mikudagur 30. november 1994síða 15

Tíðindablaðið (577, Nr. 229 — 30. NOVEMBER 1994 Síða 15 Í árinum 1994 hevur før- oyska avhaldsrørslan tveir 100 ára minningardagar. 100 ár síðani blaðið >Dúgvan< sá dagsins ljós og avhaldsfelagið í Nólsoy verður stovnað í oktober/ november 1894. Nólsoyar Avhaldsfelag er stødugt virkandi felag og leygardagin 3. desember verður veitsla við borðhaldi í Avhaldshúsinum í Nólsoy. Í 1870unum og árini aftaná vóru fleiri avhalds- feløg stovnað. Fyri 100 árum síðani vóru feløgini 14 í tali. Sambært »Dugvuni« í desember 1894 høvdu hesi felag tå 500 limir. Avhaldsfeløg vóru tá í hesum bygdum: Fugloy, Svínoy, Viðareiði, Kunoy, Mikladali, á Húsum, Fugla- firði, Leirvík, á Eiði, Skop- un, Tvøroyri, Vági, Hvalba umframt í Havn. Elsta fe- lagið í danska kongsríkin- um er Havnar Avhaldsfe- lag, tað er stovnað 20. ok- tober 1878. Nøkur ár eftir at feløg vóru stovnað, vóru røddir frammi um at geva út blað. Í 1884 eru menn samdir um at fara undir blaðútgávu, men ikki fyrr enn í 1894 liggur fyrsta prentaða ein- takið á borðinum. »Færø Amtstidendes Bogtrykke- ri« prentar. Blaðið fær navnið >Dúgvan< og fyrsti blaðstjórin er navnframi Djóni Isaksen. >Dúgvan< kemur út uttan íslit øll árini sum fráhaldsblað, í 1925 dettur útgávan niðurfyri, roynt verður aftur at fáa flog undir veingirnar á >Dúgv- uni< fyrstu krígsárini; við Peter Michelsen í Havn sum blaðstjóra kemur >Dúgv- an< út í 1941 og 1942 sum Barrit. Blaðstjórar á >Dúgvuni< umframt frammanundan evndu vóru R. C. Effer- søe, Hans A. Djurhuus, Peter Jensen, meiaristurin »g Poul Niclasen. Fråhaldsrørslan = hevur >isini givið út onnur blød og íðarrit, men >Dúgvan< og »Gladustrok« eru tey ein- astu, sum eru komin reglu- liga; >Glaðstrok< var inn- anhýsis margfaldað (dupli- kerað) felagsblað, sum Ungmannadeildin í Havn gav út í krígsárunum og beint eftir kríggið, síðan kom >Glaðstrok< sum mán- aðarblað frå 1948—1953 og aftur frá 1955-1971, frá umleið 1960 kom blaðið út aðruhverja viku og støddin er nú sum avis (tabloid). Nú kemur steðgur í útgáv-una, eitt blað kemur út uppundir følkaatkvøduna um ris- drekkalógina í november 1973. laðið kemur nú út- aftur í 1976-78 og so er aft- ur steðgur til blaðið kemur út aftur í 1980-81 við Niels Nattestad sum blaðstjóra og síðan aftur í 1983-85, tá er Edvard í Skorðini Joensen blaðstjóri í 1982 og Tór- móður Stórá í 1985. Okkurt UDKOMMN Í GANG HVER MAAN QUGVA / i . an KONNEMYNTSPRIS , IFHOLDSBLAD FOR FÆRØERNI AUGUST 1916 DION F. 12. septembur 1849 blað er komið seinni við serligt havi. Forlagið Mål og Mentan hevur verið blaðútgevari frá í >Dúgv- an< í 1941 kemur út aftur. Nú, 100 ára dagin síðan fråhaldsrørslan á fyrsta sinni gav út egið málgagn, sæst lítið á skrift frá frá- haldsrørsluni uttan okkurt hissini í bløðunum. 100 ára stovningar- dagur 28. oktober 1894 bjóðaði vitapassarin á Borðuni, C. Larsen, til fundar í skúlan- um í Nólsoy. Á hesum fundi vóru bara menn og nøkur yngri fólk. Vitapassarin Larsen tal- aði og visti á týdningi at vera fráhaldandi og týdn- ingin fråhaldsrørslan longu hevði í Føroyum; harmaðist um, at >tey felag, sum D 20 i Geil Djoni høvdu verið, vóru sovnað burtur aftur, m.a. í Nólsoy, har einki felag nú var. Larsen endaði fundin við at heita á tey, sum áhuga høvdu, um at undirskriva avhaldslyftið, 14 skrivaðu undir, og so var felagið stovnað. 25. november 1894 varð boðað til aðalfund í skúlan- um og her var fyrsta nevnd Nólsoyar = Avhaldsfelags vald. C. Larsen, formaður, Poul Johannes Jacobsen, næstformaður, Hans Joen- sen, kassameistari. Felagið hevði tá 27 limir, 14 menn, 9kvinnurog 4 dreingir und- ir 14 ár. Hvønn sunnudag seinna- part frå kl. 3-10 varð komið saman í felagum og leigaði felagið eina stovu til enda- málið. Il SA KSIIN. april 1912 Ljósari tíðir fyri land okkara Í sambandi við stovningina av Avhaldsfelagnum í Nólsoy skrivar Djóni í Geil, blaðstjórin á >Dúgvuni<, hesa grein, sum kanska ikki er so óaktuell í dagsins samfelag: >Vi hilse med Glæde den paa Nolsø begyndte Af- holdsbevægelse, som vi haabe snart maa udbrede sig til mange andre Bygder. Hvor længe skulle vi blive ved at taale denne Fjende, som man i andre Lande kalder for »Kong Alkohol<, iblandtos? Dette Uhyre, der har hærget vort Land i lange Tider. Det har forstyrret og ødelagt mange af de bedste og hyggeligste Hjem. Det har forvandlet mange af de dygtigste og elskværdigste Familiefædre til grusomme 100 åra minni Tyranner. Det har fordærv- et og ødelagt mange af Landets bedste Sønner. Be- høver man vel at opregne alle de Ulykker, dette Sam- fundsonde Dag efter Dag og Aar efter Aar bringer over vort Folk? Nej! Alle kende tilfulde hvilke Ulykker det fører med sig; men des- uagtet staa de fleste som ligegyldige Tilskuere lige- overfor dette sørgelige Drama, som om det slet ikke vedkom dem; som om der slet ikke hvilede noget Ansvar paa dem. Men det gør der. Den Dag kan komme — vi ønske ikke at den maa komme — da I bitt- ert vil komme til at fortryde Eders Ligegyldighed. Lyder derfor vort Raad: Træd ind i vore Rækker og kæmp med os hver ærlig Færing, hvem Landets Ve Frå Sudurstreymoyar Javnadarfelag Limafundur Fíggjarlóg, og Vel ligger paa Hjerte. Lad os oprette Afholdsfor- eninger í hver Bygd, saa at de som Bavner kunne lyse ud over hele Landet, og kalde vort Folk til Kamp mod vor fælles Fjende. Og lykkes det os at overvinde og udrydde dette sørgelige Samfundsonde, Spiritus- drikkeriet, da skal vi faa at se, atder er meget vundet og at der í mange Henseender vil oprinde lysere Tider for vort Land.« Til 100 ára stovningar- haldið úu í Nólsoy leygar- dagin sendi eg felagsfor- manninum Almu Poulsen hjartaliga kvødu við ynskin- um um eitt gott hátíðarhald og góðan byr komandi. Í Havn, 1. des. 1994 Jákup Lindenskov Vinnuskapan og Avtaluna við danir verður í FELAGSHØLUNUM mikudagin 30. nov., kl. 19.30 Landsstyrismenninir Oli Jacobsen, Jó- annes Eidesgaard og Andrias Petersen leggja fyri. Nevndin —- NNNNNNDNNNDNNEN pr á í útsala 14.00. I Komið og hyggið — vælkomin! Storjola- í Ár verður í Bygdarhúsinum í Hósvík leygardagin 3. desember kl. 10.00— Nógvar góðar jólagávur, jålapynt, jóladekoratiónir og mangt annað verður at fáa til keyps sera bíliga. Kaffi, te og holukøkur fæst til keyps. oll eru hjartaliga i