týsdagur 14. juni 1994síða 5

T íðindablaðið (ST)! Páll Mikkelsen, formaður í Ídnaðar grunninum. Vit vinna einki | við at lækka arheiðslenina Eitt mál, sum hevur fingið nógva umrødu í seinastuni er løn- arlækking. Víst verður á, at vit kunnu fáa nógv betri kapp- ingarførid, um lønirnar lækka munandi. Vit hava spurt for- mannin í Ídnaðargrunninum, um hann heldur, at lønirnar eru ein tann størsta forðingin fyri at gera ídnaðin kappingarførar og fyri at seta í gongd nýggja framleiðslu. -Tað er ikki arbeidsløn- in, sum fleiri her heima vilja vera við. Tað eru so nógvir, sum hava roynt at geva henni skyldina. Tá hesi so lækka lønina, síggja tey, at ein verður bara at noyddur at arbeiða so mikið longri. Tað er mín greiða sann- føring, at tú vinnur einki við at lækka arbeidsløn- ina. Páll Mikkelsen sigur, at arbeidslønin er so lítil partur av einum aktivi, at tað ger ikki tann avgerandi munin. Hann ber annars stóran ótta fyri, at lønarlækking kann gerast ein koddi hjá vinnuni, og tekur hann fult undir við úttalilsunum hjá nevndarformannininum á Kósavirkinum, Jóhan Páll Joensen, sum í samrødu við Sosialin herfyri helt fyri, at lønarlækking skjótt kann gerast ein koddi hjá vinnuni. Páll Mikkelsen heldur annars sera lítið um upp- skotið at lækka lønirnar við 30-40%. -Hetta er heilt buftørvið.“ Eingin kann gera tað. Hvussu fer okkara sam- felag at síggja út, skulu vit til at gera tað spyr Páll Mikkelsen. Ídnaðurin má automatiserast Upp á fyrispurning hví tað er so ringt at byggja upp ídnað í Føroyum og hví vit eru so nógv eftirbátar, tá vit td. síggja, hvussu ídnaðurin klárar seg í eitt nú Týskalandi sigur for- maðurin í Idnadargrunn- inum, at ein orsgkin er tann, at framleiðslan har er so nógv automatiserað. Teir seta eisini nógvar pengar av til kanningar og vørumenning, nakað, sum føroyskur ídnaður hevur gjørt ov lítið við. Hann heldur tó, at vit mugu vera varin, tá vit sammeta við onnur lond, tí vansi okk- + ara er, at vit hava ein so lítlan heimamarknað. Sær svart út Páll Mikkelsen heldur annars, at tað sær svart út. Sjálvur sær hann ongan glotta fyri stavn uttan at vit fáa meira fyri okkara fisk. Hann ivast í, um tað loysir allar okkara trupul- leikar bara at fara upp í ES, tí tað eru tær lidnu vørurnar vit leggja okkum eftir at framleiða, og har er tollurin til ES ikki tann stóri meinbogin. -Sær tú einki ljós í endanum á tunnellini? -Hjá ídnaðinum síggi eg einki beint nú. Um vit kunnu byggja nøkur skip er so ein spurningur. Har er sjálvandi nógvur svart- kjaftur og makrelur í sjón- um. Um vit kunnu fáa nógv burtur úr tí er Gvist. r rin til Før í 80-unum: Við til at byggja upp vælferðarsamfelagið Peningurin, sum í 80-unum, varð brúktur til almenna bygging ol. var bert nøkur fá prosent av ti, sum eitt nú privatfólk brúktu, og hetta er peningur, sum vit og komandi ættarlið fáa ágóðan av, tí almennu útbyg- gingingarna í eitt nú infrastruktur blíva standandi. Privata yvirforbrúkið síggja vit einki aftur til sigur formaðurin í Ídnaðargrunninum, sum held- ur tað vera ímóti sunnum viti og skili nú at tosa um, at vit áttu ikki at givið útlendska kapitalinum loyvi til at floyma inn í landið í 80-unum. Páll Mikkelsen sigur, at fremmandi kapitalurin hevdi stóra åvirkan á sam- felagið. Øll gjørdu sær dælt av hesum kapitali, kommunuarnar, landið, SEV og íkki mist hvor einstakur føroyingur. -Attu politikararnir so ikki at havt steðgað hesum innflutningi av pengum spyr Páll Mikkelsen og svarar sjálvur: -Nei, tí tað hevði verið ímóti gllum sunnum skili og skipanini í øllum Eu- ropa at nokta at tíkið ímóti kapitali, nú tá hann stóð Nr. 110 — 14. JUNI 1994 Sida 5 Vit mugu satsa -Tað mest umráðandi er at útbúgva fólkið, soleiðis at tað er mergur í tí. Eitt lítið samfelag má hava eitt fólk, sum er dugnaligari enn tað besta sigur grunninum. Páll Mikkelsen heldur fyri, at nú mugu vit til at hyggja frameftir og satsa upp á ungdómin. -Tað mest umráðandi er at útbúgva fólkið, soleiðis at tað er mergur í tí. Eitt lítið samfelag má hava eitt fólk, sum er dugna- ligari enn tað besta. Einki framkomið land hevur klárað seg uttan úbúgving, og hetta er orsøkin til, at Páll Mikkelsen prioriterar júst útbúgvingina so høgt. Føroyingar hava altíð flakkað nógv uttanlands, og skulu teir fáa arbeiði har í framtíðini eisini, so krevur hetta góðar út- búgvingar. Tað verða tær, sum koma at eiga lívið í okkum. Páll Mikkelsen harmast øllum samfelagnum i bodi. Hesin peningur var vid til at uppbyggja samfel- agið. Hóast vit á åvisum gkjum hava fingið ov lítið burtur úr hesum kapitali, so heldur Páll Mikkelsen tó, at vit kortini hava fing- ið nógv burtur úr honum. -Vit hava bygt sam- felagið nógv út, og nógv av hesari útbygging er nakað, sum er komið fyri at verða. Tað fer í hvussu er ongantíð at henda aftur, at so nógvir pengar fara at streyma aftur til Føroya. -Men heldur tú ikki, at vit høvdu kunnað verið nógv av ti, sum bygt er fyri uttan? -Vit mugu ikki gloyma, at alt tað, sum tað al- menna hevur bygt kring landið fyri hesar pengar bert eru nøkur fá prosent av hesum pengum, hóast ein má viðganga, at tað hevur verið í meira lagi. Restina hava vit føroy- ingar "svansað" burtur í uttanlandaferðum, klæð- um, sprutti, bilum, bensini og hvørt av sínum tvs. í forbrúki. Við hesum vil Páll Mikkelsen bert siga, at tað er skeivt at geva polit- ikarunum skyldina fyri at formaðurin í Ídnaðar- annars stóru fráflytingina, men hann heldur, at tað er gott, at vit kunnu fara av landinum og fáa arbeiði aðrastaðni eisini. Tað vísir seg, at tað er so frægt tæri í okkum, at vit fáa arbeiði har tað skal vera. Hetta er nakað, sum vit ikki eiga at undirmeta. jan hava misbrúkt pengarnar til ovurstóra almenna út- bygging. Hon er hóast alt nakað, sum stendur eftir og verður brúkt, eitt nú tá hugsað verður um fløgur í infrastruktur. Ødrvisi er við teimum privatu út- byggingunum og tí privata forbrúkinum. jan