týsdagur 5. juli 1994síða 15

Javnaðarflokkurin fór til løgtingsvalid í 1990 við m.a. tí fyri eyga, at fáa gongd á aftur í samfelag- num og at betra um før- oyska búskapin. Nú skjótt fýra ár seinni kunnu vit ásanna, at um bú- skaparliga stødan ikki er sum vit høvdu ætlað, so hava vit fingið tamarhald á henni. Semja er gjørd mill- um Føroyar og Danmark um, at danir endurfíggja alla okkara uttanlands- skuld, uml. 3 milliardir kr., sum fella til gjaldingar komandi fimm árini. Vit mugu tó ásanna, at gong ikki er komin á aftur sam- felagið í tann mun vit høvdu vónað. Við fleiri bankakreppum og minkandi fiskatilfeingi, sum eisini er høvudsorsøkin til okkara nýggju kvota- skipan, hevði samfelagið fyri langari tíð síðani verið steðgað upp, um javnaðar- flokkurin ikki hevði sitið við róðrið síðani síðsta val. At sita við ábyrgd í nidur- gangstíðum krevur sjålv- andi ein sterkan flokk, og tað hevur javnaðarflokkur- in víst hetta valskeiðið, bert spell, at samgongan ikki helt úl í august, tá vit aftur skulu samráðast við danir um gongdina í føroyska samfelagnum. Høvudsuppgåva javnað- arfloksins má í komandi valskeiði verða at skapa fortreytir fyri øktum virk- semi í landinum. Í sáttmálanum millum ES og Føroyar hava vit bundið okkum til at seta í verk eina skipan við nýtslugjaldi løgdum javnt á innanlands framleiðslu og innfluttar verur, og ikki gera mismun á hesum. Burtur úr hesum sáttmála spurdist so meirvirðis- gjaldsskipanin, sum nú hev- ur virkað í skjótt tvey ár. Skipanin er vorðin ein tann mest menningartålmandi tátturin í okkara samfelag. Vanliga handverkaravinn- an, tænastur og framleiðslu- virksemi annars klára ikki at arbeiða undir hesum alt ov høga gjaldi, sum hevur ført til, at småvirkir í hópa- tali eru farin av knóranum, og at nógv fólk sostatt eru vorðin arbeiðsleys. Hetta er ein sera óheppin stóða, vit eru komin út í, tá ið. hugsað verður um, at endamálið við ES-såttmål- anum var at menna før- oyska vælferdarsamfelag- ið, og at skapa fleiri arbeiðs- pláss innan allar vinnu- greinir. Ein altavgerandi treyt fyri at minka um arbeiðsloysið og at steðga fólkaflytingini, er at vit fáa broytt og til- lagað MVG-gjaldið til før- oysk viðurskiftir. Eins og fleiri av ES limalondunum kundu vit arbeitt við fleiri MVG satsum. Vit skulu bert ansa eftir, at gjaldið ikki verður kappingarav- lagandi mótvegis ES. Uttan at fara út í smálutir, eiga tænastur sum last- vognskoyring, bygging. umvæling, viðlíkahald, rav- magn og allar kommunalar tænastur umframt ser- føroyskar framleidslur úr fiskatirdråttum og seyði, at" koma undir ein munandi lægri MVG sals. Verður rætt atborið vil broytta skipanin eftir stutt- ari tíð føra til, at vit fáa fleiri fólk aftur í arbeiði, vit minka um fólkaflytingina av landinum, samstundis sum vit betra munandi um likviditetin hjá arbeiðsloys- isskipanini. Lægra inntgkan hjá lands- kassanum av minkandi MVG gjaldinum verður vunnin innaftur yvir skatta- skipanina við tí økta virk- seminum. Javnaðarflokkurin ásann- ar at okkara útflutnings- vinna er ov einstáttað, og at avlop er á útbúnari arbeiðs- orku innan almennu og pri- vatu handverks- og tænastu- vinnuna. Fyri at tryggja hes- um fólkum arbeiði aftur, fer javnaðarflokkurin at føra ein politikk, sum beinleidis miðar fram ímóti at menna nýggjar vinnumøguleikar bæði til okkara heimamark- nað og í altjóða hopi. Javnaðarflokkurin eigur sjálvandi altíð at laga seg eftir broyttu umstødunum í okkara samfelag, og altíð arbeiða við at broyta lógar- verkið samsvarandi hesum, landi og fólki at frama. Poul Andrias Joensen, valevni javnaðarfloksins í Eysturoy Øl hava rætt til umsorgan, røkt og viðgerð Í ao var ein mannarættur at kunna nýta alt innan fyri tað almenna, herundir heilsu- verkið, og henda rætt mugu og skulu vit hava aftur. Øll skulu hava rætt til um- sorgan, røktog viðgerð, tey, sum búgva heima, eins væl og tey, sum búgva áellis- og røktarheimi ella eru innløgd á sjúkrahús. Vit mugu tíverri ásanna, at ein partur av hesum rætti er tíkin frá okkum orsakað av niðurskurðum, sum hava vidført longri biditid, og er hetta við til at gera gerand- isdagin ótryggan og verri fyri tey, sum hava >umsorg- an, røkt og viðgerð< fyri neyðini. Tær materiellu fortreyt- Meta Johannesen og Hartvig Hansen, valevni javnaðarfloksins í Suðurstreymoy irnar fyri umsorgan, røkt og viðgerð eru stórt sæd til staðar; men hópuppsegnin og niðurskerjingar fyri tveimum árum síðani skapa enn ótryggleika og hanga sum eitt svart skýggj yvir heilsuverkinum. Fyri at starvsfólkið kann virka optimalt, má bæði tað fys- iska og psykiska arbeiðs- umhvørvid endurreisast, og tað vilja vit virka fyri, bæði fyri starvsfólk, sjúklingar og teirra familjur. Ynskja tit umsorgan, røkt og viðgerð sett í hásæti aft- ur, atkvødid so fyri lista C. Veljið ikki Góðu bygdarmenn, vón- andi er tann dagur nú kom- in, tá samanhald aftur setur sín dám á bygdarmyndina, tí spjaðing og sjálvsgkni hava alt ov nógv lagt sína køvandi hond á tað virk- semi, sum, um rætt var at- borið, hevði skapt tann framburð, ið hevur eyðkent ikki bara okkara heimbygd, men so sanniliga okkara grannabygdir við. Tíverri mugu vit ásanna, at fleiri av teimum, ið standa á fremstu politisku rók hjá teimum borgarligu flokkunum, eru løtuvinningspolitikarar, ið als ikki hugsa um fjøldina, enn minni teir hugsa um framtíðina. Fáa hesir politikarar po- litiskt vald, ella i ringasta føri koma út í Tinganes, tå liggur lagnan hjå Føroya framtíð í teirra hondum. Tá kann væl henda, at okkara fiskatilfeingi í Ba- rentshavinum, við øllum teimum arbeiðsplássum hetta gevur bæði á sjógvi og landi, frá einum degi til annan verða burtursøplad. Okkara higartil vælskip- aði politikkur í sambandi við eina komandi oljuvinnu verður latin upp í hendurnar á politikarum, ið meira hugsa um egnan vinning, heldur enn at tað sum ein komandi oljuvinna kemur at kasta av sær, skal koma fjøldini av Føroya fólki til góðar. Stutt sagt, trúvirði Føroya er fokið, um teir løtuvinn- ingspolitikarar, ið nú enn einaferð bjóða seg fram, fara at mynda eina komandi løtuvinningspolitikarar samgongu. So einn einaferð, góðu veljarar í Vága valdømi, t ykkara atkvøda kann verða avgerandi fyri tað lagnuval, ið nú stendur fyri durum. Setið kross fyri tí flokki, ið tænir heildini, og sum ongantíð skákar sær undan åbyrgdini. Veljið javnadar- flokkin ella eitt av valevn- um floksins. Frank Davidsen, valevni javnadarfloksins i Vågum Virkisskrá fyri javnaðarflokkin Ríkisfelagsskapurin Í samsvar við grundsjónarmið floksins um stjørnastøduna, verður heimastýris- skipanin støðugt bygd út. Ríkisfelags- skapurin skal varðveitast, men karm- urin skal endurskoðast soleiðis, at skip- anin veruliga roynist ein frælsis- og sjålvbjargnisskipan, har føroyingar taka avgerðirnar um egna lagnu. Uttanríkispolitikkur Umframt sjálvir at sita fyri uttanríkis- politiskum samráðingum taka føroying- ar lut í norðurlendskum samstarvi. Hetta samstarv er í Norðurlandaráð- Føroyar fáa umboðan javnbjóðis hinum Norðurlondum. Í samsvar við grundsjónarmið floks- ins virkar flokkurin fyri friði og semju millum allar tjóðir og vendir sær móti allari militarismu. Føroyar skulu vera óheftar av allari hernadardubbing. Saman við hinum Norðurlondum verður virkað fyri, at Norðurlond við hav- og loftøki verða kjarnorkuvápna- num, har javnaðarflokkurin krevur, at frítt umveldi. Javnaðarflokkurin stuðlar teimum, sum virka fyri friði landanna millum, og teimum, sum virka fyri at mannarætt- indini verða vird.