hósdagur 15. september 1994síða 13

Tíðindablaðið (ST) Nr. 175 — 15. SEPTEMBER 1994 Síða 13 0 fólkatingsvalið 94 Hví so smásárur, Finnbogi ak heldur í egnan barm Vit standa fyri valinum, um vit skulu senda tvey "konservativ” , borgarlig umboð á danating, ella eitt fólksins umboð og eitt borgarligt. Tað er greitt, at tungt verður at fáa vinstravongin umboðaðan, tá allar atkvóðurnar hjá tjóðveldisflokkinum, verkamannafylkingini og sjálvstýrisflokkinum fara fyri skeyti skrivar Atli Dam, fólkatingsmaður Ikki eiti á sum Finnbogi Ísakson tykist beiskur um at Javnaðarflokkurin nú noyðist í samgongu, hóast veljarin 7. juli so harðliga peikaði á aðrar flokkar (borgarligar). Tað kundi ljóðað sum heldur Finnbogi, at Tjóð- veldisflokkurin eigur slíkt »brødralag« á hjá Javnaðar- flokkinum, at hesin skuldi sett seg hendur í favn, nú aðrir flokkar ikki megnaðu at skipa landsstýri. Nei, sum ábyrgdarflokk- ur mátti hann >sjálvur taka róður í hond, tá ongin annar kundi<, og tað sást sjálvt undir samráðingunum, at Javnaðarflokkurin kundi vera við til at skapa semju. Nú er tað so, at Sosialurin skrivar sera óheft av Javn- aðarflokkinum og sum ein- asta alternativ til Dimma- læting — ma. ti vit eru mong, sum úr egnum lumma hava skoytt uppí til raksturin — er Sosialurin nú leikpallur hjá fólki úr ollum flokkum, sum altíð fáa inni- vist so leingi blaðrúmd er. Hetta er stórbroyting í mun til fyrr, har blødini ein- ans hýstu flokssjónarmið- um. Tí er skeivt at gerast so »fornermadur« um, at So- sialurin vísir á, at vandi er fyri at Tjóðveldisflokkurin í andstøduoydimørk fer at nýta kreftimar uppá eina agitatién, sum so lítir møguleikar eru fyri at fremja júst nú. Javnaðarflokkurin virðir avgerð tykkara í 1993 um at taka medábyrgd, og er samdur í at úrslitini, rokkin tað góða árið, virkað bleiv, tey kunu vit í felag halda frammi sum neyðug og positiv stig ávegis ímóti frægari tíðum. Men vit billa okkum ikki inn, at tit gjørdu hetta fyri Javnaðarfloksins skuld. Persónliga havi eg ofta royntat gingið nýggjar leið- ir í politikki, tá neyðugt var. T.d. var sjálvstýrismeiri- luti aftan á valið í 1974, og tá sambandsflokkurin ikki vildi ásanna hetta, mátti onkur taka stig til eina so sera løgna og óhugsandi samgongu sum hana ímill- um Fólka-, Tjóðveldis- og > Hyggja vit at valupplegg- inum, javnaðarflokkurin hevði í 1990, so síggja vit, at javnaðarflokkurin fór til val uppá at fremja nøkur neyðug ting, sum td. — AT vitskuldu loysa undir- grundarmálið — AT vit skuldu bjarga fiskastovnunum undir Før- oyum — AT vit skuldu sanera før- oyska búskapin. Í dag kenna vit væl betur tað álvara, sum lá aftanfyri. Annað er, at hesi mál fóru við nógvu orkuni hjá lands- stýri sum tinginum. Hetta vóru mál, sum flokkurin legði doyin á at fremja. Meginmál, sum máttu loys- ast fyrst og fremst, men hetta eru so eisini málini, sum tíkin vóru upp á ríkis- stígi, og sum enn eru í um- búna. Vit kunnu so til dóma-dag kjakast um avgerðirnar eru rættar ella um vit vórðu viðfarin illa ella um tíðin fer at sanna, at vit vóru illa far- in, høvdu vit ikki ríkiskass- an aftanfyri. Við javnaðarumboði í Fólkatinginum fáa vit møguleikan at ávirka gongdina til frama fyri okk- ara samfelag, væl dyggari enn við tveimum borgarlig- um umboðum, tí teir borg- arligu noyðast at lurta eftir piskasløgunum hjá Kirsten Jacobsen — og harvið verður tað. Alitid á framtíðina — at- kveðið fyri javnadarflokk- inum. Jákup Lindenskov i $ Javnaðarflokkin. Hon royndist í 6 ár, og helt eg meg hava góð per- sónlig viðurskifti við flest- ar, sum samarbeiddu tá. Hetta forðaði tó ikki fyri, at eg nakað seinni kendi meg sera særdan av eini bak- tungu frá Finnboga Ísakson. Ikki tí at eg hevði væntað serligt brødralag, men tó á- vísa virðing. Hóast hetta veitst tú, at eg fleiri ferðir síðan havi mælt til eina samgongu, sum veruliga kundi fingið nakað á skaftið, nevniliga Sam- bands — Javnaðarfl. og Tjóðveldisfl. Hesum hava tit og sambandsmenn altíð víst aftur. Men einaferð tóku tit saman við Sambandsflokk- inum, tá eg mælu tykkum til, men brødralagid rakk so stutt, at tit valdu Fólka- flokkin heldur enn okkum, og tað gjørdist jú veruliga omanlopið, tí nærum onki hendi hesa tíðina, og tey harðligu tiltøk, framd vóru, ikki lagað úl búskaparligu støduna. Hetta endaði jú eisini í úrtíð og útvið eitt ár fór fyri skeytið. Ja, ein kann siga, at meginparturin av 1989 var burturspiltur og virkað bleiv 1/2 ár í 1990. Samvinna ímillum Sam- bandsflokkin og Tjóðveld- isflokkin hevur bert ein møguleika, nevniliga við Javnadarflokkinum sum samskipara, sum tí partin- um, ið kundi tryggjað sam- arbeiði og skapa semjurnar. Hetta treytaði sjálvsagt, at borgfriður var á tjóðskapar- liga økinum, tv.s. at ein bert framdi neydugar og náttúrligar broytingar í samskiftinum við danir, og broytingar allir tríggir part- arnir vóru samdir um. Eisini hesaferð mælti Javnaðarflokkurin til sam- gongu millum Sambands- flokkin, Javnadarflokkin, Tjóðveldisflokkin og Verkamannafylkingina, men tit søgdu nei og Sam- bandid segdi nei. Tad var frægasta sam- gongan undir verandi um- stóðum, og í samvinnu vid danir er rívuligt at fáa upp á pláss aftur, har teir hava gjørt seg inn á sermålsøki og har vit mugu og skulu hava stórri medábyrgd og med- vitan, Lv.s. í fíggjarmálum og viðvíkjandi peninga- skipanini, sum nærum ikki virkar. Nú fingu vit so bert ta næstbestu samgonguna av teimum møguligu. Og út halda fram at skapa »polarisering« og skilnað. Vit standa yvirfyri valin- um, um vit skulu senda tvey »konservativ«, borgarlig umboð á danating, ella eitt fólksins umboð og eitt borg- arligt. Tad er greitt, at tungt verður at fáa vinstravongin umboðaðan, tá allar atkvød- urnar hjá Tjóðveldisflokk- inum, Verkamannafylking- ini, Sjálvstýrisflokkinum, Kristiliga Fólkaflokkinum og Zachariasi Wang fóru fyri skeytið. Atli P. Dam | Lesarabrøv ) At rudda bøtir um umdomið Umdømi okkara í útheiminum er longu farið í ommu sína. At bøta um umdemið aftur gerst ikki eftir einum degi, og tað gerst heldur ikki av einum før- oyskum fólkatingslimi. Men umdømi hevur tydning fyri allar avtalur, sum vit í framtíðini skulu gera. Tað veri seg við danska statin, ES ella onnur. Umdemið er úrslitið av riknum politikki í Føroyum, og hvussu vit vísa okkum uttan fyri oyggjarnar. Á legtingsvalinum vísti veljarin vit og dirvi at tveita fleiri av gomlu politikarunum á dyr. Hendan ábyrgdarkensla, at velja onnur enn tey gomlu, gevur sjálvsvirðing og bøtir um umdemið. Vit skulu longu í næsta mán- að aftur at tingast við donsku stjórnina. Á skránni er endur- fígging av eini lítlari milliard. Tá kunnu vit aftur vænta at verða endavend í donskum fjølmiðlum og ikki verður stuttligt at síggja skilið, um vit tá hava valt somu persónar aft- ur í Fólkatingið. Ikki tí at vit skulu spyrja, hvat danskir fjøl- miðlar siga, men danskir po- litikarar duga eisini at lurta og lesa. Eitt skilagott val hevði verið at skift báðar fólkatingslimir- nar út. Tað hevði víst øllum, at ein upprudding er á veg. Tá hevði umdemið kvinkast rætta vegin. Tá kundu vit við réttum ryggi kravt virðingina aftur og møtst á jøvnum feti. Tá kundu vit vist, at eitt føroyskt umboð í Fólkatinginum ikki er nøkur automatisk atkvæða hjá einhvørjari danskari stjórn. Tá høvdu vit víst, at vit eisini hava dirvi at siga nei til órímiligar treytir, sum ikki gagna fjøldini. Ein partur av fólkatingsar- beiðinum er at royna at skapa eitt gott umdømi — bæði mill- um politikarar og fólk annars. Einasti vegur er atsiga frá veru- ligu støduni — so vita øll, hvar vit standa. Eitt dómi um, hvussu fólka- tingslimur kann skaða um- dømid, er tå Óli Breckmann hålsfevnist við apartheitstyrid i Sudurafrika. Tad var ein um- boðan av føroyska fólkinum, sum ikki skapti virding mill- um manna. Hin félkatingslimurin man neyvan hava havt aðra upp- gávu enn at atkvøda, tå Poul Nyrup bað onkran annan biðja hann um at atkvøda. Sum politiska stødan er nú, er tað bert Verkamannafylk- ingin, sum bjóðar seg fram at standa á odda í uppruddingini. Vit hava ikki eina slóð av ør- vitisprosjektum og miseydn- aðum royndum hangandi aftur úr okkum. Ossur Winthereig valevni hjá Verkamanna- fylkingini