mikudagur 30. november 1994síða 10

Síða 10 Edmund Joensen er einki bilin av úrslitinum av fólka- atkvøduni í Noregi mána- dagin, tá ein stív helvt av fólkinum segði nei til líma- skap í ES. Hetta úrslit spáddu tær flestu veljara- kanningarnar | framman- undan. - Ein tepur meirluti av norska fólkinum segði nei til limaskap, á sama hátt sum ein tepur meirluti av svenska fólkinum segði ja til limaskap, sigur Edmund Joensen. Fyri Føroyar kom tað væl við, at Noreg segði nei, tí Noreg er so stórt fiskivinnu- land, at ES hevði verið mestsum sjálvbjargið við fiskavørum, um Noreg bleiv limur, og harvið hevði verið uppaftur torførari enn tað longu er nú hjá okkum at selt okkara vørur. Edmund Joensen vil ikki taka stóðu til, um hann held- ur norsku avgerðina vera rætta ella skeiva. Avgerðin var teirra. Men longu nú ljóðar, sum eisini varð spátt frammanundan, at norskar fyritøkur, sum útflytatil ES, standa klárar at flyta av landinum, til Danmarkar Nr. 229 — 30. NOVEMBER 1994 æntaði tað so - Eg haldi framvegis, at vit skulu kanna treytirnar fyri møguligum limaskapi í ES, sigur Edmund Joensen, løgmadur ella til Svørikis, orsakað av tollinum. - Men vit mugu ikki gloyma, at Noreg er eitt stórt land, sum er so nógv annað enn eitt fiskivinnu- land. Fisikivinnan stendur bara fyri 6-7% av útflutn- inginum. Har er oljuvinna, stórur handilsfloti, ídnaður, skógarbrúk, aling, handil | 0.S.V. Norska avgerdin broytir ikki verandi stóðu hjá | Føroyum. | - Men eg haldi fast við | Í mítt sjónarmið, at vit skulu |? fara at kanna fyrimunir og | vansar, sum fylgja við møguligum føroyskum | limaskapi i ES. Kunnu vit góðtaka treytirnar, eiga vit at søkja um limaskap, sigur Edmund Joensen. Tað heldur hann, vit eiga at gera, sjálvt um tað vænt- andi ganga nøkur ár, áðrenn spurningurin verður tíkin uppaftur í Noregi. Vit eru líka sperd fyri tað, og okk- um tørvar betri handilsvið- urskifti við ES, tí vit hava bara ein vinnuveg at líta á, sigur Edmund Joensen, løgmaður. randi Sjálvt um Noreg verður uttanfyri ES er líka neyðugt fyri Føroyar at fáa betri handilsviðurskifti við Europeiska Samveldið, heldur lógmaður Tíðindablaðið CH | Harlem Brundtland, ið vildi hava norðmenn at atkvøda pt EU- TT Nei-drotningin vann stríðið um ES-limaskapin Norska fólkið greiddi sunnudagin og mánadagin atkvóðu um norska limaskapin í ES — og tey flestu atkvóddu ímóti Alt Europa fylgdi við stór- um spenningi við, hvussu endin á norsku atkvødu- greiðsluni um limaskap í ES fór at vera, eftir at norð- menn nú í samfull tvey ár hava fyrireika seg til at taka stóðu til norska limaskapin í Europeiska Samveldinum. Stríðið um at fáa norsku veljaramar annadhvørt at greida atkvødu fyri ella ímóti limaskapinum hevur verið sera hart til tíðir, og ikki hevur verið spart upp á krútið, meðan orrustan hev- ur verið í hæddini. Serliga síðstu dagarnar — mest undan vikuskiftinum — hava hava fólk úr báðum pørtum gjørt sítt ítarsta fyri at sannført tey mongu iv- andi um, hvussu tey skuldu atkvøda. Men umframt tey mongu, id kring alt Noreg hava ver- ið við i stridnum, hevur tað fyri tað mesta snúð seg um tvær kvinnur, ið hava staðið í fremstu rød í hvør sínum Meðan forsætisráðharrin Gro Harlem Brundtland av øllum alvi hevur roynt at sannført norðmenn um, at tað einasta rætta var at at- kvøda fyri ES-limaskapi, hevur leiðarin fyri fyrrver- andi Bóndaflokkinum, ið nú eitur Senterflokkurin, Anne Inger Lahnstein, ver- ið úti um seg fyri at sann- føra norðmenn um júst tað øvugta. Norðmenn ikki upp í ES Norðmenn tóku við at- kvgðuna um ES-lima- skap íkki undir við sín- um grannum í Svøriki og Finlandi, tá teir sunnu- dagin og mánadagin fóru til valborðið. Tilsamans 52,7% av norsku veljarunum vóru ímóti norskum ES-lima- skapi, meðan 47,3% hin- vegin vóru fyri. Norðmenn gingu sera høgt upp í hesa atkvødu- greisluna, tí valluttøkan var ikki minni enn stív- liga 88%. hj. Vinnarin av hesum stridi gjørdist Anne Inger Lahn- stein, ið eisini hevur gingið undir heitinum Nei-drotn- ingin. — Vit hava víst, at vit eru før fyri at standa saman gksl móti gksl, segði hon á mid- nátt månakvøldid, tá komið var so mikið áleiðis við uppteljingini av atkvødun- um, at tad var so at siga heilt greitt, at norðmenn ikki vildu innlimast í Europe iska Samveldið. — Framvegis fara vit at stríðast fyri umhvørvi og móti fremmandaóttanum og rasismuni. Vit eru jú eu- ropearar, sjálvt um vit ikki eru við í ES. Vunnið mest við at smílast Tað, sum av mongum hevur verið mett sum styrk- in hjá Nei-drotningini undir hesum valstríðnum, hava verið hennara evni at finna tað rætta smílið fram, tá ið ágangurin hevur verið sum harðastur. Og eisini hevur hon dugað sera væl at svar- að upp á alt annað, enn hon er spurd, tá spurningarnir hava verið í so nærgang- andi. Gro Harlem Brundtland hevur fleiri ferðir skuldsett Anne Inger Lahnstein fyri at lúgva undir valstríðnum, Mynd:NTB men hetta hevur eftir øllum at dóma ikki tænt hennara egnu sak, tí norðmenninir valdu kortini heldur at taka undir við sjónarmiðunum hjá Nei-drotningini, tá av- tornaði. Meðan Nei-drotningin er vorðin alsamt betri umtókt, hava tey, ið hava stríðst fyri norskum ES-limaskani, av øllum alvi roynt at g;ørt alt hennara stríð til fánýtis við eitt nú slagorðum sum hes- um: »Hvønn skal Noreg sam- starva við, um landið ikki fer upp í ES?< ...og so kem- ur svarið: >Ísland, Liechten- stein og Lahnstein!< Sjálv hevur Anne Inger Lahnstein ført fram, at bæði Danmark, Svøriki og Fin- land fara at halda uppat vid at vera til sum sjålvstødugar tjóðir, av tí at hesi lond eru farin upp í ES. Vid hesum og gðrum sterkum sjónarmiðum, ið hava kostað henni mangt høggið, hevur hon megnað at broytt sín lítla Senter- flokk fráat veraein nærmast forstokkaður flokkur fyri fjallabøndur til at vera ein flokkur við grónum og sosi- alum hugsjónum. Nýggja drotningin Í tøtum samstarvi við tann vinstrahalla SV-flokk- in hevur Senterflokkurin staðið í miðdeplinum í ES- valstríðnum móti Arbeið- araflokkinum hjá Gro Har- lem Brundtland, ið hinvegin hevur samstarva við arb- eiðsgevararnar og borgar- liga Høgraflokkin. Umframt, at Anne Inger Lahnstein gjøgnum tad sera drúgva valstríðið er blivin stóri andstøduleidarin í norska Stórtinginum, hevur hon hesa tíðina megnað at skapt eitt nýtt fyribrigdi í norskum politikki — eina drotning... hj.