mikudagur 13. apríl 1994síða 15

Tíðindablaðið ES. Meira enn >Hevði eg ikki verið í fall- hjálmi, kundi eg verið deyður í dag<. Sjey ára gamli Tróndur Olsen í Hoy- vík hyggur so takksamur yvir á tann bláa fallhjálmin á borðinum. Hjálmurin er klovin framman. Tróndur er altíð í fall- hjálmi, tá hann súkklar í grannalagnum í Hoyvík. Tað var hann eisini hin dag- in óhappið hendi. »Eg súkklaði oman eftir eini síðuggtu frá Gróthús- vegi og skuldi taka eitt krapt sving<, greiðir hann frá. »Men ferðin varð so nógv, at eg kláraði ikki svingið og mistið tamarhaldið á súkk!- uni. Eg datt og smekkaði høvdid í ein stein á vegn- um«, Men lukkutíð. Fallhjálm- urin tók stoytin, so høvdid fekk ikki mein. Og súkklu- handskarnir, sum hann altíð er í, vardu hendurnar, sum ikki fingu eitt skursl. Nýggjan hjálm >Tá eg kom heim upp- dagaðu vit, at fallhjálmurin var klovin framman. So ógvusligur hevur stoyturin verið<, greiðir hann ágrýtin frá. Næstu dagamar hevði Tróndur eitt sindur ilt í nakkanum. Men tað linnaði skjótt, og í dag kunnu tey á Gróthúsvegi 11 fegnast um, at drongurin er frískur og ferðugur sum ongantíð fyrr. »Eg elski at súkkla<, sig- ur Tróndur við einum stór- um brosi >og eri eg altíð fremst<. Mamma Trónd fann uppá ráð. Hon avgjørdi, at tey skuldu lata Ráðnum fyri Ferðslutrygd tann skalaða fallhjálmin, sum hevði tænt fyri seg. Afturfyri fekk Tróndur ein spildurnýggjan fallhjálm frá Ferðslutrygd til gávus. So nú eigur hann tveir hjálmar. »Hasin er betri«, sigur hann og peikar errin á tann grøna. >Hann hevur tit framman, so detti eg fram eftir rommum, er túturin fyri<, sigur hann avgjørdur, sum tað sømireinum réttum súkklumanni. Hóast hann fyllir átta fyrsta dagin, er Tróndur enn so lítil, at hann ikki sleppur út í ferðsluna einsamallur á súkklu. So hanr: heldur seg í grannalagnum, har eingin ferðsla er. Nr. 69 — 13. APRÍL 1994 Síða 15 Fallhjálmurin klovnaði. Eg kundi doyð, um eg ikki var í fallhjálmi, sigur sjey ára gamli Tróndur í Hoyvík Skaðar raka hevdið Vit fregnast, um hini børnini brúka fallhjálm líka trúliga sum Tróndur. Jú, tað gera tey, sigur hann, øll sum ein. Men, verri er við teim- um vaksnu. „Nei, tey brúka ikki fall- hjålm«, sigur hann avgjørd- ur »tey duga helst so væl at súkkla, at tey hava ikki brúk fyri ti«, Taber ikki kravt við lóg at brúka fallhjálm. Tað er upp til hvønn einstakan av av- gera. Ráðið fyri Ferðslutrygd sigur, at nógv børn brúka fallhjálm, men verri er at læra tey vaksnu henda góða vana. Tað er líka trupult, sum at læra tey at brúka bil- belti. Royndimar visa, at ring- astu skaðarnir, sum henda á súkklu, raka høvdid. Tí áttu øll at brúkt fallhjálm, og tey vaksnu áttu av réttum at verið børnunum ein fyri- mynd. Hjá unga Tróndi loysti tað seg í øllum fórum. »Eg var meira enn hepp- in<, sigur tann umhugsni súkklumaðurin. Og rætt hevur hann. Trygd er meira enn hepni. Ediligur gangari Hann droymir um privatbilar, har fólkið ferðast utta i bussi elti tand eila á súkklu. Síðani asfaltið kom fyri 20 árum síðani, hevur Jóhan Hendrik Winther Poulsen trúliga súkkla teir 13 kilometrarnar til arb eiðis Professarin, málreinskarin ella orðabókamaðurin. S0- leiðis kenna vit hann best. Men vinir og kenningar kundu lagt eitt heiti afturat: súkklumaðurin, Jóhan Hendrik. Eitt prát við magistaran á Føroyamålsdeildini, byrjar altíð við málinum. >Fyrr kallaðu vit tað hjól- hest, frá Regini Dahl hava vit tvíhjóling, men nú hava vit súkklað so leingi, at tað man vera í lagi<, heldur málmaðurin. Og á súkkluni stevna vit so út í ferðsluna. isturshøvil >Súkklan er ein ediligur gangari«, sigur Jóhan Hendrik við alskni í rødd- ini. »Hon er løtt at hava við at gera, etir einki gras (red:bensin), men krevur bert eitt sindur av smyrju- olju viðhvgrt<. Fyrstu lønina Jóhan Hendrik fekk, eftir at hann varð liðugur at lesa, setti hann í eina súkklu. Tað var ein grøn Raleigh, sum kost- aði 525 krónur. Tað vóru nógvir pengar tá, so hann mátti gjalda súkkluna eftir tíggju mánaðum, minnist hann. »Tå vit fluttu til Kirjubøar at búgva síðst í 60-unum, setti eg mær fyri, at sotitt og knapt asfalt kom á vegin, skuldi eg royna at súkkla til arbeiðis<. Asfaltið kom í 1973/74, og síðani hevur hann súkklað so trúliga um Velbastaðháls. >At súkkla hevur verið mín stóra yndi. Tú upplivir alt so nógv ødrvisi, hoyrir hvortljóð, og fært fríska luft í lunguni. Hevur tú inniarb- eiði, sum eg, er tað vælsign- að at kunna koma út at røra seg eitt sindur vidhvørt«, sigur professarin og stingur tummilin innum buksu- reimina. »fsturshøvulin plagi eg at kalla súkkluna<, sigur hann viðeinum brosi. >Taðer eitt vælsignilsi ikki at verða ov tungur á sær. Tíverri er tað er ein sjúka sum eyðkennir nógv fólk í dag«, leggur hann álvarsamur afturat Kring Norðsjógvin Jóan Hendrik hevur eisini verið longri túrar á súkki uni, ella langterðu sun hann røpar iá i 1982 var hann samar við soninum eina ferð kring Norðsjógvin. Íei byrjaðu í Scrabster og fÍyra vikur seinni stóðu teir á keimni í Hanstholm. 2.000 kilo- metrar løgdu feðgarnir aftur um bak, 100 kilometrar um dagin. A ferðini gistu teir á vallarheimum og hjá skyld- fólki. Eina aðru ferð vóru hjún- ini við tveimum børnum á súkkluferð í Orknoyum. Ætlanin var at vera burtur í 14 dagar, men tey máttu stytta ferðina, tí tað viðraði so illa. Ur Orknoyum gekk leiðin til Skotlands, har tey súkklaðu framvið strondini aftur til Scrabster. >Eg droymi um eina ser- liga langferð<, sigur Jóhan Hendrik eitt sindur duldar- fullur. Hann og ein vinmað- ur hansara hava mangan tosað um at farið til Galicia í Norðurspania, har ætlanin er at súkkla eftir eini gaml- ari pílagrímsleið frá mið- øld, sum kallast Jákupsveg- urin. >Um tað verður til nakað, veit eg ikki<, sigur hann, »men dreymamir kunnu vera lika vakrir sum veru- leikin<. Verður Galicia-ævintýrið Altíð á súkklu. — At súkkla er min stóra yndi. sigur Jóhan Hendrik Winther Poulsen í Kirkjubó av ongum, kann hann altíð súkkla ein túr til dóttrina, sum býr í Gøtu. Tann ferðin tekur bert fýra tímar, og hana hevur hann gjørt mangar ferðir. Føroyar eru eitt ógvuliga spennandi súkkluland, heldur Jóhan Hendrik. Nátt- úran er fjølbroytt og tú sært allatíðina okkurt nytt. Tú verður eitt við náttúruna og . ert frískur og væl fyri tá kemur til arbeiðis. Verður ferðin ov leiðilig eru ráð fyri ti. Jóhan Hendrik fer út fyri dyr, men er aftur beinanvegin við einum lítlum tóli í hondini. »Gongulurt«, sigur hann við einum skálkabrosi. >Ég eri eri útvarpsnarkoman<, viðgongur hann. Alt tos um, at tað ikki ber til at súkkla í Føroyum fyri brekkum og ringum veðri, heldur súkklumaðurin í Kjrkjubø lítið um. >Súkklurnar nú á døgum eru so góðar, at tú klárar lættliga einhverja brekku<. Og við 21 gearum á stikkl- uni vinnur hann sjálvt á Brøttubrekku. Sitendi. >Tað ræður um at keypa eina góða súkklu. fløgan kostar, men útreiðslur eru mestsum ongar, so tað loys- ir seg í longdini. Mín súkkla kostaði 5.000 krónur. Fyri somu upphædd kanst tú fylla bensintangan 25 ferðir. Skalt tú keypa konuni eina gávu fyri 200 krónur, hveppir tú teg kanska við í hesum døgum. Men tá tang- in skal fyllast, gert tú tað við heilt góðari samvitsku. Bil- urin er ein herviligur penga- tjóvur, og tað hugsa vit sjáldan um<. Veðrið, heldur Jóhan ing fyri ikki at súkkla Tað ræður bara um at verða í góðum klæðunum, í nylon frá hevur til tá. Gamani, viðhvert er veðrið so ring, at tað ikki ber til at súkkla. Men tá ber til at fara í bussin og har hittur tú altíð fólk. Í bilinum situr tú ofta einsam- allur. >Jú<, sigur hann stillisliga veg droymi um eitt land utt- an privatbilar. Men, sjálv- andi verur tað altíð onkur, sum má hava bil<. Á hillini aftanfyri hann á Kirkjubø, stendur ein lítil bók. >Den fattige mands bil<, kallast hon. Rithøv- undin, Hans Scherfig skriv- ar um, hvussu komandi ætt- arliðini einaferð fara at flenna at oyðslinum, tá hver maður skuldi hava sín egna bil. Scherfig hevur ið hvussu ein samhugaðan. Tað er súkklumaðurin Jóhan Hendrik.