týsdagur 15. november 1994síða 5

Tíðindablaðið Fólkið segði ja 52,2 av sensku veljarunum atkvóddu sunnudagin fyri at sókja um limaskap í Europeiska Samveldinum Soleiðis sum fleiri veljara- kanningar spáddu, vísti fólkaatkvgðan í Sveríki sunnudagin meirluta fyri limaskapi. 52,2 % atkvøddu fyri, 469 % ímóti, og 1 % at- kvøddu blankt. Fólkaatkvgðan i Finn- landi herfyri vísti eisini meirluta fyri limaskapi. Hesar báðar fólkaatkvað- urnar vóru báðar vegleið- andi, men lítið er ati vast í, at bæði londini fara at søkja um limaskap í ES, tí parla- mentariskur meirluti er i bædi Svøriki og Finnlandi fyri limaskapi. Um twær skal vikur norska fólkið taka stóðu til limaskap í ES. Fólkaat- kvødurnar í hinum lond- unum kannu ávirka, men enn er ikki vist, at meirluti verður í Noregi fyri lima- randi Tað verður trupult | -Vit mugu hava betri avtalu við ES, um hini norðurlondini fara uppí, sigur Jóhann Páll Joensen, stjóri á Kósini Stødan hjá Føroyum verður ikki lættari, um Finnland og Svøriki og kanska Noreg eisini fara inn í ES. - Tað verður trupult at klára okkum uttanfyri, men tað hevði eisini verið trupult at verið innafyri, sigur Jó- heilt stóru upphæddunum til at taka sær av teimum mongu, sum gerast eldri. Vit spurdu tey trý fólkini, hvat tey halda um spurn- ingin at sentralisea og desentralisera sjúkrahúsfunktiónir. Hvat er skilabest í sambandi við ta psykiatrisku viðgerðina og røktina? Nils Gulman og Per Torpdahl halda ikki tað er rætt at desentralisera psyki- atriina í einum landi sum Føroyum. Tátalan er um tey eldru so er tað týdning- hann Páll Joensen, stjóri á Kósini. Hann telist ikki millum teir vinnulivsmenn, sum bara sígja fyrimunir við limaskapi. - Hugsa vit bara um marknaðin, er betri at vera armikið, at tú savnar vitan og viðgerð á einum stað. Jan innanfyri, men marknað- urin er ikki alt, sigur hann. At Finnland og Svøriki eftir øllum brøgdum fara inn í ES, fær sína ávirkan á okkara útflutning. Føroyar útflyta eitt sindur til Finnlands og til Svørikis. Tað eru upsavørur, sum eru biligar og ikki tola, at tollur verður lagdur á tær. Hesin handil fer neyvan at bera til, um londini bæði fara inn í ES, tí ES-lond leggja toll á innfluttar vørur, sigur Jó- hann Páll. Hann heldur, at Føroyar heilt skjótt noyðast at fáa betri avtalu við ES, serliga um nú Noreg fer uppí, - Fáa vit ikki betri avtalu við ES, verður sera trupult, væntar hann. randi Nr. 218 — 15. NOVEMBER 1994 — Síða 5 Mátarnir at hava valstríð eru ymiskir. Nú ein dagin var hesin svenski jólamaðurin í Danmark og vitjaði. Hann visti at siga, at allir svenskir jólamenn vóru ímóti limaskapi. Men úrslitið sunnudagin vísti, at sviar ikki trúðu jólamanninum Frægari er enn uttanfyri - So leingi ES hevur sín fiskivinnupolitikk sum nú, kunnu vit ikki fara uppí ES, sigur Marita Petersen, formaður í Javnaðar- flokkinum. Hon harmast, at Svøriki og Finnland nú fara inn í ES, men hon heldur tað ikki vera vist, at vit fara sama veg Tað gav ikki óvart á nakran, at følkaatkvødan í Svøriki sunnudagin visti meirluta fyri limaskapi í Europeiska Samveldinum. Tað er upp til Ríkisdagin at avgera, um Svøriki skal fara uppí, og alt bemdir á, at bæði Svøriki og Finnland fara at biðja um limaskap. Spurninguin er, hvussu nógv tað ávikar Føroyar, at i hvussu er tvey norðurlond aftrat Danmark nú fara inn í ES. Tey eru EFTA4Jond Marita Petersen hugsar um avtalurnar, við hava við EFTA-londini, har Svøriki og Finnland teljast imillum. ES loyvir ikki bilateralum avtalum, og so verdur spurningurin, um vit vera verri fyri mótvegis teimum londunum, tá tey fara inn í ES. Kann broyta ES - Men tað kann eisini verða, at londini kunnu taka tað góða í avtalunum við inn í ES og á tann hátt ávirka felagsskapin, sum vit so kunnu fáa betri avtalu við. Tað vil siga, at tað vit fáa tað í EFTA-avtaluni við í eina nýggja avtalu við ES, sigur Marita Petersen. Tað fær eisini týdning fyri alt norðurlendskt sam- starv, at tvey lond nú fara inn í ES. Hetta mál noyðast norðurlond nú at viðgera, tí tað er ikki vist, at Noreg ger sum Svøriki og Á 4 Fer Noreg ikki uppí, no ast norðurlondini uttanfy ES at finna felags stev. Noreg er okkara størsti kappingarneyti, og kapp- ingin verður ikki minni, um Noreg fer inn í ES. Samstarv uttanfyri - Men so er tað Ísland. Ein møguleiki er, at vit fáa tættari samastarv við Ísland og Grønland uttanfyri ES, sigur Marita Petersen. Sjálvt um eitt land fyri og annað eftir fer inn í ES, heldur Marita Petersen ikki, at Føroyar eiga at leita sær inn í Europeisku Sasmskip- anina. Betri uttanfyri - Javnaðarflokkurin hevur í hvussu er ta greiðu stóðu, at við tí fiskivinnupolitikki, ES hevur, kunnu vit ikki fara uppí. Fiskivinnan er jú lívsgrundarlagið hjá okk- um, sigur Marita Petersen. Hon viðgongur tó, at vit ikki longur kunnu renna undan spurninginum. Hann má viðgerast gjølla, og arbeiðast má fyri at fáa betri avtalu við ES. - Annars mugu vit brynja okkara vinnlív og okkara kappingarføri, og tað er minst líka neyðugt at vera dugnalig uttanfyri sum innanfyri ES, sigur Marita Petersen. randi