fríggjadagur 17. juni 1994síða 8

Síða8 Nr. 113—17. JUNI 1994 Tíðindablaðið (SF Hentzar Joensen í Vági fyllir 80 í da Eitt langt og mangan baldrut lív á sjónum Hentzar Joensen hevur havt tilknýti til sjógvin alla sína tíð. Hann hevur roynt nærum allan fiskiskap, og hevur verið við flestu skipasløgum. Hann greiðir her frá einum parti av spennandi livssøgu síni Hentzar Joensen varð føddur í Sandvik í 1914 Longu sum 14 åra gamal - í 1929 - fór Hentzar Joensen til skips fyrstu ferð. Tað var við einum av Mortensens- skipunum, Egeria, sum Jákup í Funningi førdi. Har var eingin motorur umborð, og Hentzar minn- ist enn tá teir áðrenn fyrsta túrin fóru á Funning eftir agni. Tað bleiv stilli, so menn máttu seta bát, og við árum sleipa skipið á Funning Aðrenn hann fór hevði hann fingið sínar fyrstu gummistyvlar - og tað var ikki smáting tá í tíðini - Eg minnist at eg gleddi meg sum eitt smábarn at fáa hesar styvlar, greiðir hann frá. Tað sigur eitt sindur um, hvussu nógv alt er broytt í míni tíð Ein góð barlast Hentzar hevði verið eitt heilt år til skips, áðrenn hann kom umborð á eitt skip við motori fyrstu ferð. - Eg havi altíð sæð tað sum eina góða barlast at sleppa at royna hvussu tað var at sigla bara við seglum, sigur hann. Men sum 15 ára gamal fór hann síðani við einum av teimum "ordiligu skipu- num" sum hann tekur til. Tað var tann tveymas- traða skonnartin Hanna. Hon tók eini 400 skippund, og hevði motor við 65 hestum. Tað var ein stórur motorur tá í tíðini. Og so hevði hon stýrhús eisini - tað var heldur ikki vanligt tá. Hesi Skonnartini var Hentzar við frå 1930 til 1932 - men so fór hann aftur við slupp. Gravgangur eftir góðu skipunum Hann greiðir frá at menn altíð royndu at sleppa við teimum góðu skipunum, har møguleiki var fyri rími- ligari fortjenastu - tá var jú eingin minstaløn ella trygd fyri nøkrum. Ogá vári í 1935 eydnaðist honum so at sleppa við einum av teimum góðu sluppunum - nevniliga Norðfarinum. Longu á heysti sama ár hevði hann forvunnið 800 krónur - og so vóru ráð at fara á skiparaskúla í Havn. Har tók hann prógv á våri í 1936 - og tá vóru fram- vegis 100 av teimum 800 krónunum eftir. Hentzar minnist, at tå hann kom aftur til Sand- vikar eftir lokið prógv, var hann móttikin sum ein kon- gur har suðuri. 100 krónuseðilin sum leyp av, gav hann pápanum. - Vit vóru 6 brødur og Wíggjar systrar, so tey høvdu brúk fyri ti, sigur hann. Tað kemur altíð aftur Nú stóð Hentzar so við ongum - men hann hevur aldrin verið bangin fyri ikki at klára seg. - Harrin hevur altíð laga tað soleiðis fyri meg, at tá tað hevur verið uppi, so er tað komið aftur. Tað er sum við flóðini og fjørduni, sigur hann. Giftur Í 1937 bleiv hann giftur við Edit Mørk, sum eisini var úr Sandvík. - Og tað skal hon hava, sigur hann, at tað var verð- ins besta kona. Edit doyði fyri 7 árum síðani. Tá høvdu tey verið gift í ein mánað undir 50 ár. Og tað var eitt gott hjúnarlag uppá allar mátar. - Nú hoyrir man so nógv um húsaófrið, skilnað o.t. - alt tað havi eg verið spardur fyri, sigur Hentzar. Vit bæði passaðu perfekt saman. Krigsárini Hentzar sigldi ikki undir krígnum, men hevði saman við ødrum monnum ein motorbát, sum tei róðu út við Hann greiðir frá, at 1940 var fyrsta árið, roynt varð við langlinu har suðuri. Teir høvdu hoyrt at lína varð brúkt norðanfyri, men kendu einki til tað sjálvir. Tað hevði bara verið snørid Men tá gjørdu teir so línu úr tveini. Og alt varð drigið við hond, fyri at tað ikki skuldi slitna. Seinni fingu teir so ster- kari línur, sum teir sjálvir tjøradu so tær ikki rotnaðu Umframt útróðurin hevði hann saman við konuni ein líðan bygdahandil í kjall aranum hjá pápanum, har tey vóru inngift - ráð høvdu ikki verið at keypt hús. Soleiðis gingu øll krigs- árini Til Grønlands Tá kríggið var liðugt í 1946 fór Hentzar ul Grønlands vid ti fyrru Borgini hjå Tor- valdi Hjelm. Tad var ein try- mastrad skonnart Tad bleiv eitt gott år. Teir royndu vid linu, og fingu fulla last 30 tonsara Hentzar var eisini vid til at fåa ein av 30 tonsarunum til Føroya, sum komu aftanå kriggid hann kalladist Ørnanipan. Við hesum skipi fóru teir atdrívaheimaútróður í 1946 - eisini tað var við línu. Hóast hann ikki hevði lært til motorpassara, fekk Hent- zar hetta arbeidi har um- bord. Hetta var eitt bæði tvørligt og tungt arbeiði, tí teir róðu út frå Tvøroyri, og Sandvik lá tå framvegis við ongum vegsambandi. Bygdin hevði havt mjólka- og postbátin sigl- andi, men tá hon ikki gav yvirskot, steðgaði sigl- ingin. - Vit máttu tiskil altíð ganga uppum fjøll, og tað gjørdist ov strævið í longd- ini, greiðir hann frá. Teir avgjørdu tí at selja 30 tonsaran, og ein maður norðanfjørðs keypti. Hentzar var motorpassari norður um fjørð við báti- num, og tá hann kom norður, varð hann biðin um at verða verandi umborð sum motorpassari. Hann sigldi so fyrst í rutuni hjá mjólkaforsýn- ingini millum Havnina Skålafjørdin og niðan i Sundalagið í eina stutta tíð Men so varð línuspæl keypt umborð, og teir fóru at rógva út av Runavík Hentzar róði so út nordanfjørds um várið og summarið tvey ár á rað Frá hesi tíðini minnist hann serliga ein túr í 1950 tá teir vóru í Aberdeen við eini smekkfullari feskfiskalast Hentzar var bæði skipari og motorpassari, og hann fekk 2.000 kr. í sín part. Ein rimmar tårur' Aftur til Sandvíkar Men tað var ov uttanhandað at búgva norðanfjørðs tá konan búði har suðuri, og Hentzar flutti tí Hann bleiv síðani motor passari við City, sum varein av teimum stóru sluppunum å Gørdunum. Teir royndu undir Islandi og Grønlandi vid snellu og linu, og Hentzar var vid i 3 år. suðuraftur Legðist upp Hóast hann ikki var meira enn akkurát farin um tey 40, gjørdi Hentzar av at leggjast up eftir hetta. - Eg var farin at vikna, og eg helt at eg kanska ikki egnaði meg so væl til at vera á sjónum meira, sigur hann. Men í Sandvik var ikki nógv at gera annað enn at røkja sjógvin, og ti gjørdu hann og konan av at flyta til Vágs. Tað var eitt pláss við fleiri møguleikum fyri ar- beiði á landi. Tað var ein tungur dagur hjá Hentzari, tá hann í 1955 flutti úr Sandvík - og tað er tungt at minnast aftur á tann dag í dag. - Eg minnist so væl y