leygardagur 17. september 1994síða 6

Síða 6 Nr. 177 — 17. SEPTEMBER 1994 Íslendsk miðaldarhandrit - aldur og uppruni Almenn samkoma í Norðurlaudahúsinum við gestafyrilestri og handing av sómdargávu sunnudagin 18. sept., kl. 16 Fyri aðru ferð skipar Fróð- skaparsetur Føroya fyri heidursfyrilestri til áminnis um Chr. Matras professara, sum andadist i 1988. Fyrsta heidursfyrilesturin helt ein navnframur orda- bókamaður og serfrødingur i målteld, Sture Allén, pro- fessari við universitetið í Gøteborg. Tað var í februar 1993. Við sama høvi varð á fimta sinni sømdargåva handað úr Grunni Kristjans á Brekkumørk. Gestafyrilesarin = hesa ferð er Stefán Karlsson, fyristødumadur á Stofnum Árna Magnússonar á Is- landi og professari við Há- skóla Íslands. Stefán las norrøna målfrødi við uni- versitetið í Keypmanna- havn og tók magistaraprógv haðani í 1961. Ein av lær- Tíði ri arum hansara var Chr. Matras professari. Årini 1959-70 starvaðist hann á Det arnamagnæanske Ips- titut í Keypmannahavn. Frá 1970 var hann knýttur sum serfrødingur at Handrita- stofnun Íslands, ið seinni broytti navn til Stofnun Árna Magnússonar á Is- landi. Hann gjørdist fyri- stóðumaður á hesum gitna stovni nú í summar og sam- stundis professari við Há- skóla Íslands, har hann í mong ár hevði verið tíma- lærari. Ålitisstørv hevur hann havt mong, m.a. hevur hann verið formaður í ís- lendska-danska orðabóka- grunninum frá 1976 og stjórnarlimurí Orðabók Há- skóla Íslands 1982-88. Av viðurkenningum kann nevnast heidrsløn frá Kung- Heimurin roknar við TRULY Fyritøkan Truly Elec- tronics Manufactur- ing Limited var sett å stovn i 1978 i Hong Kong. Sidan tå hava okkara ágrýntu og krav - miklu tøknifrødingar borðreitt við nógvum slógum av roknima- skinum, ið lúka alskyns tørv. Tá ið vit loyva okkum at bjóða okkara fjølbroytta úrval av Truly-tólum fram — frá teimum smæstu lummaroknarum, ið rúmast í einari pen- ingamappu, tí teir ikki eru stórri enn eitt kre- dittkort, til stórar fram- komnar roknimaskinur á skriviborðunum hjá einum grannskoðara- virki; — frá ti roknandi vin- manninum hjá skúla- dreinginum til tann vís- indaliga hjálparan hjá verkfrødinginum; — frå ti einføldu rokni- maskinuni hjå einari heimagangandi — his- móður til teldubankan hjá handilsmanninum; so plikta vit okkum samstundis til at gera øll nøgd, ið vilja hava eina álítandi roknimaskinu. Men vit steðga ikki her. Í 1992 gjørdi Truly 25 milliénir roknima- skinur. Og komandi år fara uppaftur fleiri fólk at rokna við Truly. Loyndarmálið er okk- ara javn- og samskipaða framleiðsla, sum ger Truly-fyritøkuna føra fyri at hava eftirlit vid sjålvt teimum allarminstu lutunum i maskinunum. Og sjálv- sagt merkir hetta trygd fyri bæði góðsku og stundisligari av- greidslu. Tå id tann nyggja LCD-verk- smidjan seinni f år virk- ar vid fullari megi, gerst Truly-fyritøkan so at siga sjålvbjargin, ti tå ger hon sjålv meir enn 90% av teimum lutum, ið verða nýttir. Pappírslonin í Sverr- isgøtu 9 í Havn, tlf. 10603, umboðar stóra úrvalið av Truly-rokni- maskinunum, sum eis- ini fáast í fleiri øðrum handlum kring landið. THE worLD COUNTS on TRULY" liga Gustav Adolfs Akade- mien í Uppsala, Dag Strøm- bácks beløningsfond, 1983. Stefán Karlsson hevur skrivað hópin av vísinda- greinum, sum eru komnar á prent víða hvar. Eisini í Fróðskaparritum hevur staðið grein eftir hann, »Aldur Hauksbókar<. Tað var í 1964, og hann gjørðist tá limur í Føroya Fróðskap- arfelag. Í gransking síni hevur hann lagt serstakan dent á íslendsku miðaldar- handritini, og tað verða eis- ini tey, hann fer at umrøda í fyrilestrinum, sum hann hevur givið heitið >Íslendsk miðaldarhandrit — aldur og uppruni<. Longu í fyrru helvt av 12. øld — kanska uppaftur fyrr — byrjaðu íslendingar at skriva á móðurmálinum, og elstu varðveittu handritini stava frá seinnu helvt av øldini. Tey fyrstu eru bert til í brotum, men frá umleið 1200 finna vit heil handrit. Meginparturin av íslendsku fornsøgunum og handritini, sum varðveita hesar søgur og aðrar íslendskar mið- aldarbékmentir, er skrivað- ur av énevndum monnum. Okkurt undantakider. Í fyri- lestrinum er ætlanin at taka fram tvey av teimum fåu dømunum, har skrivarar av midaldarhandritum eru nevndir í sjálvum handrit- inum. Samstndis verda um- røddar royndir, sum hava verið gjørdar, serstakliga seinnu árini, til at tíðarfesta handrit neyvari enn áður og at finna upprunaslóðina, umhvørvi skrivaranna og nøvn teirra. Fyrilesturin verður hildin á fóroyskum máli. Í framhaldi av fyrilestrin- um fer Føroya Fróðskapar- felag å sætta sinni at handa sømdargåvu úr Grunni Kristjans á Brekkumørk. Teir, sum áður hava fingið hesa sømdargåvu, eru: Jóhs. av Skarði, Hans Thomsen, Hanus Debes Joensen, Hanus Andreassen og Jon- hard Mikkelsen. Stovns- fæið í grunninum er týska OSSIAN-heidurslønin, ið varð veitt Chr. Matras pro- fessara og Fróðskaparfelag- num í 1981. Grunnurin hevur til endamáls at styðja virki einstaklinga føroysk- um máli at frama. Tíðindablaðið (XX) Skotland-Feroyar í Glasgow 12. oktober 1994 Tekning áðrenn 20. sep. | Avmarkað pláss 7. okt. kl. 10.30 av Havnini við Smyr 8. okt. kl. 11.00 úr Aberdeen við bus verður á hotel Hospitality inn til mik tå dysturin verður leiktur. I fyri at gera ymiskar útferðir Atgonumerkir til dystin kunnu keypast á Farstoðini fram til týsdagin 27. sep. 12. okt. Bussurin koyrir frá hotellin har dysturin verður leiktur Aftaná dystin koyrir bussurin til Aberdeen iroknad kostnaðin er ferðin úr og til Føroyar, bussur úr Aberdeen til Glasgow, 4 nætur á hotelli við morgunmati og bussur til Stadion og til Aberdeen. Í MM m til Stadion 13. okt. kl. 8.00 Farið verður úr Aberdeen og Smyril verður í Tórshavn friggjamorgun 14. okt. kl. 8.20 Kostnaður frå 1.990, - kr STRANDFARASKIP LANDSINS TIf. 14550 ella Tlf. 57566