leygardagur 17. september 1994síða 25

Tíðindablaðið CD Nr. 177 — 17. SEPTEMBER 1994 Sida 25 Hatta sær út sum grikskt, heldur lesarin og undrast. Nei, hatta er nyføroyskt, ella rættari: itvarpsfør- oyskt »Keir kostu hann, segði útvarpið, og so skuldu vit lurtarar bara gita, hvat bleiv gjørt við henda neyðar mann. Mundu teir fara illa við honum? Vit hava nakað á donskum, sum eitur 'at koste med nogen'. Tað er nøkulunda tað sama sum at sjúgva onkran, at beita onkran, at misbrúka og sýna lítla virðing fyri onkrum. Men her var ikki talan um, at nakar bleiv beittur ella sjúgvaður. Her var talan um onkran, sum bleiv valdur til okkurt. Aftur her var danskaræðslan upp á spæl. Av øllum merkiligum lærisetningum, sum tann politiska mál- stýringin hevur klakt, er hesin helst tann snedigasti og hann er — tíverri — eisini tann, sum hevur fest seg best: tað má ikki líkjast donskum! Okkara tíðindafólk havaeina ótakksama uppgávu. Ofta er tíðin knøpp, tá ið hálvonnur alin av ritzau skal umsetast, og ikki er tann grammatiski kunnskapurin altíð líka stórur sum tann álvari, sum liggur í starv- inum, og sum tann treysta røddin ofta ber boð um. Og so er tað, at teir einføldu lærisetningarnir, sum væl- meinandi lærarar hava bankað inn í skallan á teimum verjuleysu, koma til hjálpar: tað má ikki líkjast Útvarpsmaðurin kundi havt sagt: teir valdu hann. Men hetta eitur á donskum: de valgte ham. Tað ber ikki til. Í staðin fór hann so trilvandi aftur í tróndaróld eftir sagnorðinum: kjósa. Hann syfti tað inn í ed- mundstíð, knoðaði tað inn í ritzau — og bendi tað skeivt! "Kjósa'er skylt við kjós' á fugli og kúren' á týskum og choose' á eingilskum í týdninginum 'velja'. Taðer sama orð sum 'kista' á nåtidarføroyskum og 'fortjust', gandaður á svenskum. Eisini bendingarliga er orðið merkiligt. Í orða- bókini frá 1927/28 verður 'kjósa' bent soleiðis: hann kýsur ella kjósar, hann keys ella kjósaði, teir kusu ella kjósaðu, og sum annar lýsingarháttur: kosin ella kjósaður. Her verður orðið altso bent bæði sterkt og veikt. Tað samsvarar eisini væl við sangin hjá S. M. Zachariassen: Risin kjósaði sær eitt vív. Men í orðabókini frá 1961 stendur bara tann sterka bendingin: kýsur, keys, kusu, kosin. Hví? Og við hvørjum rætti? Tann kreativi útvarpsmaðurin hevur — helst uttan at vita tað sjálvur — skapt eina bending afturat, eina blandaða bending, tá ið hann í staðin fyri 'kusu' segði 'kostu'. Sama ger. Eingin forstóð, hvat hann segði. Og tað var sjálvandi ikki ætlanin. Men hann slapp frá atsiganakað, sum >líkist donskum«. Og tad er jú tað, sum mest um ræður. Skulu vit vraka tað norrøna orðið 'velja', so kunnu vit tað sama kassera orðið 'fiskur' (ti tað eigur FISK á donskum) og í staðin siga 'táknuvera' ella ' stertdýr<. C. >BÓNDAFANGA< Onkur læt herfyri av munni okkurt um at >bónda- fanga« trolmenn. Sum onkuntíð áður ávíst (Orðafar 13) var hetta íwótt hjá útlendskum høvudsstadar- skálkum, sum var at lumpa góðvarnar bygdamenn, helst fyri pengar. Lítið hóskar hetta erð her á landi, her sum bóndanavnið enn átti at verið heiðursnavn. Danska orðið bondefanger sigst vera komið úr týsk- um, har tað eitur Bauernfånger. Lýsið í Sosialinum Gudstænastur 16. s.e. trinitatis Havnar kirkja: I. P. Dam Vesturkirkjan: H. Poulsen kl. 11.00 Kirkjubøur: H. Poulsen kl. 13.00 Vik: M. R. Jacobsen kl. 11.00 Tjørnuvik: M. R. Jacobsen kl. 12.00 Vestmanna: U. Næs kl. 11.00 Miðvágur: D. Johannesen kl. 11.00 Skåla: E. Olsen kl. 11.00, altargongd Glyvrar: J. Bech kl. 11.00, altargongd Elduvik: P. O. K. Olofson kl. 12.00, altargongd Klaksvik: H. Bøgesvang kl. 11.00 Mikladalur: N. P. Danielsen kl. 12.00, altargongd Vidareidi: E. Beder kl. 11.00 (frå sunnudegnum verdur farid i kirkju kl. 12) : Hvalvik: M. Bæk kl. 12.00, talvan gongur fyri Sjómans- missiónina Húsavík: J. R. Hansen kl. 12.00, altargongd Tvøroyri: P. Paulsen kl. 11.00, altargongd Hvalba: P. Paulsen kl. 18.00, altargongd Vågur: H. Joensen kl. 11.00 Meinigheitshúsið, Torshavn Sunnudagin kl 14: Sunnudagsskúli. Sunnukvøldi& kl. 18: Einki møti vegna årsmøtini hjá Kirkjuliga Missiónsfelagnum. KFUK, Torshavn Månadagin kl. 15.00: Samkoma teirra eldru. Bibliutimi v/ Bjarna Bæk, sóknarpresti. Tysdagin kl. 16.00: Vårgledi (smågentudeildin). Samkoman Sion, Vágur Sunnudag kl. 11.00: Morgunmøti. Sunnukvøld kl. 18.00: Evangeliskur fundur. Månakvøld kl. 20.00: Bønarfundyr. Mikukvøld kl. 20.00: Bønarfundir. Bønartænastan svarar á tlf. 73941, frå kl. 20.00-22.00. Fødingar 6. september fingu Ella og Moodi Nordberg, Hvalba, eina dóttur. Hon var 54 cm long og vigaði 4500 gr. 9. september fingu Jóhanna Zachariasen og Martin Joensen, Hoyvík, eina dótt- ur. Hon var 56 cm long og vigaði 3800 gr. 9. september fingu Marjun og Erling Olsson, Tórs- havn, eina dóttur. Hon var 53 cm long og vigaði 4300 gr. 10. september fingu Malan og Berge Christiansen, Miðvági, eina dóttur. Hon var 54 cm long og vigaði 3750 gr. 11. september fingu Sigvør og Jógvan Gregersen, Norðraggtu, ein son. Hann var 53 cm langur og vigaði 3950 gr. 11. september fingu Jó- hanna Langgaard og Mon- rad Dalbúð, Leirvík, ein son. Hann var 50 cm langur og vigaði 3250 gr. 11. september fingu Birgit og Hans Christian Isaksen, Klaksvík, ein son. Hann var 52 cm langur og vigaði 3500 gr. Vælkomið lítla barn 14. september fingu Ása Hansen og Svein Patursson, Tórshavn, eina dóttur. 14. september fingur Durita Gilstón Thorsteinsson og Sámal Lindenskov, Tórs- havn, eina dóttur. Hon var 49 cm long og vigaði 3105 gr. 15. september fingu Haldis Petersen og Ami Olsen, Argjum, eina dóttur. Hon var 55 cm long og vigað 3800 gr. 16. september fingu Her- gerð Johannesen, Gjógv, og Jens Heldarsgarð, Klaks- vík, eina dóttur. Hon var 50 cm long og vigaði 3150 gr. 8.september Maria Simonsen, Sørvågi, 78 ára gomul. 10. september Jens Nielsen, Tvøroyri, vanliga nevndur Jens hjá Palla hjá Mikkjali í Geil, 52 ára gamal. 10. september Læknavaktir Tórshavn: Annika Olsen, tlf. 17700, leygardagin. Johan Djurhuus, tlf. 14319, sunnudagin. Eysturoy: Pól Johs. í Homrum, tlf. 44038, leygardagin. Sverri Lamhauge, uf. 48016, sunnudagin. Norðuroyggjar: Jaspur Petersen, tlf. 56400 Vågar: Tlf. 32413. Suduroy (nordur): Tlf. 71560. Tannlæknavakt Torshavn Brådfeingishjålp fæst leygardag, sunnudag og halgidagar kl. 13-14. Tlf. 14544 hevur fingið sveinabræv sum maskinsmiður. Hann lærði hjá Landsverkfrødinginum í Øra- vik, Lærimeistari var Hans Poulsen. Hjalti Petersen, Fuglafirði, hevur fingið sveinabræv sum bygningssnikkari. Hann lærdi á Snikkaravirkinum á Kambs- dali. Lærimeistarar vóru Ole Abrahamsen, Jan Mohr og Gunleif Berjastein. Eyðver Løkjå, Skála, hevur fingið lærubræv í skrivstovu- yrkinum. Hon lærdi á Føroya Handilsskúla á Kambsdali. Lærimeistari var Sigver Lakså. Signar i Homrum, Kollafirði, hevur fingið lærubræv í kram- búðaryrkinum. Hann lærdi hjá Bónus í Tórshavn. Lærimeist- ari var Jaspur Johannesen. Dánjal Jákup Mortensen, Jakki í Mýruni, ættaður úr Qravík, búsitandi í Reykjavík, 86 ára gamal. 11. september Olina Andreasen, Øravikarlid, búsitandi i Havn, 86 ára gomul. 12. september Poul Juul Ungagarð, Lopra, 32 ára gamal. Ingrid Vang, fødd Berg, Nes, Hvalba, 74 ára gomul. 13. september Jákup Merkisstein, ættaður av Eiði, búsitandi í Havn, 70 ára gamal. Marin Christina Thomasen, vanliga nevnd Dinna, Sandavági, 78 ára gomul. Deyvafelag Føroya Skrivstovan í Deyvahúsinum, Íslandsvegur 10 B, er opin månadag-friggjadag frå kl. 9-11. Telefon 17597. Telefax 13609. Skrivitelefon, ring 0123 og bid um 16929 ella 10714. — hevur opið | = Telefonir: 18222 og 19238 Blindastovnu