mikudagur 13. apríl 1994síða 14

Síða 14 Nr. 69—13. APRIL 1994 Glataðir riddarar „Tú mást hava eygu á hvørjum fingri og í nakkanum við, tå tú ert á súkklu-, sigur Hjalti Samuelsen, sum hevur skift bilin út við súkklu, tí tað er biligari og sunnar! Súkklubreytir eru ein rár bastaðvegnum i Havn er ein sjón í Føroyum. Men á Vel- súkklubreyt. Tað er bara Úr ferðslulógini: 3 Sukkla skal altíð halda seg høgrumegin á teirri farbreyt, ið liggur longst høgrumegin ferðslu- leiðina. Súkkla má ikki koyra undir liðini á eðrum akfari. Har rúmd er, kunnu tvær súkklur koyra lið um lið, um tað er vandaleyst og ongum til ampa. M Súkkía, id skal sneiða til vinstru, skal halda fram heilttvørturum krossvegin og kann tástani fara at sneiða, tá ið tað fær verið uttan ampa fyri hina ferðsluna. Súkklur kunnu yvirhåla onnur akfør á høgru síðu. Tá snarað verður til vinstru, mugu akfør ikki tarna súkklum og prutlum sum koyra beint fram. M Bannað eratsúkkla á gongubreytum, uttan so at annað er tilskilað av landsstýrinum. Súkkla skal verða leidd tvørtur um gongubreyt Landsstýrið kann seta reglur um ferðing hjá súkklum á gongu- breytum. Í slíkum førum eigur greinligt mark at vera millum tann partin av gongubreytini, sum súkklur kunnu ferðast eftur, og tann partin, ið er kannaður fólki til gongu. M Sukkla (og prut!) kunnu bert koyra eftir sukkiu breyt høgrumegin við vegin ferðsluleiðina, um ikki annað er tilskilað við merking. M Tann,ið súkklar, skal hava báðar føtur á ástíg- inum(pedalini), og id hvussu so er, aðra hondina á stýrinum. M Barnyngriennseksármáikkisúkklauttan saman við einum 15 ára gomlum ella eldri, ið hyggur at tí. M Súkkla má ikki flyta fleiri fólk, enn hon er ætlað til. Tó kunnu tvey barn yngri enn seks ár verða havd við á súkklu, um hon hevur serligt sæti, sum verjir beinini móti hjólsnældunum. Tann, sum stýrir súkkfuni, skal í slíkum føri vera fyltur 15 ár. MI ikki er loyvt at súkkla so mikið ávirkaður av rús- drekka, at tú ikki er førur fyri at koyra trygt M Tann ið setir sukkluna frå sær, skal læsa hana, uttan so at hon skal standa heilt stutt. …. og vit og skil Taðræður um athava bremsur, ljós og endurskin í lagi. Súkklufólkið er veika liðið í ferðsluni, so ver altíð á varðhaldi. Vísið sjålvsålit í ferðsluni. men takið ikki óráð fyri. Lesferðsluna av, fanga eyguni á bilfgrarunum, og tá tú veitst, at tú ert sæddur stýr so avstað. Taðringasta súkklufólkið kann gera, er atkrógva seg burtur. Vegurinkannstundumvera sosmalur, attryggast er at taka eitt fult plåss å koyribreytini Vidhvørt kann vera tryggast at fara upp á gongu- breytina. Vísið av. Men er vegurin ringur, kann vera trygg- astathava báðar hendur á róðrinum. Berneigahelstíkkiatsúkkla einsamall í ferðsluni, fyrr enn tey eru 10-11 ár. „Keypið eina góða súkklu, sum klárar brekkurnar. Og haldið súkkluna í góðum standi. Nýtið fallhjálm. Ringastu súkkluskðarnir raka hevdið. Og til bilførararnar : Gevið súkklunum gætur, tit eru ikki einsamallir á vegnum. eitt. Har er einki skelti ella frámerki, sum sigur, at hetta veruliga er ein súkklubreyt. Tí brúka tey hana øll — súkklufólk, prutlkoyrarar og gongufólk. Súkklubreyt, gongubreyt...ella kanska bæði? »Hetta er avgjørt ein súkklubreyt<, sigur Hjalti Samuelsen avgjørdur, sum hann kemur súkklandi eftir breytini vestan úr mjørk- anum. >Tað havi eg so latið mær fortalt. Hevur tú nakr- antíð sæð eina so breiða gongubreyt?< Ein minniluti ; Hann er væl flatin. I blå- um nylon frå høvur til tá. Men ongan fallhjálm. Hjalti býr á Norðasta Horni. Hvgnn einasta yrka- dag, tá veður og heilsa er, súkklar hann heim á Eystur- skúlan, har hann arbeiðir sum lærari. Hann hevur al- tíð súkklað, men í 10 ár var bilurin álitið. »Tå eg fór at byggja, hevði eg ikki ráð at hava bil longur. Eisini hevði eg av- gjørt atseta bilin, tå eg gavst við itréttinum«, greiðir tann gamli B 36-arin frá. Men, fá gera sum Hjalti. Meira enn 300 fólk búgva á Norðasta Horni, men tey vaksnu, sum súkkla, kunnu teljast á einari hond. >Eftir teimum at dóma, eru tað lít- ið meira enn tvey prosent av vaksnu føroyingunum, sum súkkla<, roknar lærarin.út. Tað er ikki lætt at súkkla í ferðsluni, heldur Hjalti. Vegirnir í Havn eru ikki gjørðir til súkklur og tað ger, at súkklurnar mangan koma ov nær bilunum. >Tú mást hava eygu á hverjum fingri, og í nakk- anum við<, sigur hann. „Einki pláss er avmerkt til súkklurnar, so tú mást verða eitt sindur frekur, skalt tú koma fram í ferdsluni«. Ringast er í meldrinum, sigur hann, tá tú hevur ein riðil av bilum fhølunum: Tú vónar bert, at bilarnir halda réttu fråstøduna og tann Orð & myndir: DH stóðan kennist ógvuliga Ótrygg. >Tíbetur hevur tað gingið væl higartil, sigur Hjalti, sum letur væl at bilafgrar- unum. >Teir eru bara hampiligir og royna eftir førimuni at ansa eftir súkkl- unum«. Kappast vid bilar Á Ráðnum fyri Ferðslu- trygd Yviri við Strond situr leiðarin Jón Kragesteen. Á tí breiða vegnum uttanfyri strúka bílarnir framvið. Breið gongubreyt, men eingin súkklubreyt í eyg- >Tað er vandamikið at súkkla í ferðsluni í Føroy- um<, slær leiðarin fast. >Tað er ongantíð gott at blanda ferðsluna, sum vit hava gjørt í Føroyum. Tað rætta er at bleytir og harðir trafikantar, t.v.s. súkklur og motorakfør, verða hildin hvør fyri seg. Hjá okkum mugu súkklurnar kappast við bilar, bussar og trailarar å somu koyribreyt, og tað er altíð vandamikið<. Jón Kragesteen heldur, at tey sum hava gjørt vegirnar, hava ikki hugsað um súkkl- urnar. >Tú skuldi trúð, at tey ongantíð høvdu sitið á eini súkklu<, suffar hann. I ødrum londum eru åhugafeløg, sum umboða súkkluna og åvirka mynd- ugleikarnar, tå ið vegir skulu gerast. Slíkar tals- menn hava vit ikki havt, helst tí at Føroyar ongantíð hava verið nøkur súkklu- tjóð. Ti eru vegirnir eisini hareftir. Jón tosar av royndum. Hevur altíð súkklað sjálvur, og síðani familjan seldi bil- in, hevur súkklan verið álit- ið. Verið offensiv Hóast tað ikki krevst koyrikort fyri at súkkla, er hetta ein stórur kunstur, sum krevur royndir, heldur leiðarin á Ferðslutrygd. Tí verður eisini mælt frá, at børn súkkla einsamøll í ferðsluni fyrr enn tey eru 10-11 ár. Tað ringasta súkklufólk- ið kann gera, er at krógva seg burtur í ferðsluni. Um- ráðandi er, at tey gera vart við seg og eru sjónlig í ferðsluni. >Tað ræður um at vísa Tíðindablaðið (SHU sjálvsálit. Avles ferðsluna, fanga eyguni á bilførar- unum, og tátú veitst, at tú ert sæddur stýr so avstað. Vit mugu minnast, at bil- førararnir fyrst og fremst havaeyguni eftir øðrum bil- um, so tað ræður um at gera vart við seg. Royndimar vísa at tað loysir seg best at vera >off- ensivur«, tá tú ert á súkklu<. Jón Kragesteen sigur, at sum meginreglu skal súkklufólkið altíð halda seg til ferðslulógina, men at tær serligu umstødurnar í Før- oyum kunnu tala fyri und- antøkum. Vegurin kann stundum verda so smalur, at tryggast er at tåka eitt fult plåss å koyribreytini, heldur enn at halda seg ytst høgrumegin, sum lógin sigur. Eisini kann verða neyðugt at fara uppá gongubreytina, har ikki er loyvt at súkkla. »Umrådandi er, at súkklu- fólkið ger sær greitt, at tey eru veika liðið í ferðsluni<, sigur Jón >Tí mugu tey altíð vera á varðhaldi. At vera »offensivur« merkir ikki tað sama sum, at tú skalt taka óráð fyri í ferðsluni<, leggur hann dent á. Hjalti Samuelsen er samdur í, at súkklufólkið má gera seg meira sjónligt í ferðsl- uni. >Tað ræður um at hava ljós og endurskin í lagi. Tað skortar hjá mongum, tíverri. Vit kunnu ikki krevja nakað av bilførarunum, um ikki súkklurnar eru í fullgóðum standi. Men, eitt kunnu bilarnir gera fyri okkum. Teir kunnu geva okkum meira pláss á vegnum<. Hjalti hevur ongan fall- hjálm. Helst ein gamal óvani, heldur hann. Og hig- artil hevur tað gingið væl. Hóast mangan trongligt í miðbýnum, so hevur hann ongantíð verið fyri nøkrum óhappi við bilunum. Dottin er hann fleiri ferðir, gamaní, men tað hevur verið í hálku. Fá óhapp Vit hoyra ikki so ofta um óhapp á súkklu, sum bil- óhapp í Føroyum. >Tað er helst tí, at her eru so fáar súkklur enn«, sigur Jón Kragesteen. >Súkklur og bilar renna sjáldan sam- an, men tað hendir meir enn so, at fólk detta á súkklu, og kunnu so verða ákoyrd<, sigur hann. Bæði Hjalti og Jón droyma um eitt land við súkklubreytum. >Hevði bert ein lítil av- merkt rás verið uttast á vegnum, hevði tað bøtt munandi um hjá okkum, sum súkkla<, heldur Hjalti. »Ein lítil hvít strika á vegnum hevði gjørt stóran mun«. »Målid må vera«, sigur Jón »at býta ferðsluna sund- ur, so at akfør av ymiskum slag ikki eru blandað saman á vegnum<. Ynskidreymur? Kanska. Men ringu tíðirnar tala fyri, at fleiri fara at skifta bilin út við súkkluna, heldur leiðar- in á Ferðslutrygd. Enn er súkklubreytin á Velbastaðvegnum tað reina marglæti fyri teir glataðu riddararnar á hjólhesti. Ja, tað vil siga, um tað also er ein...