leygardagur 2. juli 1994síða 10

Síða 10 Nr. 124 — 2. JULI1994 Vit skulu framvegis útvega skip fyri einar Í 50 milliónir árliga, skal endurnýgging flotans standa mát við »foreldilsid«, sigur Atli Dam: Krumtappurin % Tað kenst fullkomuliga bakvent, at skip og skipa- bygging standa so í teirri mynd, serliga nøkur fjøl- miðlafólk og skrivara- borðsgeneralar hava skapt, at hann ið hevur við skip at gera, altíð hevur dálkaðar fingrar, og í hvussu so er, drigin upp í okkurt >svans<. Givið er at ikki alt er av fínasta slag, og at vit øll í bjartskygni ofta hava tørvad nóg góðar rentabilitetsmet- ingar, og at figgingar-, studnings- og veðhalds- meguleikamir hava verið í so rúmligir, og í mongum fórum eisini ov vánaligt eginpeningagrundarlag. Men haðani og til at siga, at alt er grugg og óregluligt, sum hevur við tey høvuds- amboð, sum eru tað einasta, Føroyar kunnu liva av, at gera, er so úti av bókini, at hetta nærum oyðileggur all- ar møguleikar fyri endur- nýgging av ú flota, sum nú hevur ein miðalaldur upp á 29 ár Vit skulu nýta einar 150 mió. kr. árliga í medal til íløgur í skip, skal hesin meðalaldur ikki rúka upp á 35-40 ár komandi tvey val- skeiðini, og skulu vit ikki siga allar møguleikar frå okkum fyri at eiga før, ið kunnu troyta tað ótroytta rikidømi uttan fyri 200 fj. og á djúpum vatni innanfyri eins væl og pelagiska uppi í sjónum. Summi ár verða fløgurnar nakrar hundrað milliónur, onnur nærum ongar, men vit koma framhaldandi at gera ætlanir so frægt tað let- ur seg gera og royna har- eftir. Men nógva tosið frá bankum, frødingur og leik- monnum um at vit skulu byggja á haldgóðar fram- rokningar 10 år fram í tíð- ina, gerst ongantid veru- leiki. I kendum og væl kannadum stovnum røkkur tú nakað áleiðis, men ný- royndir koma altíð at byggja á trúgv á møguleikar eftir teim og at tú finnur teir. Føroyingar hava vágað og »satsad«. Føroyingar koma fram- vegis at vága og >saisa<. Heimildir Havi fyrr sagt, at tå alt er kannað, tað veri seg av ting- nevnd vid serfrødingshjålp ella politikanning, sum jå er framd og åhaldandi fer fram, verður ongin spurn- ingur um heimildarloysi eftir, og teir eykadómar, fjølmiðlar og onnur hava felt, fara úr gildi aftur. Tá fáa vit vónandi farið víðari í vanligum fløgum, sum kunnu gera tað livilig- ari her á landi Tá verða úttalilsi um at fløgur í áttatiárnum framdar í heimildarloysi hava kost- að milliarda veðhaldstap eisini deyð. Tí veðhalds- tapini — heimilað ella 6- heimilað — upp á fløgur í fiskiskip í áttatiárunum røkka langt í frå milliard, heldur er talan um einar 300-400 milliónir, — tå Heygadrangur og Reynsa- tindur eru undantiknir. Har gjørdu serligar umstødur seg galdandi. Hvat er so vunnið? Prátið um svartkjaftaævin- týr, villar íløgur, ørar skipa- pakkar leivir ta fatan, at alt er farið fyri bakka. So er ikki. Flestu skipini eru enn í vinnu undir føroyskum flaggi, og nú verður talan um ikki bert eina men fleiri millardir, sum hesi skip hava veitt fyri hesi fáu ár Ilia var statt, komu ikk hesi nýggju, stásiligu skip fullfermd av livandi gulli so ofta sum tey gera. Krumtappurin Í „Faroe Tidindi« verða teir fýra Barentshavstrolararnir skírdir krumtappar í før- oyskum búskapi, og tað er Í 1993 veiddu hesi skip fyri meira enn 200 mill. kr. og manningarpartarnir vóru bg OP oman fyri 500.000 kr. Sama verður í 1994. Men tó eru hesir trolarar bert krumtappurin í einum tátti, sannleikin er at skipini útvega 1984 og seinni eru krumtappurin í samlaða bú- skapinum. Hetta sagt uttan at minka um virðingina fyri hinum meira stovnsvinarliga, eldri flota og útróðrinum. Lat okkum seta upp lista yvir nøkur av teim skipum, sum vóru í onkrum skipa- pakka, og sum hava verið í vinnu síðan: Høgifossur, Niels Pauli, Vesturvarði, Hviltenni, Phoenix, Vest- menningur, Artic Viking, Grønancs, Jaspis, Steintór Vesturskin, = Føstuvardi, Sólborg, Saturn Il, Beinir, Vesturvón, Fugltúgvan. Sundaberg, Hådegisklettur, Ocean Castle, Skålaberg, Sverri Ólason, Enniberg, Polarhav, Stjørnan, Gull- berg, Ran, Brimborg, Ljósa- felli, Strembingur, Vestur- búgvin, Polar Sea, Stiga- klettur, Ametyst — 34 skip og er listin ikki fullfigg)- aður. Nøkur afturat komu sum vit mistu av landinum. Tey høvdu verið hent í Irming- arhavinum, å sild, svart- kjafti og makreli ella á Hattonbank, men tey hava vit so mist og må tf roynast av nýggjum at útvega hóskandi — og bíligari før - til hesar nýroyndir. Nýggj skip farin úr flot- anum: Andrias í Hvannasundi, Háborg, Gáshólmur, Hvíta- nes, Klettur, Niclas á Sel- heyggi, Ango, Fame, Glóðanes, Snoddið, Artic Sea, Julius á Bakka, Mið- vingur, Polarborg 1, Polar- borg II, Vársól og Polarfar- ið. Veðhaldstapini uppá hesi eru góðar 90 mió. kr. Hartil eru tap uppá nøkur teirra, sum enn eru í flotanum, men Husavørdur Starvið sum húsavarður á Føroya Blindastovni er leyst at søkja. Arbeiðið hjá húsaverðinum er fyrst og fremst at taka sær av øllum vidlika- haldsarbeiði á Blindastovninum — bæði innandura og uttandura. Husavørdurin skal í samråd við fyri- stoðufólkið eisini luttaka í arbeiðinum á verkstaðnum. Umsekjarar við handverkaraútbúgv- ing hava fyrimun. Umsóknir mugu vera Blindastovninum í hendi í seinasta lagi 14. juli 1994. Føroya Blindastovnur Íslandsvegur 10A 110 Tórshavn Postboks 2074 - 165 Argir Tíðindablaðið seld ella tvangsseld innan- oyggja, men heldur ikki við teim íroknaðum koma vit nær í námind av milliardini. Søgulig rangmynd Tað er sostatt ein fullkomin rangmynd skapt er av skipa- fløgunum og luti teirra í bú- skaparkreppuni. Hon var komin um vit høvdu hesi skip ella ikki. Men tað verða og eru hesi skip, sum bera okkum í- gjøgnum rkeppuna. Leggið til merkis hvussu få teirra eru ætlad til traditionella veidu eftir botnfiski undir Føroyum. Hesi skip eru ikki bert krumtappurin, men eisini mergurin í føroyskum bú skapi. Fólk til verkstaðin Føroya Blindastovni Starvid sum hjálparfólk á verkstadnum hjå Blindavinnuni er leyst at søkja Umsøkjarin skal hava kunnleika til snikkaramaskinur. Við hegni og hug- fiogi skal umsøkjarin saman við teim- um blindu og sjónveiku hava arbeiðið á verkstaðnum um hendi. Dentur verður lagdur á at viðkomandi dugir at umsita og selja framleiðsluna. Umsóknir mugu vera Blindastovninum í hendi í seinasta lagi 14. juli 1994. Foroya Blindastovnur Íslandsvegur 10A 100 Tórshavn Postboks 2074 - 165 Argir Skeivar metingar og lógir Havi ongantíð dult at løg urnar vóru í stórra lagi. i onkrum føri kundi verið færri skip av einum slag. Men at meta skeivt ella gera feil er ikki lógarbrot. Polit- iska skipanin, sum krevur semjur, kostar ofta eitt sind- ur eyka. Tað er heldur ikki lógar- brot at brenna grísar, men tað er ræðuligt og skeivt. Og tann skeiva avgerðin kostar ikki samfelagsrevsaranum ein penny. Atli P. Dam Amnesty International Skrivstovan í Vágsbotni er opin týsdag og friggja- dag kl. 10—16. Tlf. 15816.