leygardagur 12. november 1994síða 18

Síða 18 Leiklistin, sum øll onnur list, sigur eitt sindur um samtíðina, er meira og minni sprottin av tí, sum uppi er í tíðini. Forngriksku leikirnir, sum Axel Tórgarð hevur týtt fleiri, lýsa ymsar síður av livi- og hugsunar- hátti har suðuri fyri 2.400 árum síðani. Sjónleikur hevur altíð hugtikið og stuttleikað fólki. Eisini um hann leggur seg út í samfelagsviður- skifti. Í Fraklandi í 17. øld — sjónleikagldini — viður- kendu kongar og politikarar tann stóra týdning, sjónleik- urin hevði. Hann kundi eis- ini gerast teimum ráðandi nóg so boysin. M.a. tí ráddi eisini um at styðja leiklist- ina og soleiðis fáa hana at reka teirra grindi. Men leik- ararnir dugdu at snúgva sær tá sum nú og fingu aloftast sagt tað, teir høvdu at siga. Eina tíð vórðu mest spældir sorgarleikir (tragediur), aðrar tíðir næst- an bara skemtileikir (komediur). Tað læt kongur sær ikki lynda, hann álegði franska leikhúsinum at spæla aðruhvgrja ferð ein álvarsaman leik og aðru hvørja ferð ein skemtiligan; gjørdu teir ikki eftir hesum kongligu boðum, so varð tað bót! Nr. 217 — 12. NOVEMBER 1994 - I so máta hevur eisini ver- ið skiftandi hjá okkum. Nú eina tíð eru skemtileikirnir nógv frammi aftur. Kanska ikki so legið. Fólk vil eisini hava okkurt skemtiligt at síggja og lurta eftir. Og tann møguleikan hava vit í dag! Í hesum døgum verða spældir tveir skemtileikir, sum báðir minna ikki sort um tær gomlu komediurnar hjá Moliere og Holberg. Vit kunnu kalla teir fløkjuleik- ir! Annar er >Ruðuleiki<, spældur í Eydnuni á Oyrar- bakka og hin >Tvíburar- nir«, spældur í Klaksvík. Óli Olsen í Klaksvík hevur umsett teir báðar. Eg havi sæð báðar leikir- nar og kann bara mæla øll- um til at gloyma sjónvarps- tólið eina løtu ella leyna eitt bingokvøld um og so heldur unna sær eina stuttliga løtu við hesum leikum. >Ruðuleiki<, sum Lesley Howard hevur skrivað, varð frumsýndur í Eydnuni 29. oktober. Ruðuleikin í hesum leiki stendst av fyrndargamla klandursevninum: arvi. Men, sum í gomlu komedi- unum, er tað eisini kærleiki uppi i. Tað ger ikki fløkjuna minni. Men áðrenn alt end- ar í llum góðum, er mangt stuttligt og låturligt hent á Kostmetikkseljari til heimaparty Hevur tú hug at tjena nakrar eyka krónur, so er hetta nakað fyri teg. Sera góð og bílig naturprodukt fyri ein sera rímuligan prís. Skriva til Sosialin, box 76, 110 Tórs- havn, bill. mrk. J 1. pallinum! Tað er Katarina Nolsge, ið hegnisliga hevur sett hendan leikin upp. Tað kann ikki hava verið ngkur løt og einføld uppgáva, tí teir átta spælararnir eru ymsastaðni úr Sundalag- num og onkur av Strondum. Men væl er samansjóðað! Í sovorðnum leikum er tað meira spælið enn inni- haldið, sum ber uppi. Fyrr knípti mangan við tí kvik- leika, sum skal til. Men nú er ødrvisi. Her eru royndir leikarar ímillum, sum duga kynstrið og sum duga at lofta sær, skuldu teir komið í okkurt ófóri — sum td. kann henda fyrsta kveldið, spælt verður. Uttan at taka nakað frá hinum, fari eg at loyva mær at nevna tveir av leikarunum. Hansu av Strondum og Rógva Borð- oy. Ikki varnaðist tú, at tey Rógvi Borðoy og Birna Hansen nóg illa hava staðið á palli fyrr. Kanska hevði hon ikki tann mest krevjandi leikin, men hon fylti hann út til fulnar — og tað er tað, ið um- í Sjónleikarhúsið í Klaks vík, móttikin í durunum av tveimum fínum monnum í velakjóla! Hendan hátíðar liga dámin hevði tú við tær inn í salin. Har legði tú straks merki til pallin. Ikki so lagið heldur, tí meistarin sjálvur, Edward Fuglo, hevði stílað fyri, somuleiðis fyri búnum og útgerðini annars. Tað var ein sonn njóting at skoða hesa vøkru og dýru ríkmansstovu, har hvort var eftir øðrum. Tílíkt styðjar væl uppundir spæl- ið. Eisini í hesum leikinum eru fløkjur í ólukku máta! Ein góðseigari sleppur sær burtur við frilluni og fær tvíburabróður sín at vera í sítt stað við hús. Teir eru so líkir, at sjálvt konan kennir teir ikki at. Karl Sofus Heimistovu greiðir leiklut- irnar sum tvíburarnir rætti- liga væl. Tænarin í hesum leikinum hevur ein meira »framligan« leiklut enn starvsfelagi hansara í >Ruðuleikanum< í Eydn- uni. Hesin leiklutur er sum gjørdur til Jan Gardar! Har eru annars fleiri aðrir >stutt- ligir« persónar í leikinum. Eisini ung og óroynd. Adelborg Linklett hevur sett leikin upp, og tað tykist hava ligið væl fyri. Sjálv- sagt hevur hon eisini ein »litlan« leiklut her, sum tann, ið tekur sær av mat- gerðini á góðsinum. Hon kann sjálvsagt sítt handverk til lítar. Men satt at siga, so eru leikararnir væl valdir og ræður. Tað sama er at siga koma allir, hvør í sínum um tann unga Rógva, ið spældi tann svinni, men sniðfundigi tænarin. Sera væl spælt! Takk tit leikarar og hjálparfólk fyri eitt Gføra stuttligt kvold! Eftir stuttan steðg taka tey leikin upp- aftur í Eydnuni nú leygar- kveldið. Síðsta leygarkvøld varð ein líknandi og ikki minni stuttligur leikur frumsýnd- ur í Klaksvík. >Tvíburar- nir< eftir Hans Michalsen. Hugnaligt var atkoma inn lagi, heilt væl frá avrikin- um. »Tviburamir« eru av sonnum ein stuttligur og sera væl leiktur skemtileik- ur. Eg skilji væl, at áskoð- ararnir fleiri ferðir og spon- tant klappaðu undir fram- førsluni. Jú, skemt skal eis- ini til! Hvørginav hesum leikum erskrivaður fyri føroyingar. Tað hevur mangan undrað, at føroyingar gera so lítið við at skriva leikir. Man tað vera tí, at vit — eisini har — Tíðindablaðið ru »fremmandir« í egnum landi? Men leikurin, sum nóls- oyingar eru farnir undir at venja, er — hóast umsettur úr lonskum — lagaður til før oysk viðurskifti. Tað er hin últíkni leikurin frå figgjar- kreppuárinum 1929, »Ebberød Bank«, sum i Nólsoy eitur >Tá Stokkvík fekk banka<. Tað er Leo Poulsen, ið hevur umsett eftir tí útgávuni av leikin- um, sum Benny Andersen gjørdi. Sagt verður, at hesin sera skemtiligi leikurin t- verri eisini er aktuellur hjá okkum! Hetta er samstundis ein stór leiklig avbjóðing hjá nólsoyingum og leik- stjóranum Rosu á Rógvu. Góða eydnu! Til endans er at siga, at í Norðurlandahúsinum er ætlanin at leikurin >Góða Jelena« skal framførast fyrstu ferð i dag, 12. nov. Tað eru leikarar úr Grimu, ið eru farnir undir hendan leik úr nútíðar Russlandi. Upploysingin, sum stóðst av nýskipanini, hevur gjørt ungdómin ráð- og rótleysan. Viðurskifti hansara við lær- aran frá kommunistatíðini enda í harðskapi. Eisini hetta er eitt syndarliga aktu- elt evni allastaðni í dag. Aðrastaðni í landinum eru fólk eisini í gongd við at venja sjónleik. So tað grør um gangandi fót! Havn 10.11.1994 Sverri Egholm Jan á Høgaryggi og Elsa Dam