týsdagur 21. juni 1994síða 7

Tíðindablaðið CH Nr. 115 — 21. JUNI 1994 adarflokksins i Eysturoy: Uttan utbugving - ongin framtio Í gllum framkomnum londum í heiminum, er einki ivamål um, at úbúgving er einasti vegur fram eftir. Eisini vinnulívið hevur sæð tydningin, og eru tað fáar týðandi fyritøkur, sum ikki leggja høvdusdentin á at fáa eina so vælútbúguna og flexibla arbeidskraft sum gjørligt Tann gamli hugsunar- håtturin um, at tad er skomm, ikki at hava "pissa í saltvatn" er passé. Vit eiga at gleðast yvir, at ungdómurin hevur áræði at leita í út- londini, fyri at fáa sær eina útbúgving. — Vit vilja halda fast um, at tað er rætturin hjá øllum, til og við sjeynda flokki, at kunna ganga í skúla í heimbygdini. Frá 8 - 10-inda flokkið, er tað rætt at savna børnini saman, í so stórar eindir, at valskúlin kann nýtast til fullnar. Tankar um at leggja smáar framhalds- skúlar á hvgrjum tanga, er beinleiðis skaðiligur og niðurbrótandi fyri skúla- verkið. Tann vanliga lærara styrda frálæran, eigur at verða hongd uppá veggin, sum ein søgulig mynd frå famari tíð. Hon gagnar ongum, uttan tí stirða læraranum. Nei frálæran, skal við stødi í barninum, vera framsøkin, leitandi og kunna svara teimum spurningum barnið setur sær og umheiminum. Lærarin kemur sostatt at verða hann ið vísur baminum á, hverjir møguleikar finnast fyri at fáa fatur á vitanini og hverjir leistar ella hættir finnast, fyri at viðgera vitanina uppá. Miðnámsskúlarnir Í Føroyum eru vit aftan fyri onnur lond á hesum øki. Vit hava hildið fast við tann traditionella gym- nasie formin, heldur enn at gingið aðrar leiðir sum Ld. í Svøriki, har skúlin á øllum stígum gevur eina "kompetansu", sum brúk er fyri í samfelagnum. Hesir skúlar hava eisini hjá "gomlu" politikkarun- um, sum so mangt annað. heldur verið ein spum- ingur um arbeiðspláss í komununi, enn tað stødi og møguleikar undir- vísingin skuldi havt, Hetta hevur ført við sær sundur pettaðar smáar eindir, uttan perspektiv, hvørki fyri næming, lærara ella samfelag. Hægri útbúgvingar Hesar eru ógvuliga lítil møguleiki at taka í Føroy- um. Fyrimunirnir við at fara í onnur lond, er at eindirnar blíva størri, lærara kreft- imar stórri, orkan til gransking eru stórri og at føroyingar sjálvsagt, víð- ka sín sjónarring. At Danmark, er bæði limur og liggur so tætt at ES og teirra hugsunarhátti, má eisini vera ein fyri- munur fyri føroyska sam- felagið, ið hevur ES sum høvdusmarknad. Jón Ingi Eidesgaard Tað føroyska samfelagið vil tó altíð hava brúk fyri útbúgvingum, gjørdar ser- stakt til samfelagið, men samanumtikid er tað ein vandamikil og innibyrgd- ur hugsunnarhåttur, bert at seta álitið á hesar. Trygdin fyri framburði, er eitt væl útbúgvið fólk 0 Lærdómur er lættur at bera - men uttan tær neyðturvuligu livsroyndirnar, er lærdómurin lítið verdur Henry Jarnskor, Strendur, valevni Javnaðarfloksins í Eysturoynni Strendur 16. juni Lærdómur er lættur at bera men uttan tær neyðturvi- ligu handaligu royndirnar, kann tann bókliga vitanin skjótt verða til stórri skaða enn gagns. Tí er tað so um- ráðandi, at ungdómi okk- ara stendur í boði, ikki ein- ans tær bestu bókligu út- búgvingarnar, men so sanniliga eisini hetta, at hann sleppur at royna seg handaliga bæði burturi og heima. Vit hera teimum, og samfelagnum sum heild, -eina-bjarnatænastu við at PP *.. bjóða teimum ábyrgdar- størv beinleiðis av skúla- beinki. Hetta førir við sær, at næsta ættarlidid ikki sleppir fram at hesum størvum, og kanska ikki tað næsta heldur. Eyðsýnt er, at í slíkum fórum sópa ikki teir nýggju kustarnir best. Vit mugu læra okkum aftur at lurta eftir royndum hjá øðrum, teimum ið und- an okkum ganga; virða tey gomlu, og tað tey standa fyri. Tey hava dugað at sæð „at her fór at enda galið", men vit hava tíverri ikki dugað at lurta eftir teim- um. Ístaðin hava vit drigið fram og víst á setningar úr lærubókum, og smilst yvir- berandi at hesum „ómod- ernadu” og avoldaðu hugs- anunum. Ein kostnaðarmikil lærupeningur, men enn er ikki ov seint, tí vit eiga ein skilagóðan og nærlagdan ungdóm, ið eg havi størstu tiltrúgt til. Tað er stórur munur á, at tey eru betri fyri bæði andaliga og handaliga, enn vit vóru á teirra aldri. Hetta kunny vit — og tey ALS er ein sam- felagstrupulleiki Størsta politiska málið hjá komandi løgtingi verður at finna loysn á arbeiðsloysinum og teimum trupulleikum, sum standast av hes- um. Hóast vit hava sum grundsjónarmið at ar- beidi skal vera til øll, at hetta er ein manna- rættur og at vit ikki skulu brúka arbeiðs- loysið sum búskapar- ligt amboð, so sleppa vit ikki undan tí veru- leika, at vit skulu dragast við arbeiðs- loysi í eina tíð fram- yvir. - Men vit vilja gera tað vit kunnu fyri at skapa nýggj arbeiðs- pláss og fyri at tryggja teimum — arbeidstøku sømulig kor. Just málið um eina arbeidsloysistrygging er eitt gamalt strids- mål hjá Javnaðar- flokkinum. Hetta málið hevur staðið á floksskránni síðani triatiårini. Aðrir flokkar hava altíð sagt, at »arbeidsloysis- studul skapar arbeids- letingar«. Hesum hava vit altíð blankt aftur- víst, og sæð tað neyð- uga í at skapa eina slíka trygging, meðan tíðirnar eru góðar. Men íkki fyrr enn vit rættuliga fingu sviðan av arbeiðsloys- inum at kenna, fingu vit sannført aðrar flokkar um hetta. - Men arbeiðsloys- isskipanin er ikki nóg góð. Í dag eru tríggjar ferðir so nógv fólk í skipanini, sum tað vóru, tá hon varð sett á stovn. Hon er ikki gjørd ul eitt 20% ar- beidsloysi - og krevur Nú skal tað almenna tryggja, at nóg mikið av peningi er til útgjaldið frá ALS. hon tí umfatandi broy- tingar. - Arbeiðsloysistrygg- ingin hevur higartil verið eitt mál millum partarnar á arbeiðs- marknaðinum. - Men í dag - nú meiri enn fimti hvør okkara er arbeiðsleysur, mugu vit staðfesta, at ar- beiðsloysistryggingin er ein samfelagstrup- ulleiki. Javnadarflokkurin vil ti broyta arbeiðs- loysisskipanina. - Vit vilja, at tað almenna skal tyggja, at nóg mikið altíð er ul út- gjaldið. Hetta fer at gera skipanina føra fyri at veita okkum á- setta útgjaldið - sum skal verða ein upp- hædd, sum fólk kunnu liva við. Vit vilja * at rullandi útgjaldið skal burtur * at útgjaldið verður hækkað * attidin, fólk kunnu vera í skipanini, verð- ur longd Eirikur Lindenskov valevni Javnaðarfloksins í Suðurstreymoy = — takka ávirkan Javnaðar- floksins á føroyska sam- felagið fyri. Uttan Javnad- arflokkin hevði enn bert børnini hjá teimum væl- bjargaðu havt møguleikan til at útbúgvið seg. Aftur í ta tíðina skulu teir borg- arligu ikki sleppa at benda gongdin, tað tryggjar hver einasta javnaðarstemma í landinum. Henry Jarnskor, Strendur