hósdagur 13. oktober 1994síða 5

Tíðindablaðið [ sostalurin | Nr. 195 — 13. OKTOBER 1994 Síða5 = | Áhugin fyri at keypa hús í Havn er stórur. Jú nærri býnum husini standa, jú stórri er áhugin fyri teimum Hús í Havn kosta næstan millionina Stórur eftirspurningur er eftir sethúsum í Haun, og prísurin á góð- um húsum er farin lítið niður Talið av sethúsum, sum seld verða á tvingsilssølu, er minkað nógv, síðan lán- stovnarnir gjørdu sínamill- um avtaluna um at um- leggja og leingja lán í hús- um hjá teimum, sum ikki vóru før fyri at halda sínar gjaldsskyldur. Hús verða kortini fram- vegis seld á tvingilssølu. Seinasta hósdag fóru 15 hús, 3. november fara fleiri og tað sama 3. desember. Men tað kann ikki sam- metast við seinasta ár, tá heilt nógv hús vórðu seld á tvingsilssølu. Tað, sum gjørdi munin, var, at bankarnir, spari- kassin og Húsalánsgrunn- urin gjørdu sínamillum avtalu um at finna loysnir fyri tey, sum ikki vóru før fyri at gjalda. Fáar avlýsingar - Nú er eisini hend tann broyting, at flestu húsini, sum verða lýst til tvings- ilssølu, verða eisini seld. Tað er meira sjáldan, at tær tvingssølurnar verða av- lýstar ella útsettar, sígur ad- vokaturin Fríða Patursson, sum avgreiðir ein stóran part av hesum tvingsilssøl- um. Hon tulkar hetta sum, at hús nú bara verða seld á tvingisilsslølu, tá eingin vón er. Frammanundan hevur verið roynt at um- leggja, men tað hevur iki hjálpt eigarunum. Í mong- um førum eru eigararnir eisini fluttir av landinum og hava latið húsini fara Bankin gongur við til at frysta lán, tá fólkini orsakað av arbeiðsloysi ella øðrum hava mist inntókuna, men at vón er fyri, at tey aftur fáa inntøku. Hetta verður eisini gjørt, um eigarin eitt stytrri skeið fer í útbúgving. Sjálvt um tað ikki ljóðar soleiðis á ordskiftinum, so orka tey flestu enn at gjalda húsini, sigur Føroya Banki. - Men nógv hava tað tungt, tí sjálvt um húsaút- reiðslurnar eru minkaður, tyngir tann høgi skatturin nógv, og nógvar barnafam- iljur eru hart fyrispentar, sjálvt um tey hava arbeiði, sigur Dánjal Joensen í Sparikassanum. Hann heldur, at tey flestu, sum hava fyri neyðini at umleggja lán, hava gjørt “ hetta. Arbeiðstrýstið í spari- kassanum av umleggingum er í hvussu er nógv minkað síðan í vár. Eftirgeva einki Javnan hoyrast søgur um, at húseigarar hava fingið eft- irgivið ein part av skuldini í húsunum. - Tað kann eg siga fyri vist, at vit eftirgeva onga skuld í privathúsum. Men tað hendir, at vit frysta teir lægstu prioritetirnar í upp til trý ár, so eigararnir sleppa frá at gjalda avdrátt og rentu av hesum lánum eina tíð, sigur Janus Petersen, kre dittstjóri í Foroya Banka Hann minnir á, at tað altíð er ringasta loysn fyri fólk at lata húsini verða seld á tvingsilssølu. Skuldin verð- ur uppaftur stórri, og sjálvt um Føroya Banki just nú ikki hevur ta nógvu orkuna at krevja skuldina innaftur, so sleppa tey, sum komu í stóra skuld, við at húsini fóru, ikki undan skuldini. Ein dag kemur bankin og krevur pengarnar. Sparikassin gongur eisini í serligum fórum við til gjaldsskåa, tá sethúsaeigar- ar orskaða av arbeiðsloysi, sjúku e.a. ikki orka at gjalda, og tá útlit eru fyri, at stødan kann broytast. Bíligari á bygd Tað finst eingin príslisti yvir, hvat hús nú kosta at keypa. Á bygd eru tey bíl- igast, tí har er eftirspurn- ingurin minst. Men í Havn hevur prís- urin hildið sær so nøku- lunda, tóalteftir hvar húsini standa, og um hverjum standi tey eru í. Fríða Patursson sigur, at nógv fólk spyrja seg fyri um at keypa hús, men tað verð- ur ikki altíð til sølu, tí tey halda prísin vera ov høgan. - Men vit mugu siga, at vit selja ikki hús fyri 200.000- 300.000 krónur, sigur Fríða Patursson. Janus Petersen heldur, at tey flestu góðu húsini verða seld í fríari sølu. Tað eru dómi um góð hús, sum verða seld á tvingsilssølu, men nógv eru minni góð, illa hildin 0.a. Helt nærindis miðbýnum Keypsprísurin í dag fyri hús í Havnar kommunu er ikki bara tengdur at, hvørjum standi húsini eru í. Eisini nógv hevur tað nógv at siga, hvar húsini standa. Hægri prísur, jú nærri miðbýnum tey standa. Hetta hevur samband við, at:tað ber ul at búgva nær- indis miðbýnum og klára seg við ongum bili. Eftir- spurningurin cr sterstur eftir húsum í býnum, siga peningastovnarnir. Prísurin á sethúsum í Havn er ikki fallin so nógv, sum summi væntaðu. Tað hendir framvegis, at hús verða seld fyri 1,5 mió. krónur. Tað mest vanligaer, at góð hús verða seld fyri millum 700.000 krónur og eina millión. Hvorki Fríða Patursson ella Janus Petersen kunnu siga, um tað eru fólk, sum spekulera, ella tað eru fólk, sum frammanundan ikki áttu hús, ið nú keypa. Dánjal Joensen í Føroya Sparikassa heldur tó, at tað mest eru tey, sum frammanundan eingi hús áttu, og so nú síggja sær møguleikan at seta fót undir egið borð. Lívligur handil - Eg veit bara, at tað er ein líviligur handil í dag við húsum í Havn, sigur Janus Petersen. Í flestu førum er tað spari- kassin, sum fyri tað mesta hevur fyrsta veðrætt, ið krevur hús á tvingsilssølu, og oftast er tað eisini spari- kassin, ið keypir húsini aft- ur. Sparikassin missir har- við einki, um hann fær selt húsini fyri tað, hann framm- anundan átt í húsunum, og so eitt sindur aftrat fyri um- siting. Men tað hendir eisini, at Føroya Bankin keypir hús á tvingsilssølu, sjålvt um sparikassin hevur veitt lån við fremri prioriteti til hús- ini. Tá er tað ofta so, at lánið hjá sparikassanum ikki er so stórt, og bankin vil hava húsini fyri at royna at selja tey aftur ikki ov bíliga, so hann fær í hvussu er cin part av sínum peningi aftur. randi | Virksemid er óbroytt I Føroyahusinum gongur lívið, sum um einki var hent við leiðsluni Vit lata okkum ikki ávirka av ósemjuni mill- um landsstýrið og Trygva Johansen. Virk semið í Føroyahusinum heldur fram, sum tað altíð hevur gjørt, sigur Heidi Andreassen, for- kvinna í Húsafelagnum Fyrrverandi nevndaformadurin Trygvi Johansen meir framvegis ikki á fundi í neyndini, og nú hevur leiðarin í húsinum eisini sagt seg frá. Fyribils- leiðari er Elin Højgaard. - Vit hava sett í okk- um, at handa ósemjan ikki skal nerva arbeiðið í húsinum. Hýrurin á fólki er góður, og øll últgkini halda fram, sum um einki var hent, sigur Heidi Andreassen. Eitt tiltak, sum í øllum førum heldur fram, er týsdagsklubbin, ið er fyri ulkomin fólk. Týs- dagin í vikuni møltu 56 fólk at eta grind og spik, og komandi. Næsta tysdagarnar verdur borðreitt vid kjálkum, knettum og røstum fiski. Í húsinum skipar Kvinnufelagið fyri starvs- tekniskeiði, og har eru eisini føroyski skúlin, Fótatraðk, Talvfelagið, Kom og dansa, Oyggja- skeggi og Nærvarpið. A skránni í heyst stendur, at Maria Guttesen Band hevur konsert 22. ok- tober, Fóroyingafelagið hevur nátaveitslu 5. no vember, Gunnlein Grube letur upp lista- framsyning 6. novem- ber, og 13. november skipar Føroyingafelag í Keypmannahavn fyri bókakveldi í húsinum. Ymiskar åbøtur eru gjørdar i húsinum nú, m.a. viðvíkjandi tryg- dini hjá børnum, og gjød er eisini ein reglugerð um nýtsu av húsinum, soleiðis at greitt er, hvor hevur ábyrgdina. Slíkar einfaldar = spurningar, sum hava so stóran tydn- ing, hava tey nú loyst. - Vit vilja bara hava tað soleiðis, at bæði yngri og eldri kenna seg væl í húsinum, og nú kann vera nóg mikið av negativum tíðindum um hetta húsið, sum vit vilja hava sum eitt hugnaligt stað at hittast í, sigur Heidi Andreassen. randi Fóroyahúsið er fyri allar aldursbólkar. Myndin varð tíkin, tá húsið í sínari tíð varð tikið í nýtslu