bankahugsanin at vera. At bankarnir føra ein slíkan fíggjarpolitikk er skilligt, tí teir vilja bjarga so nógv av sínum lánum sum gjørligt í hesum risa-trolarum og tá ið nú lands- kassin stendur við endan, so ber til at finna serligar gjalds- treytir við t.d. at leingja aftur- gjaldstíðina. Eigararnir eru sum kunnugt skipaðir í felag við bert lítlum eginpeningi. Henda stødan er bæði sið- menningarligaog búskaparliga skeiv. Her má vend koma í. Men nú haldi eg at fólk yvir- hevur eru við at fáa eyguni upp fyri, at tann høgravenda åvirk- anin á fiskivinnupolitikkin má halda uppat. Ohugnaliga girnd- in eftir at fáa, at ogna sær, at hava so nógv sum gjørligt inn- an fyri so stutta tíð sum gjørligt, tykist at vera grundfest í poli- tikkinum. Ríkidsmið í havinum, ein gåva frå skaparans hond til okkum at umsita við skili, skal alt takast beinanvegin, ongan- tíð ov skjótt — og sjålvt um hes- in politikkur førir beint ímóti síni egnu undirgongd, tykjast teir ikki at vilja helma í fyrrenn alt er oyðið. Politikkurin hevur stutt og greitt gingið út uppá hesi tiltøk landskassaveðhald, lands- kassastuðul, landskassalán, rakstrarlán, oljustudning, prís- ískoyti, fløgustu8li, sanering o.a.m. Hesin ørskapur må stedg- ast!! Hvat kunnu vit gera ella hvat er gjørt? Fyrsta treytin fyri at vit aftur kunnu veiða stóran og góðan fisk, er, at fiskurin fær frið til at menna seg. Ymisk tiltøk eru møgulig fyri at geva toskinum og hysini betri umstødur til at vaksa í. Eitt er at friða tey tydningarmestu økini tann partin av árinum, tá ið fiskurin er mest sárbærur. Eitt annað er at seta bann á økjum fyri nýtslu av ávísum reiðskapi, serliga teir stóru trolarunum, og so avgjørt par- trolingini. Eitt stig á røttu leiðina er ný- liga samtykta lógin um at friða ávísar leiðir kring Føroyar fyri trolveiðu, soleiðis at útróðrar- flotin vinnur aftur síni søguligu rættindi og soleiðis at gytingar- stovnarnir og tann hvíti fiskur- in aftur fáa ein meguleika at menna seg. Ogeitt annað stig er lógin um minstuløn til útróðrarmenn, sum er ein royndarskipan. Og at stållinuskip yvir 110 BRT ikki skulu fiska innan fyri 6 fjórðingar úr grundlinjunum. Hetta fyri teir smærru bátarnar. Útróðrarmenn ynskja at vera óheftir menn við egnum bát- um, sum teir sjálvir reka, egn- ari útgerð og egnum arbeiðs- skúrum. Men Tjóðveldisflokkurin meinar, at tað hevur stóran týdning, at landsins myndug- leikar viðurkenna trongu kor útróðrarmanna og týdningin av at hann verður mentur, so at hann ikki kemur at standa fyri falli. Tjóðveldisflokkurin fer at manna politisku støðuna hjá út- róðrarvinnuni. Hon má styrkj- ast við at geva hesari vinnu sjålvstøduga umboðan í nevndum og ráðum, sum hava nakað við fiskivinnuna at gera. Hans Tausen Olsen legtingsmaður Runavík RIMMAR BINGO við hópi av FRALIKUM VINNINGUM mm UM FÁAR DAGAR Verið við frá byrjan mYsse Øj | BLØDINI Búgva tygum óhegliga til bladsølu GERIST SO HALDARAR BEINANVEGIN og fái blaðið frá bingo- byrjan — eisini tað við PLATUNI — umframt O- KEYPIS bloðini, id eftir eru av jan. ársfjórðingi. Fyll út og send inn hald- aralepan beinanvegin — ella ring 11820 3 < v €,5% þá g e 2 u DE os > a mæ o 2 o kj Í …- v.E%5 — DC 5 5 8 Q2DS or 8 Våd — væ 20 Com 2” =0 0" D Ø HØLU & 2 ; É e<g : : : : HE50 oo : : : ; S2g8s 2 Ps 3 3 350 PU0O On : . 4 :; DØ . SE ; í í LOSE Do : : : : est? I ss sg sg. G E EP, : : : : <292325 SS : : : : oe : : : : DBESEE ER í í í í orS 0925: : : : ; BESES O : : - ; UPSSTDE SEE i on TG. — 2 . . : : —o SED : 3 …ee =9e : Í 8 : mg > is <= th *. = NN = 5533 .. FX . =. Oo = v TE SSO s S 2 22>- FS 200 I Kannað postverkinum