hósdagur 19. mai 1994síða 15

Tíðindablaðið Í hesum døgum er ein framsýning við viðoying- inum, Anoldi Veggham- ri í Listaskålanum. Hetta er ein stór framsýning við ikki færri enn 24 verkum og tað er lítil ivi um hvar listarmaðurin fær íblást- urin. Næstan hvør einasta mynd hevur tilknyti til Viðoynna, serstakliga Viðareiði, tó ein er ein býarmynd úr Havn. Amold Vegghamar er Danski Føroya-politikkurin 1917—1920 Út er komin forvitnislig donsk bók um politisku vidurskiftini Danmarkar og Vegghamar í listaskála ein av okkara heilt góðu listarmonum. Hann hevur sín egna stíl, hann hevur sín egna hátt at strúka penslinum og hann hevur sín heilt sermerkta hátt at uppfata litir, so teir sita saman. Súlurin minnir um ein kendan hálendskan list- armann fyri mongum ár- um síðan, har litimir í smápettum eru trýstir niður á lørriti. men um- Føroya millum í árunum 1917—1920 Ahugin millum aðrar norð- búgvar, ikki minst danir, fyri Føroyum, hevur verið so mikið vaksandi seinastu árini, at dómi er um, at heilir 100 næmingar bert á lærda háskúlanum í Árhus valdu løroysk viðurskifti sum ser- grein ávíst lestrarskeið. So nógv gjørdu summir teirra burturúr, at fleiri verk sum hetta kundu fingist burturúr. Í hesum førinum valdu tey trý lesandi Henn- ing Mosegaard Kristensen, Bjarne Tersbøl og Mette Schmidt Lund at avmarka seg til hitt fyri føroyingar politiskt hendingaríka tíð- arskeiðið frá 1917—1920. Stuðlað teimum í arbeiðin- um hevur Vagn Váhlin do- centur. Talan er um søgu- gransking á høgum stødi og kelduávísingarnar ótaldar. Um oørsøkir ul politisku droytingarnar f Føroyum ins og Føroya og Dan- narkar millum verður farið víða, men tikið verður eisini reidliga samanum Mynd: Kalmar hvørvid er ørvisi, tí meðan Van Gogh gekk millum blómurnar í slætta Hå- landi, málar Amold Vegg- hamar veldugu fjøllini á Viðoynni og tað stór- slidnu náttúru íð Viðoyg- gin goymir. Framsýningin hjá Amoldi Vegghamri er av- gjørt verd at vitja, og hví? jú, hansara málningar eru ørvisi, teir eru orginalir. jústinus Vagn Wåhlin M 5 Lund HM. Kristensen B. ÞTersbet Mellem færøsk og dansk politik 191 1994 7 - 1920 Nr. 93 — 19. MAI 1994 Síða 15 Útferðaskipið »NORDLYSID« Í tidarskeidnum juni, juli og august verða hvønn dag uttan mikudag gjørdar útferðir av Havnini (Bursatanga) soleiðis: 7.-30. juni og 8.--21. august: kl. 10.00 1. juli-7. august: kl. 9.00 og kl. 14.00 Kostnaður: kr. 150,- fyri hvønn (børn undir 8 ár ókeypis) Møguleiki er at keypa sær okkurt til matna og drykkjuvørur umborð. Leiguturar: — ; Tá skipið ikki er í reglu- | ligari sigling, er møgu- leiki fyri leigutúrum, har f | Leigutúrar upp til 5 tímar: Fylgjandi tímar matur eftir ynski kann | upp til 10 tímar: verða tilgjørdur um- | Kveldtúrar borð við Birgir Enni sum gestakokki. | uml. 3 tímar kr. 6.000,- | kr. 800,-| kr. 3.000,- Meira fæst at vita åt. 17500 Vist verdur til trupulleik- amar, ungi føroyski skips- fiskiskapurin kom i eftir at tyskurin frå 1. februar 1917 leikaði í sum óður á sigl- ingarleiðum okkara við devulsku kavbátunum og á tørvin hjá okkum at finna aðrar inntøkumøguleikar umframt annan tryggan flutning av neyðsynjaðar- vørum til landið. Fór tað eitt nú at eydnast føroyskum sjálvstýrisfólki at fáa í lag avtalu við donsku myndugleikarnar í London líkari henni, ís- lendingar høvdu fingið um flutning til og úr Ameriku. Um so var, hvussu fór tá at beratil hjá danska embætis- mannaveldinum og sam- bandsoddamonnunum í Føroyum at sleppa undan at standa í eygum fólksins sum teir, ið einki vildu, før- oyingum og Føroyum at frama. Bæði nýtt og kanska eis- ini misnýtt varð henda trupla stóða til lítar av sjålv- stýrisfólki. Urslitid av val P/FÚ inum í 1918 varð hareftir — fyrsti sjálvstýrismeiriluti í søgu okkara. Helst eingin ólukka í sjálvum sær. Stórraólukkan var misti politiski friðurin í Føroyum, føroyingar mill- um og mótvegis embætis- mannavaldinum. Við ødrum orðum rættu- ligur politiskur goragangur i Føroyum, ikki ólíkt polit- isku stødu okkara i dag, men frægari gjørdist skilid ikki av, at borgarliga and- stødan i Danmørk i hesm hurlivasa så sær ein møgu- leika tilat kroysta igjøgnum eina danska »parlamentar- iska kommisión< Føroyum viðvíkjandi við vón um at fáa Zahle stjórnina felda. Var stødan politiskt freistandi hjá føroyskum sjálvstýrisfólki, var hon tað ikki minni hjá donsku and- støduni, — og tá eins og nú var tað vanligi føroyingur- in, sum fekk sviðan atkenna av tí mangan einoygda og ábyrgdarleysa politiska tuski, danir sum føroyingar fingust til. Givið út hevur SNAI, Center for Nordatlantiske Studier á Århus Universi- teu. Bókin er 256 síður, kostar 160 krónur og fyri søluni í Føroyum og Dan- mørk stendur H. N. Jacob- sens Bókahandil i Havn.