fríggjadagur 4. juli 2003síða 2

2 Nr. 124 - 4. juli 2003 Nr. 124 - 4. juli 2003 3 Viðurskiftini millum Týskland og Italia eru á frostmarkinum, eftir at italski for- sætisráðharrin, Silvio Berlusconi, helt ein týskan lim í Evropa- tinginum ver egnaðan í einum leikluti sum vaktarmaður í einari nazistiskari týningar- legu ORÐALAG Árni Joensen Í Berlin hevur Gerhard Schrøder, kanslari, gjørt greitt, at hann vil hava eina formliga umbering frá Berlusconi. Hvørki meiri ella minni. Berlusconi hev- ur seinni sagt, at orð hans- ara vóru ætlað sum skemt, og at hann fer ikki at biðja týska tinglimin Martin Schulz um umbering. Men tað krevur Schrøder. Hann metir málið so álvarssamt, at hann boðsendi italska sendiharranum í Berlin til fundar mikudagin. Tað hevði við sær, at týski sendiharrin í Rom fekk boð um at koma á fund í uttanríkisráðnum har. Í gjár kravdi ES-tingið eisini, at Berlusconi skal koma við einari formligari umbering. Ger hann ikki tað, er ES-tingið til reiðar at slíta alt samstarv við ES- ráðið, har ríkis- og stjórnar- leiðararnir í limalondunum sita. Italia tók við formans- skapinum í ES 1. juli, og frammanundan vóru tað mong, sum stúrdu fyri, at ES fór at koma í trupul- leikar av Berlusconi, sum í heimlandinum er skuld- settur fyri bæði mutur og svik. Hann hevur tó fingið tjóðartingið at samtykkja eina lóg, sum ger, at hann kann ikki dragast fyri rættin, so leingi hann er forsætisráðharri. Røkke í penganeyð Fyri nøkrum mánaðum síðani metti norska blaðið Aftenposten, at fyritøkan Aker RGI hjá ríkmanninum Kjell Inge Røkke hevði tørv á nógvum nýggjum kapitali, og nú vísa skjøl, sum blaðið hevur fingið fatur á, at metingin var røtt. Ein frágreiðing, sum nevndin í Aker RGI hevur gjørt um fíggjarstøðuna hjá felagnum, vísir, at felagið hevur lænt 4,9 milliardir krónur síðani seinasta heyst, og av hesum eru 4,1 milliardir krónur læntar teir seinastu mánaðarnar. Í nevndarfrágreiðingini stendur, at skuldin hjá felagnum er nú so stór, at neyðug tiltøk mugu setast í verk. Kjell Inge Røkke eigur 49 prosent av partapening- inum í felagnum Aker Kværner. Partur hansara er bókaður til 3,5 milliardir krónur, men á virðisbræva- marknaðinum í Oslo eru øll partabrøvini í felagnum 4,3 milliardir krónur verd. Aftenposten skrivar, at ríkmaðurin hevur mist fleiri milliardir krónur seinastu árini, og at hann hevur roynt at selja sítt privatflogfar, marglætisbátin og eina marglætisíbúð í í London fyri at útvega nýggjan kapital. Ov dýrt at ferðast í Grønlandi Í grønlendsku ferðavinnuni eru fólk ill inn á fólka- tingsmannin Kubik Kleist, tí hann í einum donskum blaði hevur kært seg um, at tað er alt ov dýrt at ferðast í Grønlandi. Men ferðavinnufólkini ásanna samstundis, at tingmaðurin hevur rætt. Stig Rømer Winther í Greenland Tourism sigur við grønlendska útvarpið, at tey vildu fegin, at flogferðaseðlarnir á innanlands- rutunum vóru bíligari, men at tað er eitt politiskt mál. Hinvegin ásannar hann, at tað er dýrt at reka flogferðslu í Grønlandi. Tann bíligasti ferðaseðilin við flogfari úr Nuuk til Kangerlussuaq kostar 1.820 krónur. Stig Rømer Winther heldur tað kortini vera óheppið, at tingmaðurin hevur úttalað seg í Danmark um ferðaprísir í Grønlandi, tí tað kann fáa fólk í Danmark at halda, at tað er eisini dýrt at flúgva til Grønlands. Men tað er tað ikki, sigur hann. Reiðarí fekk bót Almenna dansk-týska ferjureiðaríið Scandlines skal gjalda 1,7 millión krónur í bót, tí felagið breyt kapp- ingarlógina, tá tað kroysti eitt annað reiðarí, Easy Line, til at gevast við ferjusiglingini millum Danmark og Týskland. Undir kanningunum hava myndugleikarnir av- dúkað, at Scandlines gjørdi serligar príssáttmálar við bussfeløg, men treytin fyri lagaligum prísum var, at busseigararnir ikki máttu nýttu ferjurnar hjá Easy Line. Úrslitið varð, at Easy Line fór á heysin. Nú Scandlines fær bót, hava gomlu eigararnir í Easy Line boðað frá, at teir umhugsa at krevja endurgjald frá almenna ferjureiðarínum. Scandlines er nú einsamalt um siglingina úr Gedser og Rødby til Týsklands. Samstundis sum heimsins fjølmiðlar vístu myndir av ísraelskum stríðs- vognum, sum tóku seg aftur úr Betlehem, kom fram, at ísra- elsku myndugleikar- nir hava lagt hald á palestinsk øki á Vestara Áarbakka beint ímóti friðar- avtaluni MIÐEYSTUR Árni Joensen Palestinararnir í bygdunum Beit Eksa og Beit Souriq norðan fyri Jerusalem gjørdust ikki sørt skakkir mikudagin, tá ísraelskir hermenn og embætismenn fóru at seta upp skelti, sum søgdu frá, at jørðin á stað- num var almenn ogn, og at øll atgongd var bannað. Samstundis fingu pale- stinsku bygdafólkini at vita, at hús teirra verða tikin niður. Palestinsku leiðararnir í økinum siga, at talan er um ognartøku, og at tiltakið er sett í verk fyri at flyta burtur teir palestinararnar, sum búgva ímillum tær jødisku niðursetubygdirnar. Palestinski ráðharrin Yasir Abed Rabbo legði ísraelsku myndugleikarnar undir beinleiðis rán. - Friðarætlanin sigur greitt, at ísraelsmenn skulu gevast við at leggja hald á palestinskt lendi og at ríva palestinsk hús niður. Hetta seinasta ísraelska tiltakið vísir bert, hvussu trupul friðartilgongdin verður, segði Rabbo. Ísraelski mannarættinda- felagsskapurin B'Tsalem leggur stjórnina hjá Ariel Sharon undir at snýta palestinar og tey, sum hava gjørt seinasta friðarupp- skotið við at ognartaka palestinskt lendi í loyndum. UTTAN ÚR HEIMI Tøkk Hjartaliga takka vit øllum, sum sýndu samkenslu, tá ið kæri pápi, verpápi, abbi og langabbi okkara Andreas á Marknagili Klaksvík andaðist og fór til gravar. Tøkk til tykkum, sum lótu peningagávu til »Malta«. Heini, Marita, Nina og John Júst við familju Ísrael snýtt palestinar? Hann skal biðja um umbering Tað segði Berlusconi við Martin Schulz: »Eg veit, at fólk í Italia eru í ferð við at gera ein film um nazistisku týningarlegurnar. Eg vil fegin virka fyri, at tygum kunnu fáa ein leiklut sum kapo. Tygum høvdu egnað tygum væl til tess«. Orðið "kapo" varð undir seinna heimsbardaga nýtt um brotsmenn og stundum jødar, sum leiðslurnar í nazistisku týningarlegunum settu til at ansa eftir hinum fangunum. Orðið verður eisini nýtt um landasvíkjarar. Silvio Berlusconi. Sum væntað hevur hann longu elvt til trupulleikar í ES Mynd: Reuters C M Y K 3 2