fríggjadagur 7. oktober 1994síða 7

Tíðindablaðið CH #4 «6 Eiðis Bygdarráð anno 1994. Frá vinstru Jógvan Kallsoy Mørkøre, Knútur Vesturdal, Jørgen Oluf Kruse. Hans Jákup í Kollsbyrgi, formaður, Edward Pauli Ejdesgaard, Jóhan Kallsoy Joensen og Anvør Jacobsen Søguligur fundur á Eiði: Kommunustýrið helt fund á 100 ára degnum Eiðis kommuna var tann fyrsta sjåvstøduga kommuna í Eysturoy Seinasta leygardag klokkan niggju, hvørki meir ella minni, slerdi Hans Jákup í Kollsbyrgi, formaður í Eið- is bygdarráði hamaran í borðið og setti bygdarráðs- fundin. Fyri hundrað árum síðan, snøggliga, hendi júst tað sama á Eiði. Tá setti Greg- ers Joensen, lærari á Eiði fyrsta kommunustyrisfund- in nakrantíð á Eiði. Hetta hendi 1. oktober 1894 fyri hundrað árum síðan. Eiðis kommuna var tann fyrsta í Eysturoy, sum var skipað sum sjålvstødug kommuna. Í 1874 varð Eysturoyggin skipað sum ein kommuna. Kommunu- lógin frá sama árið heim- iladi at bygdir kundu søkja um at sleppa úr stórkom- mununi. Eiðismenn vildu rættuliga skjótt gerast sjålvstødugir. Teir byrjaðu longu í sjeytiárunum, í farnu øld, at søkja um at sleppa burturúr Eysturoyar Kommunu. Aftaná at Eiðis Kommuna var skipað gingu aðrar bygdir í Eysturoy somu leið. Á fyrsta fundinum í kom- mununi á Eiði vóru hesir á fundi. Gregers Joensen, lærari, hann varð valdur til formann. Jørgen Kruse, keypmaður, ættaður av Bornholm, varð valdur til næstformann. Jesar Abra- hamsen, vanliga nevndur Jesar á Seiðagjógv. Hanus Joensen, vanliga nevndur hanus i Pållstovu av Eidi og Jóhan Nysted av Norðskála. A fundinum var ein varð ein starvsskipan løgd. Mill- um annað varð avgjørt hvor skuldi standa fyri skatta- innkrevjingini og hver skuldi halda skil á plikt- arbeiðinum. Pliktarbeiði var í gomlum døgum eitt slag av skatti. Hvar maður skuldi arbeiða eitt ávíst dagatal ókeypis fyri kom- mununa. Í Eiðis kommunu vóru umframt Eiði bygdirnar Ljósáir, Svínáir, Norðskáli og Oyn. Jóhan Nysted skuldi syrgja fyri at krevja skatt og halda skil á plikt- arbeiði á Norðskála og á Oyri og Hanus í Pállstovu skuldi syrgja fyri hesum á Eiði og í Ljósáum. 100 ár seinni Fundurin í Eidis bygdar- ráð seinasta leygardag var merktur av 100 ára hald- inum. Á fundinum fekk Eið- is Bóltfelag handað ein kekk uppá 30.000 krónum og Eiðis Fornminnisfelag ein kekk uppá 20.000 krónur. Fundurin seinasta leygar- dag varð hildin í hæusunum hjá Poul á Låtrinum, sum Eiðis Fornminnisfelag hev- ur sett í prýðiligan stand. jústinus Túgvusteinur og Hvítiklettur í altjóða sjógv: Skulu nýta veirlinu Beint undan øllum ódnar- veðrinum seinastu dag- amar heli hósvíksbáturin Túgvusteinur vestur í hav. Skipari og eigari av Túgvu- steinier Hans Andrias Joen- sen úr Hósvík Kósin er sett móti Reykjanesrygginum Teir skulu royna við línu efur uttanfyri ís- lendska 200 fjórðinga fiski- markið. Hvítiklettur skal tat KAIVA eisini royna í altjóða sjógvi á Reykjanesrygginum og longur suður í hav. Skipini hava sjálvi fíggj- að meginpartin av hesum royndum, men undanfarna landstýrið játtaði nakað av peningi til hesar royndir Í fyrstu atløgu skulu skipini royna .efur kalva, men eisini er ætlanin at royna longur suður og har skuldi verið møguleiki at fingið heiltókend fiskasløg. Havið er vítt á Reykjanes- rygginum og á Atlantsrygg- inum longur suðuri. Skipini hava møguleika at royna heilt suður móti fiskimark- inum hjá Azorunum, tað er suðuri á 42 stigum. Ís- lendska fiskimarkid gongur sudur å 60 stig. Sitandi landsstýrið fer at leggja stóran dent á, at skip leggja um ul alternativa veiðu. Óli Jacobsen, landsstýris- maður, er heitur talsmaður fyri alternativari veiðu og hann hevur serliga víst á línuveiðu í altjóða sjógvi jústinus Thomas Arabo: ' Stuðlið Nr. 191 — 7. OKTOBER 1994 å landi — Tad ber ikki til at geva kilo- studning skipini, sigur fyrr- verandi fiskimálaráðharrin Í seinastu viki mælti Martin Jacobsen, stjóri á Far-Fish, at studningur skuldi latast til upsan, soleiðis at tað skuldi loysa seg at veiða og virka hann. Ein av teimum, sum var við at avtaka rakstrarstud- ning til fiskskip, er fyrr- verandi landsstýrismaður í fiskimálum, Thomas Ara- bo. Studningurin varð av- tíkin í 1992. — Tað ber ikki til at fara aftur til gomlu studnings- skipanina. Vit hava bundið okkum í fiskiveiduavtalun- um bæði við EF og EFTA og eisini í avtalunum við Danmark ikki at geva kilostudning, sigur Thomas Arabo. Men ES gevur flaka- virkjunum í útjaðaragkj- unum studning, hetta virk- ar kappingaravlagandi. hvussu kunnu vit byrgja fyri hesum? - Tað ber til at geva virkjunum studning. At gera virkini bíligari. Flaka- virkini eru longu vorðin nógv bíligari. Í saneringini kuppaðu vit eina hálva milliardavskuldini. Er hetta ikki nóg mikið, so mugu nakrar hundrað milliónir skerast burtur afturat, sigur Thomas Arabo. — Ein onnur gongd leið er, at landsstýrið stuðlar, at meira verður fingið burtuúr upsanum, at hann verður virdisøktur. Eitt nú at lands- styrid studlar at virkir nyta eini 2-3 år fyri at kunna menna og marknadarføra eina vøru. Hetta hava virk- ini neyvan ráð til í dag. — Eg haldi at lidna upsa- veran átti at verið ment somikið, at kiloprisurin hækkaði við eini krónu, tá var longu nógv vunnið. Tað kundi hugsast at virkini á landi fóru undir at menna eina veru, sum bert stavaði frá upsa veiddur við snellu. Hesin upsin eigur at fáa ein hægri prís, tí hann er ein betri fiskur, sigur Thomas Arabo. jústinus KROV 8 AVROÐ Nú er tíð at bíleggja krov og avroð. Eisini hava vit NEYTAKJØT í fjórðingum ella skorið Ringið tlf. 28089 Påll Patursson Kirkjubøur FLETTING Eg bjóði mær til at fletta fyri fólk i Havn. Prísur: lomb 150 kr., veðrar 200 kr., tó alt eftir stodd. Við í prísinum er eisini vasking av vembrum. Ringið tlf. 17635, eftir arbeiðstíð