mikudagur 26. oktober 1994síða 2

VAGS býur á gravarbakkanum. Hetta er tann fatan og tann kensla tú fær, tå tú í fjøl miðlunum fylgir gongdini í hesi fyrr so stoltu bygd. Í Vági er alt á gosi, nú Fiskavirking hevur avgjørt at stonkja einasta stóra arbeiðspláss- ið, fiskavirkið. Vágbingar vilja íkki góðtaka hetta, ti teir meta seg hava rætt til eitt líkinda arbeiðspláss - ikki minst nú fleiri av verandi tingmonnum úr oynni koma úr Vági. VIT skilja væl, at vágbingar eru uppøstir. Tað sigur seg sjálvt, at eitt pláss, sum hevur verið í so stórum blóma sum Vágur, góðtekur ikki uttan víðari, at alt virksemið doyr út. Fólkið vil sjálvandi stríðast til tað síðsta fyri at varðveita sítt egna. FISKAVIRKING fær stóran part av skyldini fyristøduni. Men hesum Vísir stjórin aftur. Hann sigur, at politikararnir hava einki lært av skeivleikunum í 80-unum. Tað, sum hendir í løtuni, er helst tað, at so stórt trýst er lagt á sudriartingmenninar, at ganga teir ikki krøvu- num frá vágbingum á meti, so eru teirradagar helst taldir. Valið hjá politikarunum er tí, antin at lurta eftir sínum veljarum ella eisini síni egnu sanntøring. Hyggja vit at gongdini í Føroyum hesi seinastu 20 árini. er greitt, at politkararnir hava í nærum einum og øllum gjørt tað, sum veljararnir hava kravt av teimum. Tær góðu tíðirnar hava so eisini gjørt, at politikararnir hava roynt at yvirbjóða hvor annan við at lova meira og meira. NÚ er stødan so tann, at politikararnir hava einki at yvirbjóða við. Kassin er tómur. Eftir standa veljararnir - íbúgvararnir - við sínum krøvum til somu politikarar um eitt minsta mark av arbeiði. Teir hava verið vanir við at krøvini eru gingin á meti. Nú tað stendur um "liv" duga teir sjálvandi ikki at skilja, at eingin lurtar. Spurningurin er tí, hvat hesir somu politikarar vilja og kunnu. Hetta fara vit helst at hoyra meira um komandi dagar, tí neyvan tora teir bara at lata standa til. Vit fara kanska at síggjahóttanir frá somu politikarum móti samgonguni, og kanska fer hon um koll av somu orsøk. Tá hava vit eina stóðu, su mong hava borið ótta fyri, eina stóðu, sum kann enda vid anarki og meguliga við, at danir antin taka heilt yvir ella sleppa endanum heilt. ØLL eru vit góð við Vág. Sangurin um Vágs bygd, sum so oftani hevur tendrað onkran neistan í okkum, verður framvegis sungin, men tað er mest í sambandi við kappróður ol. Syngur Vágur sín svanasong? Hvat kann gerast! Ødrumegin ásanna vit, at fria initiativ- ið við flakavirkjum á hvørjum tanga og stórari havn á hverjum firði var skeiv gongd. Hinu- megin ásanna vit eisini tað skeiva í, at alt initiativ doyr í og við, at ein mastodontur sum Fiskavirking gerst veruleiki. Stødan minnir ikki sørt um eitt tvíeggiað sverð. FRÆLSI — JAVNAÐUR — BRØDRALAG sðíói. Randi Jacobsen - Dagny + PA Sosialurin Bústaður. Argjavegl 26 | Postadr. Postsmoga 76 3 Joensen - Tårfinn Smith - | Uopsetng. PA Soslalurin Argjum 110Térshavn Kilmar Jan Hansen - Prent P/t Pressan 1981 | Telefon: 11820 Telefax: 14720 Jåstinus Eidesgaard Lesarabrøv A Oljusvans VT" 0 0 dus f sambandi vid eina møguliga oljuvinnu í landinum, hevur Biofar í hyggju at fara undir eina nýggja kanning av hav- umhvervinum, ið sambært stjóranum Ama Nørrevang er mett at kosta 0.u. 1-2 mió. kr. Sjey navngivin oljufeløg hava longu veitt pening til verkætl- anina. Nú er 1-2 mið. kr. í olju- heiminum sum mýggjabita- lortur atrokna, og hóast tað fyri megulig framtíðar boriloyvi verður kravt eitt ávíst um- hvørvisgjald, so er og verður her talan um mutur — sama hvussu menn royna at >burtur- forklåra« málið. Arne Nørre- vang situr sjálvur í landsins »oljunevnd« og skuldi tí verið tann fyrsti at sagt neitakk til nakra tilika »gåvu«. Í hvussu so er eru vit mong, ið høvdu væntað at Halgir Winther Poulsen, advokatur, ið siturí somu nevnd, hevði latið við seg koma. Táslíkt gongur — hvat verður so tað næsta? At ávís oljufeleg líta Advokatskrivstovuni v/ Halgir Winther Poulsen upp í hendur at gera eitthvert løg- frødiligt >millión-álit< í sam- bandi við eina komandi olju- vinnu í Føroyum? Biofar við Arna Nørrevang sum undangongumanni hevur gjørt eitt fyrimyndarligt og heimsviðurkent kanningarar- beiði av okkara havumhvørvi. Eingin ivast heldur í, at Nørre- vang er botnreiðuligur og at veruligur tørvur er á teimum kanningum, hann skjýtur upp verða framdar áðrenn fyrstu boriloyvini verða veitt. Men so mikið meira átti landsstýrið tí at sagt kortanei til øll sløg av »gåvum« frå åvisum oljufe- løgum. Okkara havumhvørvi er åbyrgd landsmyndugleik- anna, og siga vit »ja« til olju- vinnuna, so mugu vit eisini sjålvi rinda tad, hesi kanning- ararbeidi kosta. Hvussu lands- kassin so skal fáa hesar út- 67. ÅRGANGUR reidslur afturrindadar frå teim- um oljufeløgum, i5 veruliga fåa boriloyvi er eitt heilt annad mål. Føroyar fara ikki å heysin av 1-2 mió. kr., men rætta vit — so sum vitlongunúeru í ferð við at gera — ávísum oljufeløgum lítlafingur, so vita vit hvønn veg tað ber. Tað er markleysur naivitetur at trúgva, at oljufeløgini geva nakað fyri einki — at hesi feløg eru eitt nýtt slag av Frelsunar- heri. Tormóður Dahl ——————." Áheitan á SVF Tá ið landsdysturin millum Skotland og Føroyar skuldi spælast, var tad ikki sørt, at vónir um at SvF fór at senda dystin kendist í einum, men gakk. Enn einaferð noyddist man at setast at lurta eftir teim- um óféru Arge brødrunum. Hvussu ber tað til, at SvF ikki kann vísa dystin, har teir flestu føroyingar kendu næstan hvønn spælara, og sum vit gleddu okkum til skuldi spæl- ast? Svarið er Givad tað sama gamla, at tað kostar so nógv og sjónvarpið skal eisini spara. Jú, gaman i, men hvussu kann SVF so loyva sær at vísa Danmark- Spania og eisini Spania-Dan- mar? Kostaði tað onki kanska? Vitskulu jåøll verða við til at menna okkara landslið, eisini sjónvarpið. So roynið og vísið okkum dystin Finnland- Føroyar. Ein ónegdur sjónvarpsgjaldari —— Tann ótolandi upplýsingin Okkara tíð er proppandi full við upplýsingum. Og tí kann eingin okkara, vit, ið fingu eygu og oyru og eru før fyri at nýta hesar gávur, siga seg 6- vitandi. Jú, upplýsingin er rúgvis- mikil. Ja, helst so rúgvismikil, at okkara samfelagsliga sam- vitska er í ferð við at verða érinin (immun). Og tó er tað so, at enn hava tey flestu okk- ara ikki heilt mist evnini til at blíva rist í grundvøll. Eitt nú tá ið estiska ferjan >Estonia< for- listi í Eystursjónum. Ristingar- nar frá hesi hending vóru so mikið ógvisligar, at ikki bara skipasýnið, nei, so sanniliga eisini geisligheitin saman við politinum, vildi nú til at fyri- reika um so skuldi borið á, at ein líknandi hending óvart skuldi komið á okkum, og tøkk eiga teir uppiborið fyri tað. Tó fari eg at halda, at bæði geisligheit og politi ikki áttu at kett seg. Tørvur er á hjálp hvønn dag og tað í ólukkumát. Tá ið eg hesa ferð settist við telduna, var tað júst upplýsing- in frá blødum, útvarpi og sjón- varpi, ið skakaði mín grund- vøll. Hesa ferð var tað norski statsleiðarin, Gro Harlem Brundtland. Upplýsingin var, at Gro hevði hildið eina sera djarva réðu á rådstevnuni í Kairo. Hvat var tað so, henua djarva kona hevði opinberað í Kairo? Jú, at tey í samfelag- num veikastu skuldu gerast enn veikari. Nú skuldi ikki bert íegna landi hennara, har tað ár- liga verða týnd millum 15 og 20 túsund av veikastu lands- monnum hennara — barnið í móðurlívi — nei, nú skuldi heiðinskapurin, ið Ólavur kongur bardist ímóti við lív- inum sum innsatsi — útsetan av barninum — fáast til at fungera aftur alheims. Nú skuldi ikki villini djórini, ella hungur beina fyri teimum smáu veiku. Nú skuldi heiðinskapurin klæðast í hvítar kitlar, sterili- serað umhvørvi og stáltól við sama reinleika. Týningin og blóðbaðið skuldi krógvast burtur í tí kallað verður heilsu- verkið. Har fólk skipa fyri, ið hava avlagt lyfti um at gera alt, ið stendur í teirramakt til tess at verja lív. Víðari reddi Gro um at tað galt lív og heilsu hjá konuni. Konan átti rættin til at velja sær ynskibørn??? Og skuldu konur ikki gerast kriminellar, máttu fosturdrápini legaliserast. Ger- ast lóglig og tað í heilsuliga tryggum umhvørvi. Gro gjørdi fosturdráp til ein heilsuspurn- ing. Ja, hetta skuldi vera ein liður í familjuplanleggingini. Barnið mátti ikki koma í vegin fyri at kvinnan fekk eitt verd- ugt lív við útbúgving. Saman við pakistanska statsleiðaran- um fingu vit at vita, at tær vóru valdar til at stýra londum. Ikki trongskygdum minnilutum, og moralur varð kallað kávalótir, tí fosturdráp var kent frá araldstíð. Jú, dirvi skal til at kunngera fyri øllum heimin- um, at tað, sum fyrr var »kent«, havi eg Gro og flokkur mín gjørt til lóg. ÁA Á tann skamm- leysa norðurlendska tunga. Hugvekjandi var eisini at lesa, hoyra og síggja, at harðligt mótmæli kom til hesa skamm- leysu réðu, og tað kom frá ka- tólska og islamska heiminum. Um Gro og javnaðarsosial- istar hennara í Noreg fyri bert 100 árum síðani høvdu fingið hesalóg framda, sum teir núeru so glaði fyri, hevði uttan iva eingin flokkur verið til at staðið saman við henni og hennara líkum. Sosiala, fíggjarliga, ja, almennastødan hevði loyvt fosturdrápi fyri ein hóp av norsku arbeiðarafamiljuni. Jú, dirvi skal til. Ikki kunnu blóðdálkaðar hendur gera reint, so at heiðinskapsins myrkur og dálkan ikki gera um seg. Í Dimmu nr. 128, tysdagin 18. okt. 1994, skrivar Beata L. Jensen um ræduleikan, tå 5 åra gamal Silja varð funnin deyð. Undir yvirskriftini >6 ára gamlir drápsmenn< skrivar hon: Tróndheimur á gosi, fyrstu ferð, at tílíkt er hent í norsku søguni, og so minnir hon átað, sum hendi í Onglandi fyri ikki so langari tíð síðani, har ein 2 ára gamal drongur læt lív, steinaður til deyðis av smá- dreingjum. Mær rann til hugs orðatakið: >Som de gamle sjunge så lære de unge«. Ella: »Sum tú sådar, skalt tú heysta — minst til tað!< Gro Harlem Brundtland er forsætisráðharri teirra. Hon samtykkir dráp av meira enn tåsund småbørnum hvønn mánað, og ølltey, ið gera vart við hetta, verða kallað myrkamenn og konur. Og vit hava fingið at vita, at Gro eigur systrar, ið halda so sum hon, eisini í okkara landi. At enda. Latið ikki okkum koma so langt, áðrenn vit vakna. Men við virðing fyri konuni, mammuni og í kær- leika og tékk til hennara og Hansara, ið sjálvur valdi henda undurfulla veg at koma eftir inn í heimin. Latum okkum vera við til at verja øll tey, ið byrjað eru at ganga inn í heimin og gera opinlýs øll tey, ið vilja steðga hesum smáu, og við valdi beina fyri teimum. Tá fyrst kunnu vit bera kristin- tjóðarheiti. Tá fyrst kunnu vit vísa á merkið sum merki okk- ara. Ólavur í Mittúni A AU UU