hósdagur 20. oktober 1994síða 9

Tíðindablaðið E5,; - LANDINGAR UTTANLANDS Er tað íkki eisini óhoyrt at hoyra fullkomuliga ó- broyttu ýlini, so sum hesi hoyrast úr FA regi, tá Inge- borg Vinther (í somu fylk- ing sum Óli Jacobsen, men í skurrandi andsøgn til hen- dan): Landingar uttan- landa skullu bannast, flakavirkini skulu yvir aftur á privatar hendur?? Be- tongi man vera um at stadna: Hvat er galið? Er flakavinnan meira almenn nú, við ongum studningi, enn tá skattgjaldarin varð tíkin fyri 200 milliónir krónur meira enn saml- aðu løngjaldingarnar á 22 flakavirkjum, um árið? Men áhugavert hevdi verið at vita um tað er flatfiskurin og tey fáu hýsu- og toska- tonsini, íð útróðramenn roy- na at fáa sum frægast burt- urúr, vid at leggja fiskin í kassar og síðan selja til EF, sum blankan fisk, ella tað er Barentshavsflotin,“íð Inge- borg Vinther man hava í huganum tá hon tosar um bann fyri landingum uttan- landa? Er tað tað seinna, so er avgjørt talan um nakað sum munar! Neyvan nakað annað tiltak hevði munað betur tann positiva vegin, tá hugsað verður um valuta- inntøkurnar, íð stava frá sølu av fiski og fiskaúrdrátti í Bretlandi, um tað í stundini var sett bann fyri prísdum- pingini, íð stendst av at oysa marknaðin har, undir við tí, uppá seg, sera stóra útboð- num av singlefrystum toskaflaki (hýsan verður tveitt í aftur havið) íð milli- ónirnar av 15 punds eskjum frá hesum skipum útgera. ØLL VIRKI OPIN? Og hvørja virkan vildi tað ikki havt, um hesin útflut- ningur (av bæði fiski og pe- ningi) í staðin fyri at fara til rentur og avdráttir, av illa- sæddum verksmiðjutog- arum, heldur gjørdist grun- darlag fyri fiskavirking á landi og soleiðis kom eini stórri fjøld enn nøkrum út- valdum sekteristum til góð- ar. Tað er nú einaferð henda "stórri fjøld" sum av síni fe- lags ogn gjaldir 148 000 fiskatons fyri hesa uppá fleiri mátar so sera eksklu- sivu kvotu. ILLASÆDDIR Hesir resoursudestroyarar sigast illasæddir og undir illgruna av bæði teirru Norsku og Russisku sjó- verjuni, íð gita, at teir um- borð á hesum mastodon- tum, íð kosta 120 - 130 mil- liónir krónur hver, drepa nógv meira fisk enn teir gevaupp. Hettaeruannars skip har ongin vanligur fø- royingur soleidis heilt uttan víðari sleppur umborð á, attan at verða "clearaður" fyrst. Umhvervisfelags- skapirnir, íð nú meina, at heimsins fiskastovnar ikki longur kunnu bjargast, siga, at hesi skip vanliga dumpa umleið helmingin av tí tey draga upp úr sjónum. Er hettar áleiðis rætt, so fiska hesi skip eina nøgd av fiski íð er væl stórri enn tann nøgd id samlað verður land- að í Føroyum í dag! Um gongdina annars um- borð á hesum skipum verð- ur sagt frá, at allur fiskur íð ikki gevur rímiliga stór fløk verður tveittur í aftur havið, meðan allur fiskur íð er stórri enn tað í maskinurnar kunnu taka, verður kappa- ður av framman fyri gotið. Stertaparturin ferð í maski- numar meðan fremri og stórri parturin av fiskinun ferð aftur í havið.Tað er at vóna at tað er hetta Inge- borg Vinther hevur í huga- num, meðan tað er at vóna at tað ikki er hetta Oli Ja- cobsen hevur í sínum huga, tá hann talar um landingar uttanlanda. OSERIØSUR KRITIKKUR Tad er at harmast um at Marita Petersen fór uppí hetta grunna kórið av óseri- øsum kritikkarum. Hon er kunnað um, hví tað er sera trupult fyri ikki at siga ógjørligt, at fáa naka líkinda lønsemid í føroyska fiski- vinnu. Hon er kunna um, at stóra forðingin fyri lønsemi er at finna í einvísu satsingi- ni í ein skeivan flotatek- nikk. Serliga nú har flotin er vorin mótpartur hjá flaka- vinnuni, aftur ímóti vidur- skiftunum undan fiskavirk- ing, har flotin var ein, ikki viljandi, integreraður part- ur av teirru samlaðu fiski- vinnuni í Føroyum. Møgu- leikarnir fyri at gera grund- leggjandi broytingar, íð ra- dikalt kundu haft skapað grundarlag fyri lønsemi í føroyskari fiskivinnu, vóru tilstaðar bæði so og so, åd- renn bygnaðarnevndin, segði sín Salomonska dóm, sum A-klassaði ein skeivan flota frá 1993 at rokna og higartil hesin floti er rustað- ur burtur. Eg vil halda, at Marita Petersen hevur betri innlit í spurningin um løn- semi í fiskivinnuni heldur enn serliga danski parturin av toppinum í pf. Fiska- virking. Út ífrá hesun er hennara kritikkur sera ein- oygdur og órættvísur. STUDNINGS- VINNINGUR Møgulcikarnir at diska upp við flottum árðroknskapum úr tí korporativt rikna ko- oporativinum Føroya Fis- kasølu vóru annarleiðis og so nógv betri, enn teir eru tað hjá pf. Fiskavirking og hetta vita Jákup i Lopra, In- geborg Vinther, Óli Jacob- sen alt um, tí er hetta bæði grunt, populistisk, ógrun- dað og grovt óforsvarligt at "almennir tænarar" føra seg fram við sovornum undir- gravandi virksemi, heilt eyðsýnt ikki ætlað til annað enn at tekkjast teirri hásu fjøldini, íð hevur valt eina, 180 stig snaraða, misnøgd íð stavar frá einari hetzlík- nandi reint paranoidari de- magogiskari øsing, ætlað øllum og øll, íð vóru og verða hildin at verða forandi fyri teirri heilt speciellu maktgimd, id er so eyðkend fyri tann maniska dema- gogin FEUDALI PISKURIN Fiskavirking yvir aftur á pri- vatar hendur siga hesi fólk. Allarhelst man tað vera sak- nur í tí feudala pískinum. Tað man vera hann, íð dregur. Kundi føroyska flakavinnan veruliga "tak- ast upp" av privatum før- oyskum kapitali, var nøkur onnur fíggjarlig loysn? Tað kann neyvan vera talan um somu privatu kreftirnar, íð Nr. 200 — 20. OKTOBER 1994 råddid fyri bor gun, tå saml- aða føroyska fiskivinnan fór av knóranum, íð hugsað verður um, tá tosa verður um privatar, tí tað kann yvirhøvur ikki hugsast at tað skulu kunna vera bygdar upp privatar formúðir burtur úr leivdinum av ein- ari studningsvinnu, íð fór fallit. Aðrenn menn eru farnir út og hava dokumenterað ein so veldugan studningstørv, sum talan var um, má tað gangast út frá, at allur pri- vatur kapitalur er mistur og er hettar íkki tilfelli& tå mugu hesi viðurskifti mel- dast, kannast og rætturin ei- gur síðan at talað. TAÐ ER MUNUR A Meðan Føroya Fiskasølu- monopolid i 21,5 år tvang- styrdi at kalla allari ti før- oysku fiskivinnuni og ime- dan hetta fyritaksemid len- sadi føroyskar skattgjalda- rar fyri milliardir, so var hetta makabra virksemið friðhalgað av teirri føroysku pressuni. Sjónvarp, Útvarp og bróðurparturin av føro- yska blaðheiminum, bar trúðliga, eina ferð um mán- aðin, tey tíðindi, íð monopo- lið sjálvt fann fyri gott at lata almenninginum til "kunningar". 12 ferðir um árið vóru føroyingar, danir, bretar, og aðrir, høgir og lá- gir, kunnaðir um gongdina hjá Føroya Fiskasølu. Eina ferð um árið varð hildin pressufundur, og tað yvir- høvur framúr góða figgjar- liga úrslitið varð almanna- kunngjørt. Hugsa tykkum til eitt yvir- skot úkið úr einari vinnu sum bara í tí eina árinum (1989) kostaði ti føroyska skattgjaldaranum 605 milli- ónir krónur, hvat halda tit hesin studningur man telja í milliardum eftir 21, árum?? Síða 9 Hver var tað, íð tosaði um undirskot? - Og hvat er al- ternativi?? Ikki fyrr enn nú tá stud- ningur er um at gerast søga, ikki fyrr enn nú gevst Olaf Olsen við at fiska eftir stud- ningi, nú - oktober 94 - verð- ur tonsamentanin løgd á hyllina. jfr.O Olsen i SvF 18 okt.94, har sagt varð, at fyrr vóru fiskað tons, íð góvu so og so nógvan pening. Nú skuldi roynast við kvaliteti og peningur (virði) skal fá- ast úr hvørjum kassa. Hetta eru stór og góð tíðindi, íð geva vón um at tað ikki fara at ganga fleiri ár, til rokkið er á mál: Tá virði skal fáast úr hvørjum ti einasta fiski, og tá, vónandi verður Olaf Ísen aftur at síggja og hoyra í SvF, tá hann fer at boða frá, at skulu vit røkka málinum (tí tað er neyðugt) 3