leygardagur 18. juni 1994síða 14

Síða 14 Nr. 114 — 18. JUNI 1994 Torbjørn Jacobsen i miðnáttarróðu á Eystanstevnu: jálvt Varharra hava teir roytt niður av himni — Nú ganga teir fram á rað, teir vísu menn, ið ætla sær at loysa hitt relativa fyribrigdið, sum kreppa er. Búmerkini eru mong, sjálut Várharra hava teir roytt niður av himni at brúka sum skjøldur, fyri at tekkjast flestum. Ein rok- skipari segði einaferð: >Tú kanst leggja alt arbeiði í Hansara hendur, men treyðugt eigur tú at biðja hann gera tað fyri teg. Harrin kemur ikki upp í koyggjuna til tin, um tú ert lagstur í hana av leti«, segði Tórbjórn Jacobsen millum annað í midnåttarrødu síni á Eystanstevnuni um vikuskiftid Ja, í stríði var norð- maður treystur, og I frið helt hann ítrótt og spæl! Gott fundarfólk, stevnu gestir avstaðis og hidani Mær er givin tann lutur at ykkum nakr- i borðre ar hu Skála fjardarstev nan er hålvging in. Við slíkt høvi fara tey flestu í hugans heimi spák andi aftur í tíðina, serliga í hesum tíðum, tá ið hvorki lærdur ella ólærdur, vísur ella minni vísur, hava hitt minsta ánilsið um, hvussu framtidin hjá hesi — upp í rasshaft komnu — tjóð fer at hátta sær Hetjur millum stevnurnar Tær ytstu stevnurnar i livdini av skallabeininum munnu vera frå tidarhvarv- inum, tå ið tú sjálvur var teiningur (tað er teenagari). Hetta var tíðin, tá ið amerik- anarar herjaðu í Vietnam og sovjetiskir stridsvognar sordadu sær veg inn i tjekkoslovakisku høvuds- borgina Prag. Tey flestu minnast myndirnar frá Saigon, tá ið ein hertyrla frá flotadeildunum tók amerik- anska umboðsmannin av takinum á ambassaduni, sum tá var seinasti bletturin, ið teir høvdu eftir at seta seg á og myndin úr Prag av heimsspekisstudenunum Jan Palach, ið kolaðist upp á Vaclavtorginum í vónloysi og mótmælandi ringu lagn- uni móðurlandi hansara hevði verið fyri. Ajú, menn bardust — eis- ini í Føroyum. Bardagarnir og gransorðingarnar, ið kompenseraðu fyri fleiri kóboyfilmar innanveggja í Glyvra Bio, vóru høvuds- attraktiónin hjá okkum ungu á stevnunum. Fimastu Tórbjórn Jacobsen — legði ikki fingrarnar ímillum í midnåuarrødu síni á Eystanstevnu leygarkvøldid, ið snúði seg um minni, stóðuna í dag og annað Mynd: Hilmar Jan Hansen gladiatorarnir, ið jarðløgdu flestu meðborgarar, vórðu hetjurnar fram ul stevnuna árið eftir. Reyðdæmda myndin fór sína sigursgongd Men tíðirnar broyttust og ungdémsbyltingin fór sum ein vallafløtubrandur um allan heimin, og studentarn- ir sótu fram við Seine-áar- bakkanum og kanska í onkrum kjallarakliva í Havnini og orðskiftu um tankarnar hjá Marx, Engels, Sartre, Camillo Cienfuegas og reyðdæmda myndin av Che Guevara fór sína sigursgongd um allan heim- in. Rógvin legðist og friðar- merkini klíndu vit á tapetið og ryggin á kúbumpiljakk- unum, meðan guitar- og munnhørputénarnir kjálk- aðust upp móti ræddunum til >The times they are a'changing« og »Where have all the flowers gonc<. Ein av yrkjarunum, ið flotnaði upp í kjalarslóðini frá 68-árunum, yrkti um eitt leygarkvøld í býnum, sum eins væl kundi verið smíðað um eina av stevnunum, vil minnast frá tí tíðini: Gongubreytaprát Stiletthælir Fnisan Roykur av bensini og luktilsi Dreingir við blue-jeans beinum Matstovur Við einum dýrum kaffimunni. Rópan í gøtuni, baptistar, frelsunarherurin ella fullir menn. Motorsykludundur, skínandi skinnjakkar, spískir skógvar, frisyrir. Onkur blødir onkur dettur av aftan fyri pylsuvognin Teir syngja »Dominique« ella »Hey Jude«. Tað er ungdómur, villur, Oreinur, livsgladur. Komandi læknar, arbeiðsmenn, prestar. Og onkur verður løgmaður Farið Mir 1101r rum lembingartid og hundrad løroy:ngar ganga ringir av búkilsku, nú val er f hondum. Annar hvør maður vil verða løgmadur Byltingarnar fyri 25 årum síðani vóru ein logiskur konsekvensur av menning ini, ið frammanundan var gingin. Bládýpið lá millum lívið og hitt etableraða systemið Men loyst varð upp fyri nógvum, tað gjørdist víðari til veggja og tað styttist millum fótfólkið og gene- ralarnar, tosað varð um ymsi mørk, men nú tykist stigur vera komin i. Reystar girdingar Ongantíð hava girding- arnar verið reystari enn tað sama, og fólkið er áskoðari til ein leik, sum fáur skilir. Gjógvin dýpist og víðkast og uppreistrarnir liggja kanska tættari, enn vit varnast, í hvussu er nógv nærri enn stjórnarmenn okkara varnast. Hetta eru reguler maktmenniskju, sum pida hvønn mann inn á beinið fyri at sveima á tind- unum í evstu døgum. Politikkur er vorðin tað, sum Machaiavelli kallaði ein rationell makttekno- logi. Menniskjavitið hevur loyst seg frá menniskj- anum, frá persónligu roynd- unum, persónligu sam- vitskuni og persónligu ábyrgdini. Tað ræður um at sætta sær sjálvum, visión- Tíðindablaðið EH) irnar eru ongar og skilið er hareftir. Móðurlandið ella deyðin Onkunstaðni, helst flestustaðni, liva teir eftir filosofiini Patria u muerte, móðurlandið ella deyðin. Her tykistlívsvísdómurin at vera hin øvugti, dólgurin er tråkkadi = felagsnevnarin. Vit rædast lokomotivini, men å fjørdinum i dag hava ungdómar vist okkum, at best vandu og treystastu framherjarnir ikki bara vinna, men hartil draga teir ferðina upp á sjálvt tí aft- asta. Generalarnir, ið sótu á bríkini, hava ongantíð vunnið í kríggi. Gævi, at hesir ungdómar, ið amba hvønn vødda og hvørja spong, draga hendan íróttarandan vid sær inn í gerandisdagin, tá ið teirra tíð kemur at taka hetta landið. Tá tveita út av tykk um skommina sum fortedr arnir hava reivað tykkum í men havið fyri eyga orði hjá Mikkjali á Ryggi: >) stríði var norðmaður uey ur, og í frið helt hann ítrótt í Spa Hvert til sína úið í góðu sam Roytt Varharra nidur av himni Nú ganga teir fra! LELF VÍSU MK loysa hitt relauva fyri ið, sum kreppa er. Bum im. eru mor sjálvt M harra hava ter roytt nú av himni at brúka su skjøldur, fyri at tekkjast flestum. Ein rokskipari vdi einaferð: >Tú kanst rja alt arbeiði í Hansara hendur, men weyðugt eigur tú at biðja hann gera tað Í teg. Harrin kemur ikki up koygs um tú e lagstur í hana av leu Kått lær høvur av fullum maga. OvåtK marglætisárunum veingja skerdi anda og mentan. Fel agsskapurin viknaði, menn gingu í einingi, men nú rakna stelkar úr moldum, sum ikki hava verið eyð- sæddir áður. Kreppan er ferðamaður og er ikki bert av tí ónda. Tað tykist, sum liggur hon í vælskipaðari ringrás. Takið verður at fáa hana at liggja høgligast fyri, soleiðis at hon ger minst skaða allastaðni. Í tír una ti un og vælferdin í Vit gjørdu helst ongar fyrireikingar Robert Falcon Scott doyði í ísoyðuni av ov vána- ligum fyrireikingum. Vit gjørdu helst ongar fyrireik- ingar, trúðu upp á fyribrigd- ini hepni og óhepni, góvu okkum sjálvar upp ul skut- ils og ti liggja vit, sum vit hava reitt. Tá ið norðmenninir komu aftur av Antarktis, sum teir fyrstu, ið nåldu fram, spurdu tíðindamenn Róald Amundsen, um hann hevði