hósdagur 30. juni 1994síða 16

Nr. 122 — 30. JUNI1994 John Smith fer til val uppå eitt klårt mål og eina greida ætlan: Umlegging av fiskiflotanum Hann er — og hevur altíð verið — i andstoðu til sterkar vinnuligar og politiskar áhugabólkar. Men hann tryr upp- á sítt. Og hansara hugsanir — og ætlanir byggja á drúgv- ar praktiskar royndir. Nú fer hann til val uppá tað: Um- legging av okkara fiskiflota. Stovnsrøkt og góðska skulu vera lyklaorðini. Ikki tons! Menn sum tala fyri áhal- dandi troling á grunnu- num hava púra rætt í, at tað ber til. Sjálvandi. Men tað ber bara til, so leingi fiskur er. Stovnurin er bara komin niður í helvt enn, so tað fer helst at bera til i nøkur ár afturat. Men einaferð verður uppi, halda vit fram uppá henda mátan. Tá ber tað ikki til meir! Mugu virða náttúruna Hetta sigur John Smith. Hann talar fyri tí sama, hann hevur talað fyri í nógv ár: Umlegging av okkara fiski- flota! Endamálið er, at tað skal bera til at fiska við Føroyar - og liva væl av at fiska við Føroyar - eisini i framtidini. John er sannførdur um, at tad bara gerst upp å ein måta: Vit mugu fåa ein flota, hvørs veidihåttur virdir ta náttúrligu balansuna í náttúruni. Ein flota, sum gevur okkum bestu góðsku av fiski - og harvið besta prís Ogein flota við so góðum og vælgjørdum skipum, at tað ikki er tað reina knoss og baks at vera sjómaður Sjólívið skal vera eitt gott lív! Oq tað er ikki tað, vit hava... Tað er ikki ein sovorðnan flota, vit hava í dag. Trolararnir - havsins gravkýr, sum John kallar teir - eru ein støðug hóttan móti stovnunum. Teirra veiðuháttur ger tað nærum ógjórligt at fáa bestu góðsku til lands. Og teir nýta eini 140 mió.kr. ov nógv í olju um árið. Hetta ger, at trolararnir bert kunnu lata uml. 20% av umsetninginum i løn til manningamar. Hjá línubátum er talið 40- 50%, og hjá snellubátum er tað 60% Afturat hesum kemur, at línu- og snelluveiðan gevur arbeiði til nógv fleiri hendur - bæði á sjógvi og landi Strævið lív Men eitt minus er - ella hevur verið - við húka- veiðuni: Hon er ov strævin fyri sjómannin. Hetta er ein trupulleiki, John Smith hevur nýtt ár uppá at royna at loysa. Og tað hevur eydnast. Við bátinum Fugltúgv- uni, sum hann hevur teknað, erein línubátur komin, sum takkað verið mekanisering og góðari innrætting ger hetta eitt hugaligt og gott 1 HV Næsta stigið Næsta sigið á tekniborb- inum hjá John, var ein kombineraður línu- og snellubátur tann eftir- hondini vælkendi >Esther í bakborð og Fugltúgvan í stýriborð<. Hesin bátur er heilt klárur at fara undir at byggja. Dreymaflotin Tað John Smith droymir um, er ein floti, sum sær soleiðis út: Vit eiga 100.000 tons at veiða um árið. Uttast - á djúpum vatni - eru 10 trolarar. Teir veiða 20.000 tons, og geva 180 monnum arbeiði. Á ytru grunnunum eru 25 stórir línubátar. Teir veiða 25.000 tons, og geva 450 monnum arbeiði. Á innaru grunnunum eru 75 kombineraðir línu- og snellubátar. Teir fiska 35.000 tons, og geva 630 monnum arbeiði. Inni við land eru so 145 bátar til støddar sum Awi- bátarnir. Teir fiska góð 20.000 tons, og geva 870 monnum arbeiði. Okkurt má so gerast - Tað nýtist sjálvandi ikki at vera akkurát soleiðis, men hetta er so eitt model, vit kundu havt at hildið okkum til. Í áravís hevur John Smith ó troyttiliga roynt at greitt hógum sum lágum frá, at okkara fiskivinnupolitikkur má leggjast um Tíðindablaðið ES, Vit mugu fáa ein flota, sum virðir nálurunnar viðbreknu balansu. Tað er, enn sum fyrr. hevuðsmálið hjá John Smith - Undir øllum umstødum er tíðin komin til, at vit fáa ein flota, sum virðir tað viðbrekna lívið í sjónum, og tryggjar bestu góðsku. Ein flota, sum ikki bara foku- serar uppá hesi ólukku tonsini, sum eru alfa og omega í dag. Omanfyrinevnda er so útspælið hjá John Smith. Men hví skal hann inn í politikk fyri at virka fyri hesum? Samstarv millum vinnu og løgting Orsøkin er, sigur hann, at hetta er cin so stór umlegging, at her má ein politisk avgerð til. - Grundarlagið undir av- gerdini må vera, at Føroya Løgting ynskir at verja og fáa sum mest burturúr ti ríkidómi, vit eiga, sigur hann. - Eg kundi hugsað mær at tað varð gjørt soleiðis, at menn fingu ein eingangs- stuðul, tá teir høvdu hug at gera iløgur í eitt av áður- neyndu skipum Hesa politisku avgerð heldur John Smith vera av- gerandi - Verður hon ikki tikin, fara vit framhaldandi at hava skip, sum noyðast at ganga upp á tvørs av áhuga- málunum hjá okkum øllum, fyri at røkja egin áhugamál. Áhugamálini hjá okkum øllum eru stovnsrøkt og virdisøking. Áhugamálið hjá trolar- unum er bara eittans: tons. - Og soleiðis má tað vera. Soleiðis eru teir innrættaðir, leggur John Smith afturat. Tað er ti, tann politiska avgerðin um umlegging er so neyðug. Og tað er ti, John stillar upp til valid. Tað er eingin ivi um, hverjum hann vil virka fyri. Hann hevur arbeitt við tí tekniska partinum síðani fyrst í 1960'unum. Men tann politiska av- gerðin má eisini til.