hósdagur 5. mai 1994síða 8

Síða 8 Nr. 84 — 5. MAI 1994 Fleiri enn 1000 fólk fagnaðu Føroya Ungdómsharmoniorkestri musikkskúlaorkesturstevn- an hildin í Kolding í Dan- mark. Til at umboða okkara land á hesari stevnu hevdi fakfelags Beint sum 1. maidags haldið í fjør endaði i bra- silska statinum Parana skeyt ein drápsmaður for- mannin í yrkisfelagnum fyri landbúnaðararbeið- arar, Amaldo Delcedio Ferreira. 17 ára gamli sonur hansara stóð undir liðini á honum, tá ið hann varð skotin til deyðis. Hetta var fjórða roynd- in at drepa hann. Arnaldo er bara ein av teimum 23 fakfelagsleiðarunum í landbúnaðarvinnuni, sum eru dripnir í Brasilia seinastu trý árini. Drápsmenninir vísa seg ofta at vera limir í trygd- arliðum, sum góðseigarar leiga til at drepa og fáa av vegnum arbeiðsfólk ella umboð teirra, tá ið stríð ella trætur taka seg upp. Ein góðseigari, ið hand- tikin í sambandi við dráp- ið á Arnaldo, varð latin leysur aftur úr varðhaldi og hevur síðan krógvað seg burtur. fleiri tíggju ár hava fakfelagsfólk verið hótt við lívinum, burturbeind, dripin ella sett føst av trygdarliðum í londum um allan heim. 1. mai fór Amnesty Int- ernational undir eitt tiltak, sum ger vart við átta tílík dómi. Tey eru úr Benin, Tjad, Kina, Kolumbia, rokko og Turkalandi. Amnesty heitir å allar stjórnir um at verja fak- felagsfólk móti ágangi, teimum er fyri, av tí at tey virka fyri rættindum hjá arbeiðsfólki. At vera fakfelagsfólk hjá bønarfélki í landbún- aðinum er nógva staðni í heiminum tað sama sum at seta lív sítt í vága. Í Ko- lumbia verða fakfelags- fólk vald burtur úr til at verða avrættað uttan fyri lóg, at »hvørva« og at verða hótt av hermonnum og teirra hålvalmennu musikkskúlin heitt á Martin Mouritsen, musikklærara og leidara Føroya Symfoni- orkesturs, um í samarbeiði vid hinar blåsilærararnar at byggja upp eitt úrvalslið av ungum blásarum úr gllum musikkskúlagkinum. Miðvíst og dúgliga hava tey arbeitt við regluligum venjingardøgum allan vet- urin, og á konsertum í Norð- Sam- 217 fakfelagsfólk dripin í árinum eftir august 1992. Hundraðtals fólk, eisini fakfelagsfólk, eru >horv- in« í Marokko síðani 1963, og nógv eru fram- vegis á lívi í loyniligum fangalegum. Abdelhaq Rouissi, limur í marokk- ansku arbeiðsmannafylk- ingini, »hvarv« fyri meira enn 29 árum síðani tann 4. okt. 1964. Amnesty Inter- national hevur fingið frá- greidingar, sum siga, at hann livir enn, men er ógvuliga heilsuveikur. Bara tað at virka fyri at stovna sjålvstødugar fak- felagsskapir í londum sum Kina kann vera nóg mikið til at verða hand- tíkin og settur fastur. Kona Liu Jingsheng hev- ur ikki sæð mann sín í tvey ár. Løgreglan í Bei- jing handtók hann tann 1. juni 1992, tí hann var uppi í felagsskapi, sum heitti á arbeiðsfólk at seta á stovn óheft yrkisfeløg, og hann hevur sitið fastur síðani, uttan at ákæra er reist í- móti honum og uttan at hann er komin fram fyri dómara. Lond um allan heim seta aftur og aftur fíggjar- ligan vøkstur fram um mannarættindi, og stríðið hjá arbeiðsfólki fyri rætt- indum sínum ganga ofta beint ímóti áhugamálun- um hjá vinnufyritøkum og stjórnum. Hemaðarlig uppílegg- ing í arbeiðsviðurskifti hevur í Indonesia mang- an havt við sær, at fakfe- lagsfólk verða handtikin, illa viðfarin og beinleiðis pínd. Tann 11. febr. í ár vórðu í minsta lagi 19 fak- felagsleidarar tiknir dag- in fyri eitt fráboðað aðal- verkfall, hóast eingin 6- friður hevði verið. Í londum, har innanhýs- is ófriður valdar, verða fakfelagsfólk ofta tikin fram um onnur í eini meira umfatandi kúgan. M'Bailao Mianbe og tvey onnur, sum stóðu undir liðini á honum, vórðu skotin niður tann 26. juni 1993. Tað var herurin í Tjad, sum skeyt tey, eftir at Mianbe hevði skipað fyri landsumfatandi verk- føllum at mótmæla stjórnartiltgkum og stuðla starvsfólki, sum ikki høvdu fingið løn sína. Og Munir Ceylan, for- maður í fakfelagum hjá arbeiðsfólki í oljuídnað- inum í Turkalandi, varð handtikin fyri at »birta upp undir illstødu og hat- ur«, tå ið hann hevði skrivað blaðgrein, ið heitti á arbeiðsfólk at gera, hvat tey kundu fyri at steðga harðskapinum í landinum. Í juni í ár fer hann undir at sita ein 20- mánaða dóm sum sam- vitskufangi. Amnesty International heitir á stjórnimar sum eitt fyrsta stig at undir- skriva og — sum meira týðandi er — at virða sam- tyktimar hjá ILO, al- heimsfelagsskapinum undir ST fyri verkafeløg, um frælsar samráðingar. Serstakliga ålvarsligt er tað, at londini, nevnd í hesum tiltaki, øll uttan Kina, hava undirskrivad ILO samtyktimar, men einki teirra hevur virt tær í royndum, sigur Amnesty International. vird, so eru eingi manna- rættindi trygg. Tað eru stjørnimar, sum hava å- byrgdina av áganginum móti fakfelagsfólki. Og tað mugu verastjórnirnar, sum hava ábyrgdina av at steðga honum, sigur Am- nesty International í tíð- indaskrivi. urlandahúsinum og á skúl- um í Havn og inni í Eystur- oynni nú upp undir fráferð- ina hevur nýggja Føroya Ungdómsharmoniorkestur kunnað sannført áhoyrar- arnar um, at hetta 60-tala valalið fór ikki at smæða seg burtur millum fremstu unglingaljómliðini úr hin- um Norðurlondum. Rík uppliving mundi tað vera hjá okkara ungu tón- leikarum at koma til Dan- markar í fagrasta sólskins-. veðri, vera saman við mu- sikkskúlaungdómi úr Grønlandi, Íslandi, Dan- mørk, Noregi, Svøriki, Å- landi og Finnlandi, hoyra úrvaldar bólkar úr øllum hesum londum spæla og ikki minst vera við í stórum felags-orkestri, har, sum Tíðindablaðið tikið varð til, 9.000 ungir norðurlendskir fingrar vandu og frumframførdu verk bygt yvir fólkaløg úr Íslandi, Føroyum, Dan- mørk, Noregi, Svøriki og Finnlandi (Álandsoyggjar- nar og Grønland vóru so seint komin við inn í mynd- ina, at tey tíverri ikki høvdu havt høvi at senda lag til hetta samansetta tónaverk). Vit tilkomnu, sum vóru við, vóru eisini hugtikin av at ganga ímillum í hesum vónríka umhvørvi. Hóast tað ikki var talan um nakra kapping, sum ofta er í slík- um stevnum, so vóru vit spent at hoyra, hvussu okk- ara fóru at standa seg á sein- astu konsertini, har hvort landið fekk sínar 8 minuttir at spæla í, umframt at risa- stóra orkestrið (hugsið tykkum at skoða út yvir 900 ungar spælarar í einum or- kestri!), skuldi frumfram- føra megnarverkið. Jú, tit skuldu hoyrt, tá ið allar trummurnar og annað KVINHTAGSÍÐVRAN. - sambandi við tilkvinnuráðsteynuna FORUM 94 Í Ábo 1.-6. august 1994. Opið er hvert mlkukvøld ki. 29-22. Telefon: 18530/12900 eg og faks: 12545. slagverk inngangandi brestu í við øgiligum buldri, fjøldarlid av strúkarum tóku undir, træblåsararnir við teim snjøllu pikkolofloyt- unum á odda løgdu uppí, og messingblásararnir við djúpum basúnljómi og gell- andi trompetum settu krúnu á verkið. Vakurt ljóðaði aldargamli føroyski sjó- sálmurin í hesari norður- lendsku potpourri. Men fyri okkum føroyingar, sum lýddu á, var løtan enn stórri, tá ið Føroya Ungdómshar- moniorkestur spældi seg upp til so fulltónandi ljóm, at allur salurin sat bergtikin. Martin Mouritsen læt her upp fyri sínum ríka tónleik- arasinni sum neyvan áður, og undir hansara hondum prógvaðu hesi okkara ung- menni til fulnar, at tað meira enn so eru vónríkir glottar millum døpru skýggini, sum í seinastuni hava hingið hóttandi yvir land og tjóð. Ólavur Hátún royin a- Foroyinc 5 a Nærri upplýsingar frá: Birgt Sólstein, tí. 00944816815730 Helgi Joensen, tf. 00944932829027