mikudagur 10. august 1994síða 13

LTTE Tíðindablaðið (5171 FÉ Undirvisingar- leidari | Landsskúlafyrisitingini er eitt avloys- arastarv, fyribils í umleið 1 ár, sum undirvísingarleiðari fyri sjómanna-, maskinmeistara- og aðrar maskin- og eltøkniutbugvingar leyst at seta skjót- ast til ber. Starvsuppgávurnar fata um m.a. hesi åbyrgdarøki: — at menna innihaldid í nevndu útbúgv- ingum: — at gera uppskot um regiur og leið- beinandi tilfar m.a. lesiætlanarar- beidi — halda seg kunnugan vid ta gongd og menning, id fer fram innan nevndu utbugvingar i utlondum — ganga undan at menna hesar ut- bugvingar í Føroyum — gera álit um útbúgvingarnar at fyrisita og fremja tær tænastur og tey mål, sum fyrisett eru, og at leiða arbeiðsuppgávurnar og í hesum høpi at hava um hendi m.a — persónsmál: viðgerð, ummæli og stødutakan — próvtokur: fyrireiking og fremjing — skeidsvirksemi samskifti vid skúlan 0.a. at hava eftirlit vid, at uppgåvurnar verda loystar, sum fyrisett er. Tann, id sett/-ur verdur, skal hava holla útbúgving/royndir innan fyrisiting og gott innlit í tey utbugvingarøki, ið nevnd eru. Dentur verður lagdur á, at tann, ið sett/ -ur verður í starvið, er fyrikomandi í samskifti/samstarvi sínum við onnur. Fyri tann rætta umsøkjaran er hetta eitt starv við fjølbroyttum uppgávum í ein- um góðum arbeiðsumhvervi. Starvið verður lent í 31. lønarflokki í avtalu millum Feroya Landsstýri og Tænasutmannafelag landsins. Umsóknir saman við prógvum og møguligum ummælum skulu verða Landsskúlafyrisitingini, Falkavegi 6, Postrúm 3279, 110 Tórshavn, í hendi í seinasta lagi hósdagin 25. august 1994. Tórshavn, tann 5. august 1994 Landsskúlafyrisitingin Barnagenta Barnagóð genta sekist at ansa eftir tveimum barnum, 3 ár og 8 mánaðar gomul. Nærri upplýsingar við at ringja Tlf. 57303 Nr. 149 — 10. AUGUST 1994 Síða 13 Rusevnispolitikkur III. Fyribyrgjandi virksemi Eg havi fyri Glavsøku skriv- að tvinnar stubbar um rús- evnispolitikk. Av ti, at eg siti sum formaður í Rús- drekka- og narkotikaráð- num, eru stubbarnir í tráð við linjuna í ráðnum. Hin- vegin eri tað eg sjálvur, sum havi skrivað upp á egið an- svar. Rúsevnispolitikkur hevur til endamáls at minka um ringu fylgjurnar av råsevn- um. Í teimum fyrru stubb- unum havi eg mest skrivað um viðgerð av misbrúkar- um og tað neyðuga í sam- skipan innan viðgerð her á landi. Eisini víst á, at við- gerð ikki kann standa einsa- møll, men aðrir tættir mugu eisini nýtast. Her verður serliga hugsað um tað fyri- byrgjandi virksemi. Slíkt virksemi kann prin- cipielt býtast upp í tvinnar partar: 1. Ávirkan á rúsevnið, til- gongd og atkomiligheit. 2. Avirkan á brúkaran. Gjøgnum tíðimar hevur nógv stríð verið um, hvor á- virkanin er meira effektiv. Samanlagt kann ein siga, at ein ikki eigur at geva frá sær nakran meguleika fyri møguliga åvirkan. Hetta av tí álvarseini, sum liggur í vandanum av rúsevnum. Ávirkan á rúsevnið, tilgongd og atkomiligheit Nøkur rúsevni eru beinleid- is forboðin, sosum heroin, kokain, amfetamin og eisini hash. Mítt tilmæli er, at hetta framvegis skal vera so, eisini viðvíkjandi hash. Í fleiri londum rundan um okkum gongur kjakið tann vegin at frígeva hash. Av tí, at vit kortini eru eitt sindur avbyrgd móti stóru verð, kann beinleiðis forboð hava stórri effekt her. Hinvegin er sambandið við umheimin so stórt, at verður hash frítt, td. í Danmørk, so verður enn meira torført at halda ímóti. Nøkur rúsevni eru slík, sum eru tilætlað at vera heilivágur, men sum kunnu nýtast til rús, møguliga blandað við rúsdrekka. Nøkur av hesum eru upp á recept. Vøksturin í útskriv- ing av slíkum evnum er stødugur alt eftir, sum læknarnir eru meira varnir. Heilt fæst hetta ikki stødg- 20, tí somu evni verða í stór- an mun nýtt sum púra rími- ligur heilivágur, td. fyri pínu. Tað er eisini heilivágur, sum kann nýtast til rús, sum fæst sum hondkeypsheili- vágur, eitt nú pínustillandi heilivágur. Spurningunn er, um slíkur heilivágur aftur skal gerast recept- pliktigur. Harvið kann nak- að av misbrúkinum tálmast, men samstundis er tað darv - andi fyri tey flestu, sum hava eitt rímuligt >normal- brúk<. Onnur evni, sum eisini verða seld gjøgnum apotekid, sum kunnu brúk- ast til rús, mugu eisini koma undir aðra skipan enn nú. So er tað rúsdrekka (alko- hol). Hetta er havuðsrús- evnid og lógligt fyri øll yvir 18 ár. Her fari eg at halda fast við, at sannroyndir flestu staðni hava vist, at tað er ein fyrimunur, at ikki ov nógv handilslig áhugamál eru uppi í (Ld. við núver- andi skipan) og at talið av sølubådum og utskeinking- arstødum er rimiligt, men avmarkað. Søluhåtturin, sølutidir og útskeinkingar- tíðir hava eisini stóran týdning. So er tað prísurin. Er Keypikraftin góð og pris- urin lågur, so økist sølan, tad visa okkara sannroyndir so sanniliga upp gjøgnum 70'ini og 80'ini. Flestu mis- brúkaraproblemini, vit hava nú, eru grundløgd í hesum árunum. Nógv hevur verið sagt um núverandi prísin, at hann er ov høgur og freistar til at fólk ganga aðrar leiðir. Príslegan sum heild er væl hægri enn tann danska og svenska, men lægri enn tann norska og kanska eisini tann íslendska. Rúsdrekka- og narkotika- ráðið hevur mælt til ein virknan príspolitikk, t.v.s. at um nýtslan økist, kann pris- urin setast upp. Tå skift varð til núverandi skipan, varð mælt til at halda prísin eina tíð at síggja hvussu gekst, tí skal ein fylgja gongdini, ber ikki til at skifta ov títt, so fæst eingin rúsdrekkapolit- isk læra burturúr. Rús- drekka- og narkotikaráðið mælti í øðrum lagi til, at vid umskipan átti at vera farið yvir til ta skipan, at avgjøld vórðu eftir alkoholstyrki og ikki eftir prísi sum so. Hetta varð eisini gjørt. Men her- afturat er komið oman á prísin eitt politiskt krav um yvirskot og eisini MVG, sum samanlagt væl hækka prísin eini 35%. Hetta er økonomiskur politikkur og ikki = rúsdrekkapolitikkur sum so. Annars skal sigast, attaka vitskrásettu nýtsluna og síggja burtur frá 1992 (sum var skiftisår til nýggju skipanina og metár í skrá- settari »nytslu«), so hevur skrásetta nýtslan av alko- holi pr. høvd verið spaku- liga minkandi síðan 1988/ 89. Ávirkan á brúkaran Í sambandi við nýggju rús- drekkalógina varð nógv tosað um, at tað almenna nú av álvara skuldi seta pening av til meira skipaða upplýs- ing. Hesin peningur hevur tó fram til 1994 verið júst tann sami sum áður, ikki eitt oyra meira enn framman- undan. Mett verður aðrastaðni frá, at slík upplýsing til >brúkaran< kann hava ein vissan effekt. Neyvan so, at ein »kampagna« ger nakran mun, men yvir eina tíð kann hugburður hjá td. yngri fólki broytast nakað, td. viðvíkjandi hvat er >rætt< og hvat er >smart<. Í ár komu so boð fyrst upp á árið í fjølmidlunum um, at rættuliga nógvur peningur eyka var settur av til upp- lýsing. Sagt varð frá, at Rús- drekka- og narkotikaráðið skuldi skipa fyri tí mesta av hesum og at eisini skuldi setast ein rúsevnisráðgevi (alt í alt ein skipan ikki ólík td. Ferðslutrygd). Fleiri ferðir hevur undirritaði sum formaður í ráðnum verið í landsstýrinum at spyrja um hesi tíðindi, men bert fingið føgur orð. Fyrst í mai mán- aða komu skrivlig boð um hesar pengar til upplýsing (800.000 kr.), fyri bert stutt eftir at verða fylgd av kontraboðum, upphæddin varð bráddliga minkað til 300.000. Sostatt er lítið og onki komið í gongd enn undir hesum ótryggu viður- skiftum. Rúsevnisráðgevin sigst vera stødgadur upp í figgjamevndini. Vénandi falla hesi vidurskifti upp å pláss skjótt, annars kann ein ikki taka slíka politiska talu um upplýsing í álvara. Tað eru annars fleiri tekin til áhuga viðvíkjandi upp- lýsing og tað at økja sítt medvit um hugburð á hesum øki. Fleiri næmingar í yms- um skúlum snyrja tíðum eftir tilfari til uppgávur og tilfar um rúsevni er eisini nýtt til uppgávur í bæði fólkaskúlanum og ødrum skúlum, eitt nú innan rokn- ing og samfelagskunnleika. Tað er sjálvandi nógv annað upplýsandi virksemi í gongd frá privatum og frá ymsum felagsskapum. Hetta eigur framvegis at stuðlast, serliga um tað eru ung ella yngri fólk, sum taka slík stig. Tað, sum eg serliga havi heft meg við her, er tann almenna, meira skipaða upplýsingin, sum lovað varð í sambandi við nýggju rúsdrekkalógina. Rúsdrekkalógin skal end- urskoðast næsta ár, so skal upplýsing í stórri stíl koma í gongd frá almennari síðu, má skjótt berast at. August G. Wang + DN