mikudagur 7. desember 1994síða 10

Síða 10 Nr. 234 — 7. DESEMBER 1994 Loranstødin á Eiði útbygd fyri 25 mill. kr. Tøknifrødin tekur við - 9 missa arbeiði Ikki færri enn 9 fólk missa arbei januar. Land og kommunur missa ska ; verða tvey starvsfólk umframt níggju tómar íbúðir, sum h Fríggjadagin fekk Loran- stødin á Eiði viðurkenning fyri gott arbeiði - eina heiðursplátu - og Starvs- fólkini åstødini fingu heið- ursmerki handað frá tveim- um umboðum fyri ameri- konsku sjóverjuna í Europa, kapteynunum Lorry Som- ers og Lee Gazlay. Í hesum sambandi varð lítið hátíðarhald á stødini. Annars hevur tað í eina tíð verið arbeitt við at nú- tímansgera stødina, og henda útbygging fer at hava vid sær, at meginparturin av starvsfólkunum verður uppsagdur. Sum so var hátíðarhaldið eisini ein tøkk fyri góða og trúgva tænastu gll árini. Sent uttan steðg Men hvussu bar tað til, at Loranstødan fekk minnis- plåtu! Orsøkin er henda: Tá allar stødimar í eini Loran-ketu ” hava koyrt 100% í 60 dagar, so fåa tær eina sokallada ketuvirdisløn. Hetta er bert hent tveir reisir øll hesi 35 árini Loran hevur verið til, og báðar ferðirnar hevurstødin á Eiði verið við. At stødirnar koyra 100% í umrøddu dagar merkir, at signalið frá stødini er í luftini alla tíðina, uttan nakran steðg, hvønn min- uttir alt samdggrið. Tað er sera torført at koma til at so gott úrslit, ti alt skal "klappa" og haraftrat skal eisini nakað av held til. Men at hetta hevur eydnast stødini á Eiði tvær reisir øll hesi árini er ikki minst dugnaligu fólkunum á stødini á Eiði fyri at takka. Í sambandi við at ameri- kanska sjóverjan gevst við at gjalda raksturin av Loran stødunum, høvdu teir eisini gjørteitt heidursmerki til all starvsfólkini á stødini. Tey fingu so eisini diplom sum tøkk fyri hesi 35 árini. NELS tekur yvir Frá 1.januar tekur ein fel- agsskapur, sum nevnir seg NELS yvir raksturin av Loranstødunum í Europa. Talan er um tað norðvest- europeiska Loransamar- beiðið". Í hesum samstarvi eru Noreg, Háland, Írland, Tyskland og Danmark. Før- oyingar gjalda einki. Tað verður framhaldandi danska "Farvatnsdirekto- ratið", sum kemur at reka stødina. Tað hevur tað eisini gjørt øll árini, meðan amerikanarar hava goldið raksturin. Raksturin av Loranstød- ini å Eidi hevur kostad umleid 7 mill. kr. um årid. Stjórin á Loranstødini Ivan Carlsen sigur við Sosialin, at amerikanarar sigaseg ikki athavaráð úl ar reka stødimar í Europa longur. Teir hava so sínar egnu stødir í USA umframt fylgisveinarnar sjálvandi. Starvsfólkið á Loranstødini her saman við teimum báðum amerikonskum kapteynunum, sum handaðu teimum starvs-. Navigera eftir Loran Loran stendur fyri Long Range Navigatión og er æt- lað bæði skipum og flog- fórum og nú eisini bilum. Hon skal hjálpa hesum at navigera. Skipanin er bygd upp við masterstóðum og so nøkr- um sekunderum stóðum. Loranstødin á Eiði er bæði masterstóð og sekunder stød. Stødin sendir út 100 Kilo- hertz Loransignal í ávísari ræðfylgju, fyrst eitt mast- ersignal og síðani ganga so og so nógv microsekund til sekundera signalið fer út osfr. Skipini móttaka signalini og máta tey so tíðarmunin millum hesi signalini og á tann hátt fáa tey eina posi- sitón. Tað krevur annars triggjar stødir fyri at fáa eina positión. Øll kunnu brúka Loran- stødimar. Undir kalda krignum hava hesar stødir verið nógv brúktar. Í dag eru tað mest vanlig skip, sum brúka tær, eitt nú føroysk fiskiskip. 36 mans í arbeiði eitt skifti Stødan á Eiði varð bygd í 1959 og hevur 35 ár á baki. Tað mest var at gera har vóru 36 mans í arbeiði á stødini. Hesi seinastu árini hevur talið verið um 12, men frá 1. januar 1995 verða teir bert tveir mans eftir á stødini. Júst í løtuni di, tá Loranstødin á Eiði verður liðugt útbygd 1. kattainntókur og SEV missir streyminntókur. Eftir elst verða til sólu. verður stødin gjørd út við tí nýggjastu tøknifrødini fyri 25 mill. kr. Henda útbygg- ing automatiserar nærum alt arbeiði á stødini, so har verða bert tvey fólk eftir. Tey eru leiðarin Ivan Carlsen og Jógvan Mørk- øre. Ein av teimum, sum gevst at arbeida er Erling Nielsen. Hann hevur verið har øll 35 årini og verdur pensio- neradur nú. Fleiri av hinum nærkast pensiónsaldri, me- dan ein hevur fingið arbeiði hjá Farvandsvæsenet í Dan- mark. Hinir verða so fyri- bils at fara til ALS. Tað er eingin ivi um, at Loranstødin gjøgnum árini hevur havt stóran tydning fyri skattainntøkurna hjá Eiðis kommunu. Men hetta fer ikki at merkjast so nógv fyri Eiði, tí fleiri av starvs- fólkunum hava verið bú- sitandi í ødrum kommu- num. Eisini landskassin missir her skattainntøkur. Ikki bert Eiðis kommuna og landskassin missa inn- tíkur, nú stødin á Eiði verður nærum fult út automatiserað. Eisini SEV missir. Nýggi sendarin brúkar nógv minni streym. Higartil hava teir brúkt upp ímóti 200.000 kr. í streymi um mánaðin. Eftir útbyggingina verður talan um eina helvt, soleiðis at SEV missir umleið eina millión kr. um árið. Einaferð varðætlanin annars heilt at niðurleggja heiðursmerki og takkarbrøv fyri trúgva og góða tænastu. Mynd kalmar - LEE Tíðindablaðið (DH Tað var uppá tal heilt at nidurleggja loranstødirnar, men SES ístaðin vóru tær so útbygdar og nærum fult út automatiseraðar. Her høga antennan á Eiði. Mynd kalmar stødina. Tá fylgisveinarnir komu hildu fleiri, at tað ikki longur var neyðugt við Loran eisini, men skjótt varð komið eftir, at betri er við tveimum skipanum. Eisini hevur Loran tann fyrimun, at tú lættari kanst finna aftur eitt nú boyur ol. I dag er ein stød í Íslandi, ein á Jan Mayen, ein í Noregi, ein í Týskalandi og -) Kosmetikkseljarar kring landid til heimaparty Hevurtu hag at tjena nakrar eyka krón- ur, so er hetta nakað fyri teg. Sera góð og bílig natúrprodukt fyri ein sera sámuligan prís. Skriva til Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn, bill. mrk. J 1.