fríggjadagur 25. november 1994síða 8

Síða 8 Í Nr. 226 — 25. NOVEMBER 1994 KOMMUNUSAMANLEGGING: - Til frama fyri hvønn? Lat tað verða sagt beinanvegin, at ein kommunusamanlegging hvørki vendir ella koppar buúskaparligu gongdini í Føroyum nú, sum ein kann fáa fatan av, um ein er nóg góðtrúgvin at taka flestu av teimum hundrað og tríogtjúgu (123) >ser- frødinga« frágreiðingun- um, ið eru skrivaðar um Føroyar síðstu tíðina, í fullum álvara. Hetta er í flestu fórum prestigu kent skúla teo- retiskt tvætl, sum bert stutt verður endurtikið sum eitt postulát, tá hesir »serfrødingar« hava hoyrt onkran annan >ser- frøding« nevnt hetta í eini aðrari frágreiðing. Tá hetta er sagt, skal eg kortini kvika mær at við- ganga, at eg eri fyri eini kommunusamanlegging grundað á sjónarmið sum t.d. hest: 1. Neyðugt er at á- sanna, at avskeplaða og avoldaða skipanin hvar kommunurnar ikki hava fulla ábyrgd fyri nøkrum sum helst, men bert gjalda brotpartar av ymiskari stødd til næstan øll samfelagslig mál utt- an at hava hvorki ávirk- an, ábyrgd ella skyldur fyri hesum. At ásanna, at hetta ábyrgdarloysi hevur kostað dýrt, nýtist ikki at brúka tíð uppá. 2. At kommunurnar fáa ein blokk úr landskass- anum at umsita við full- ari fíggjarligari ábyrgd. Hesin blokkur skal verða so stórur, at kommunur- nar fáa nógv stórri ábyrgd og skyldur í sam- felagsheildini. 3. Ásannan av at tá á- byrgd og skyldur saman verða flutt nærri borgar- unum, verða pengaviður- skiftini umsitin við størri ábyrgd, og aðrar avgerðir tiknar við stórri skili við atliti til umstødurnar á staðnum. 4. Sannføringin um at samfelagid Føroyar gerst biligari og effektivari at CLUB 20 SUPER »DOUBLE UP « Hvert friggja- og leygarkvøld kl. 22.00-01.00 KEYP EINA... OG FÁ TVÆR!!! | HETTA VIKUSKIFTIÐ: | DJ - friggjakvøld 8 leygarkvøld JONLEIF & SÅMAL (»DMC Housebreakers«) Kostnaður: 30 kr. & 70 kr. reka uppå sikt, tå komm- unurnar koma at kappast um lågt skattaprosent og góðar tænastur. Tá hetta er sagt skal leggjas afturat, at eitt dýrkandi lið verður. Hetta eru málsviðgerðir- nar av teimum økjum, kommunurnar fara at um- sita. At alt hetta eisini er treytað av at føroyingar grundleggjandi skulu broyta hugburð, til at síggja samfelagið sum eina heild og sleppa fják- uta óttanum um at „einki verður í mínari bygd<, og einum millimetur eftirlit við grannabygdini. Júst hesum, sum hevur verið við ul at eyðrænt sam- felagið inn at sálini. Hvor kennir ikki gjøgnumstrg- aða hugburðin um at »bert grannabygdin ikki fær tað<. Og so endaði tað sjálvsagt við, at báðar bygdirnar fingu virkið, skúlan, vøllin, høllina, at- løgumøgulcikarnar o.m.a. Er yvirkapasiteturin å flakavirkjunum 70%, er hann ikki minni á skúl- unum, hallunum, havna- løgunum, bátahyljunum, ellisheimunum, sjúkra- húsunum v.m., fyri stóran part grundað á lokal- patriotiskt trongskygni. Og tað gjalda vit eisini fyri í dag!!! Tíðindablaðið EH; Hetta er nú farið, stød- an er sum hon er og vit skulu víðari. Trupulleikin er at tað fyri vanliga fólkið tykist vera citt mynstur í argu- mentatiónini fyri saman- leggingini hjá stóru og mest skuldarbundnu kommununum. Vanligi borgarin situr eftir við eini fatan av, at tað verða tær kommunurnar, ið hava vist størst mátahald og skil, sum skulu gjalda fyri skuldarreyvarnar. Stutt sagt, neydtøka av einari aðrari verð!!! Ella meira beinrakið, ein samanlegging fyri kreditorarnar og ikki fyri kommunurnar, fólkið og landið. Og tað ber als ikki til. Sum tilhangari av tank- anum um kommunu- samanlegging, (enn er >tilboðið< um hvat kommunurnar skulu um- sita ikki hongt í sýnis- gluggarnar) kann ein ikki lata vera við at krympa tærnar vegna borgararnar í kommununum, sum ikki hava reyvina í vatnskorp- uni, tá hugsað verður um skuld. Skulu hesir borgarar ikki kenna seg eyðrændar og neyðuiknar, og sostatt ikki lyfta so mikið sum ein fingur fyri saman- leggingini — tvørturim6ti mugu greiðar linjur ger- ast fyri hvussu sera ymiska skuldin frá eini kommunu til aðra verður avgreidd — útjavnað, áðr- enn øll lyfta í felag í >stóru< kommununi. T.d. má minsta kravið hjá eini kommunu, sum er >væl fyri< vera, at hon verður útbygd tekniskt á sama stødi sum hinar, t.d. hvat vatni, vegum og kloakkum viðvíkur. Eis- ini skulu >væl fyri kommunurnar< hava tað skattaprosentið, tær nú hava, og síðan yvir eitt tíðarskeið uppá t.d. 7 ár nærkast skattaprosentin- um hjá >stóru kommun- uni«, treytað av, at >stóra kommunan« betalur niður av síni skuld í størst møguligan mun, so vit ikki fáa eina umvegis reina kreditorloysn um t.d. 7 ár. Tá hetta tíðarskeiðið er runnið, er samanlegging- in liðug. Verða tilik fyri- varni ikki tíkin, kann staðfestast, at saman- leggingin bert tænir láns- veitarunum!!! Strendur 23.11.94 Jógvan Óli á Fridriksmørk bygdarådslimur Åhugin stórur fyri atlantiska útjaðaragkinum Veldug øki av jomfrúuligum leiðum vestan fyri Hetland standa oljufeløgum í boði í 16. bretska olju- og gassútbjóðingarumfarinum. Birgir Christiansen ABERDEEN Aberdeen 23. nov. 1994 Eisini kunnu stórir bitar í miðjum Norðsjógvi eystan vert Aberdeen lutast út til oljufeløg. Ongi av oljufe- løgunum, ið hava søkt um at fáa tillutað gki, eru nevnd við navni. Av teimum 164 blokkun- um, ið bretska stjórnin hev- ur at bjóða oljufeløgunum, eru fleiri enn 60 vestan fyri Hetland. Væntast kann, at oljufe- løg fara at seta í verk stórt virksemi á leiðunum vestan fyri Hetland næsta ár. Aberdeenblaðið Press and Journal metir, at fleiri enn 10 leitingarfør fara at seta kósina vestureftir næsta ár. Ahugin fyri atlantiska út- jaðaragkinum er stórur, vegna lovandi námini framd eru, saman við at bretska stjórnin hevur givið BP loyvi at seta í verk fram- leiðslu úr Foinaven-økin- um. Fyrsta stig í framleiðsl- uni væntast at geva 85,000 tunnur av olju um dagin, og mongdirnar gerast stórri, tá næsta stig verður sett í verk. Leiðirnar = vestan fyri Skotland, Orkneyoyggjar og Hetland verða mettar at hava møguligar goymslur uppá 3,5 milliardir tunnur. Kostnaðurin av at fáa ol juna í land kann koma upp í móti 100 milliardum krónum. Hetta sambært kanningini frá Smith Rea Energy Ana- lysts, ið fyrr í vikuni var fyri skotum vegna bjartskygni. »Møguligter, at tað á hes- um leiðum koma fleiri týð- andi oljunám, sum kunnu mennast til eitt nýtt og á- hugavert útjaðaragki<, segði Charles Wardle, hjálparskrivari í orkumál- um. Tá hetta útbjóðingarum- farið var almannakunn- gjørt, segði harra Wardle, at oljufeløg noyddust at vera kappingarfør, nyhugsandi og framhaldandi at minka um kostnaðin. Umsóknir til leidir vestan fyri Hetland verða vidgjørdar skjótast gjørligt, so oljufeløgini kunnu fara undir at arbeiða longu næsta summar. Shetland Oil Industries Group fagnaði boðunum frá stjórnini. >Vit fegnast um, at so nógvir av blokkunum eru vestan fyri Hetland og at stjórnin miðar ímóti at byrj- ast kann við leitingum skjótast gjørligt<, segði Barry Stevens, stjóri í SOIG. Ikki eru tað bert leiðirnar vestan fyri Hetland, ið verða bjóðaðar út í hesum umfarinum. Blokkar í Ermasundi, Cardigan Bay, blokkar eystanvert í Irska- havinum og í Norðsjónum standa oljufeløgunum i bodi. lalt fekk ídnaðarmálaráð- ið frá oljufeløgum uppskot um 329 blokkar úl hetta umfarið, harav sum sagt 164 vóru bjóðaðir út. Innan 22. mars næsta ár skulu á- hugað oljufelog handa stjórnini síni tilboð.