leygardagur 27. august 1994síða 13

Tíðindablaðið Nr. 162 — 27. AUGUST 1994 Síða 13 Eisini lovvt at Orð: Dagny Mynd: Kalmar lesa til stuttleikar - Tað sigur Jógvan Isaksen, rithøvundur og lektari á Universitetinum í Keypmannahavn. Í frítíðini skrivar hann føroyskar krimisøgur. Í gjår kom í bókabúðirnar, og væntandi kemur ein aftrat i år krimisøgan "Gråur Oktober" i Tá Jógvan Isaksen skrivaði krimiskaldsøguna "Blíð er summamát á > Føroya landi", hugsadi hann ikki um, hvørt tað fóru at koma fleiri bøkur frå hansara hond. So kom barnakrimi- søgan "Brennivargurin", sum er ætlad teimum 12-13 åra gomlu. Í gjár kom út nýggja krimiskaldsøgan | "Gráur Oktober", og hóast henda ikki er framhald av "Blíð er summamátt..", so er tað sami høvudspersånur og hjápersónar, sum ganga aft- ur, sigur Jógvan Isaksen. Góða undirtsku - Fyrsta krimisøgan fekk so góða móttøku, at eg fekk hug at halda fram. Hevdi tað ikki verið, so var eg givin at skriva, sigur Jógvan Isak- sen og ger vart við, at krimisøgurnar í rødini um Hannis Martinsson og hini, eru óheftar av hvør aðrari. Bøkurnar kunnu lesast hvør sær, bert ganga somu per- sónar aftur. Føroyskar bókmentir er vanliga ikki júst sermerktúr av tí lætta slagnum. Tí vakti tað ans, tá fyrsta krimisøgan hjáJógvani Isaksen kom út. Her snýr tað seg um til- burðir og hendingar, sum fara fram í okkara tíð, og í føroyskum umhvørvi. Í "Blíð er summarnåu .." fara hendingarnar fram um- leið í 1988, og "Gráur Ok- tober" í umleið 1992, men hin triða í rødini er komin undir land og kemur út seinni í ár, er frá umleið 1993. - Tíðarfestingin skal ikki takast so nágreiniliga, men hin triðja krimisggan í rgði- ni er skrivað, eftir at Rúsan lat upp, og sostatt eisini eftir 6. oktober í 1992, tá føroy- ingar ófyrireikaðir og við ongum embætismonnum fóru til Danmarkar at sam- ráðast við donsku myndug- leikamar, sigur Jógvan Isaksen. Jógvan Isaksen, rithøvundur: ligur føroyingur, sum ein sunn havi skrivað krimisøgurnar við tí fyri eygað, at ein van- oe seinnapart situr og blaðar í eini bók, skal fáa høviat tvey frítíðarítriv, annað er at lesa á egnum máli. Tað skal bera fi at lesa føroyskt ål stuttleikar Samlelapsifsing baksyn - Eru krimisøgur tinar eisi- ni ein lýsing av fóroyska samfelagnum? - Eg royni at fåa eina hampuliga ftøkiliga mynd av veruleikanum vid i søg- una. Tú kanst siga, at før- oyska samfelagið er lýst sum baksýni í bókunum. Jógvan Ísaksen sigur, at hann hevur roynt at gera málið so lætt og li vandi sum til ber, uttan tó at fara út um sømiligt mark. - Krimisøgur mínar skulu fyrst og fremst vera spenn- andi og undirhaldandi. Eg haldi, at føroyskar bøkur eru alt ov kediligar. - Eg havi skrivad søgur- nar við ti fyri eygað, at ein vanligur føroyingur, sum ein sunnudag seinnapart situr og blaðar í eini bók, skal fáa høvi at lesa á egn- um máli. Tað skal bera til at lesa føroyskt til stuttleikar, sigur Jógvan Isaksen. - Um tað vísir seg, at hetta vinnur frama, so eri eg kom- in langt, sigur Jógvan Ísak- sen. Í sær stundir við skrivingini - Eru bókur tínar ikki skrivaðar fyri at selja? - Í fyrstuni fór eg undir at skriva, fyri at stytta mær stundir. Hetta var eitt spæl, og ein avbróting frá dagliga arbeiðinum á Universite- tinum. - Hví eg skrivi og um tað er fyri at selja? Lat meg siga tað soleiðis, at um eg vildi vunnið mær eykapening,so hevði eg gjørt annað arbeiði enn at skriva føroyskar krimisøgur. - Annars haldi eg at flestu fólk, sum fáast vid skriving, gera hetta, tí tey ikki kunnu lata vera. - Hvat halda danir, sum tú tosar við um viðurskiftini í Féroyum? - Teir flestu halda, at tað er synd í okkum, og eg havi ikki hitt nakran, sum argast um tað. Tey flestu halda, at danir skulu hjálpa Føroyum úr kreppuni. Ila avstaðfarlð - Hvat heldur tú sjálvur? - Eg haldi at tað er skomm, sum nú fer fram. - Tá hugsað verður um at Føroyar havaklárað seg væl í vánaligum tíðum, bæði í 30' og 50'årunum, tá eingin peningur og skip vóru, men tá dugdu vit kortini at húsast við tí sum var til. -Tá tey góðu árini komu, og vit ongantíð áður hava havt so nógvan pening um hendi, hava vit kortini ong- antíð dugað so illa at umsita samfelagið. Tað haldi eg vera illa avstaðfarið, sigur Jógvan Isaksen. Jógvan Isaksen hevur sigla við seglum, og hitt er at skriva bøkur til børn og vaksin, og eftir havt skilst kunnu hålvvaksin og til- komin vænta sær fleiri spennandi krimisøgur frå hesum rithøvunda i fram- tíðini. Hann er 44 ára gamal, og lektari við Universitetið í Keypmannahavn, har hann undirvísir í føroyskum máli og bókmentum. Jógvan Isaksen er for- maður í Mentunargrunni Studentafelagsins í Keyp- mannahavn, og tað hevur hann verið í 16 ár. Hetta er sjålveigandi stovnur, sum ikki fær bein- leiðis stuðul til útgávuvirk- semi. Í ár er ætlanin at Mentunargrunnurin = skal geva 10 bøkur út. Bøkurnar selja væl Uppá fyrispuming um, hvussu tað er at sita sum formaður í grunninum, og samstundis geva egnu bøkur út, sigur Jógvan Isaksen brosandi, at hinir nevndarlimimir ikki hava sett seg ímóti ti. Tað kemst kanska eisini av, at bókurnar hjá Jógvani Isaksen selja mest av teimum sum Mentunar- grunnurin gevur út, og at hetta er við til at skapa grundarlag fyri, at fleiri før- oyskar bøkur kunnu keyp- ast í bókabúðunum. Nevndarlimirnir í Ment- unargrunninum eru: Jógv- an Isaksen, Bárður Enni, Torfinn Mortensen, Fridt- jof år Skúoy og Karl Nols- ge. Deyvafelag Feroya Skrivstovan í Deyvahúsinum »Effata«, Íslands- vegur 10 B, Tórshavn, er opin hvønn dag kl.9-11. - "Tele on/teletax 17597 og telefax 41992, skriviteia- fon tlf. 0123 og bið um 16929 ella 41792. — Eimafundur hvønn månadag kl. 20—23.