fríggjadagur 2. september 1994síða 15

Tíðindablaðið Nr. 166 — 2. SEPTEMBER 1994 Síða 15 Ráðandi hernaðarstjórnin í Myanmar (fyrr Burma) hev- ur tikid nøkur stig til at bøta um steðuna í landinum. Síð- an apríl 1992 eru meira enn 2.000 politiskir fangar latn- ir leysir, hernaðardómstól- ar, ið dømdu hundraðtals politiskar fangar undir sera iyasomum umstødum, eru avtiknir og landið hevur tik- ið undir við teimum fýra Genevesáttmálunum frá 1949. Semja er gjørd við Altjóða Reyðakross um samstarv at undirvísa her- yvirmonnum í mannarætt- indum og i januar 1993 vórðu allir deyðadómar broyttir til aðra revsing eins og allir fongsulsdómar longri enn 10 ár vórðu stytt- ir til 10 ár. Í 1993 fingu kongressmenn úr USA fyri fyrstu ferð loyvi at hitta nakrar fáar politiskar fang- ar í stutta tíð og í februar í ár loyvi at hitta Aung San Suu Kyi Hesi framstigini eru kort- ini ikki at meta sum úrslit av einari grundleggjandi broyting í mannarættinda- politikkinum hjá stjórnini, sum framvegis er sera kúg- andi. Fólk, ið finnast at stjórnini á fridarligan hátt, verða framvegis handtikin og fáa langar fongsulsdóm- ar; framvegis sita hundrað- tals politiskir fangar, teirra millum 58 samvitskufang- ar, í fongsli. Etniskir minni- lutabólkar verða illa viðfar- nir av trygdardeildum undir bardaga móti uppreistrar- monnum, og píning av po- litiskum fangum og fólki úr minnilutabólkinum er van- lig. Leysgivnir politiskir fangar verða javnan hóttir og limir í tjóðartinginum, ið er undir eftirliti av stjórnini, verða eisini kúgaðir. Parlamentslimir í varðhald Valið í mai 1990 gav størsta andstøduflokkinum MLD, ið var stovnaður av Aung San Suu Kyi og fyrrverandi generalinum Tin U, 81% av tingsessunum, men stjórnin sýtti fyri at lata valdið frá sær. Millum september 1990 og byrjan av 1991 vórðu í minsta lagi 75 av Framhald av síðu 5 av, at so nógv sum gjørligt av tænastuveitingum verða . gjørdar av føroyingum og føroyskum fyritøkum. Til arbelåls sum skjótast Víðari stendur í skjal- inum, at føroysk tænastu- virki í sambandi við olju- vinnuna eiga at sleppa til arbeiðis sum skjótast. Frá- Aung San Suu Kyi teim nývaldu parlaments- limunum handtiknir. Hetta hendi eftir at tríggir fundir høvdu verið hildnir at tosa um, hvat gerast skuldi, um stjórnin framhaldandi fór at sýta fyri at lata valdið til parlamentið. Í maí 1991 vóru í minsta lagi 25 av teimum handtiknu tinglim- unum demdir í fongsul frá 10 til 25 ár fyri landasvik. Rætturin at meta á tingi varð tikin frá øllum teimum handtiknu, ið eisini fingu bann fyri at stilla upp til nakað val tey næstu 10 árini ella fyri lívið. Í apríl 1992 lýsti stjórnin kunngerð nr. 11/92, sum ásetti, at allir politiskir fangar, sum ikki vórðu mettir at hótta landsins trygd, skuldu latast leysir. Síðan vórðu nakrir av teim- um handtiknu parlaments- limunum latnir leysir saman við ødrum politiskum fahg- um. Eftir tí, sum Amnesty landavirksemi kann eisini linna undir eina nýggja féroyska“sjóvinnu verður sagt. Umráðandi er annars, at farið verður gjølliga til verks við fyrireikingum og tí neyðuga lóggevandi arbeiðinum. Lóggevast má soleiðis, at henda vinna „ mist møguligt nervar fiskivinnu og umhvørvi. At enda í samgongu- skjalinum um oljuvinnu International veit, sótu 26 parlamentslimir enn í fongsli í apríl 1994. Sam- stundis, sum nakrir fangar eru latnir leysir, verða aðrir framvegis handtiknir. Sambært kunngerð nr. 11/92 váttaði stjórnin eis- ini, at ein tjóðfundur fór at verða hildin at áseta grund- reglurnar fyri einari nýggj- ari grundlóg. Fundurin varð settur í januar 1993 og nakrir fundir hava verið hildnir síðan. Næsti fundur skal vera í september 1994 702 umboð fyri ymsar sam- felagsbólkar, teirra millum eisini parlamentslimir, vórðu vald. Parlamentslim- ir, ið eru ella hava verið handtiknir, kundu kortini ikki taka lut. Øll umboðs- fólkini hava verið undir neyvum eftirliti av trygdar- tænastuni hjá herinum og hava fingið forboð fyri at siga sína hugsan alment. Øll sjónarmið um nýggju stendur, at marknatrætan við bretar verður loyst. jan Mannarættinda- stødan í Myanmar grundlógina, ið ikki sam- svaraðu tí sum stjórnin helt, hava verið harðliga niður- bard. Í minsta lagi 17 fólk vórðu handtikin í desember 1992 og januar 1993 av tí at tey høvdu býtt út flogrit við atfinningum móti tjóðfund- inum: Tey vórðu demd í fongsul frá trimum til níggju ár. U Shwe Ohn, ein 70 ára gamal løgfrødingur, varð handtikin í desember 1992, av tí at hann skrivliga hevði sagt alment fyri tjóð- fundinum, at herurin átti ikki at taka lut í landsins stjórn. Hann fekk eitt árs fongsul og varð latin leysur aftur í november 1993 Altjóða millumtinga- felagsskapurin (IPU) Altjóða millumtingafelags- skapurin IPU, sum er ein felagsskapur av valdum umboðum fyri sjålvstødug ríki, tók málið um teir fongslaðu parlamentslimir- nar í Myanmar til viðgerðar í 1991. Í februar 1991 vendi Amnesty International sær til mannarættindaneyndina hjá IPU og í mars 1991 samtykti nevndin eina yvir- lýsing, har felagsskapurin gjørdi vart við málið og lýsti sína samkenslu við teimum fongslaðu. Amnesty Inter- | hevur framhald- | national andi vent sær til nevndina, sum ferð eftir ferð hevur biðið myndugleikarnar í | Myanmar um upplýsingar | og biðið loyvi at senda um- | boð til Myanmar. Hetta er | tó ikki loyvt higartil. Í apríl 1993 skrivaðu 300 parlamentslimir undir eitt opið bræv til stjórnina í Myanmar við kravi um, at Aung San Suu Kyi og aðrir politiskir fangar verða latn- ir leysir. Í brævinum verður eisini heitt á stjórnina um beinanvegin at taka stig til at handa valdið í landinum til tey demokratiskt valdu umboðini. Brævið varð und- irskrivað av tinglimum úr Danmark, Finnlandi, Ís- landi, Sveríki, Noregi, Fraklandi, Týsklandi, Stórabretlandi, USA, Au- stralia, Kanada og New Zealandi. KOYRIKORT Privat sum vinnuligt — so er tað ... KOYRISKÚLIN Á ARGJUM mm 12270 Aung San Suu Kyi farin undir 6. árið sum samvitskufangi Aung San Suu Kyi farin undir 6. árið í húsavarðhaldi í Myanmar Sjálvt meðan Amnesty limir kring heimin markeraðu 5. árið fyri varðhaldstøku av Aung San Suu Kyi, vinn- ara av Nobels fribarheidursløn fyri 1991, varð fram- haldandi úr Myanmar boðað frá brotum á mannarætt- indini. Hin 21. juli settu menn úr herinum í Myanmar eld á flóttafólkaleguna Halockhani á markinum til Tai- lands. Fimtan mans vórðu burturfluttir saman við leiðaranum av leguni. AI boðaði frá álvarsligum vanda fyri teirra tryggleika. Stødan hjá Aung San Suu Kyi, í løtuni á 6. ári sum samvitskufangi, kann tæna sum ímynd fyri øll tey, sum hava verið fyri brotum á mannarættindum í Myanmar, íroknað fleiri enn 600 poltiskar fangar, har- av summir eru samvitskufangar. Aung San Suu Kyi, sum stovnsetti Tjóðskaparfylk- ingina fyri Demokratii í Myanmar aftaná hópupp- reisturin í 1988, varð sett í húsavarðhald í húsum sín- um í hevuðsstaðnum Yangon (Rangoon) hin 21. juli í 1989 av Ráðnum fyri Lóg- og Landaskil sum er útinn- andi stjórnarvald í Myanmar. Hóast hon var í varðhaldi, vann Tjóðskaparfylk- ingin fyri Demokratii stórt á valinum, sum varð hildið í 1990. Ráðið fyri Lóg- og Landaskili sýtti tó at lata valdið frá sær til nývalda tingi, og nógvir tinglimir vórðu tiknir og dømdir í langar fongsulsrevsingar er frá 1. sept. til 1. maí STONGD MILLUM KL. 10 og 18 Køkurin letur aftur kl. 21.30. Hjá bólkum ber tó til at bíleggja dogurða til aðrar tíðir við at ringja tlf. 17500 kveldið fyri. Altid vælkomin å #8 II Hotel Førop ar E Tlf. 17500