mikudagur 14. desember 1994síða 16

Síða 16 CISV er ein altjóða fe- lagsskapur, sum hevur virkað i Føroyum í 15 ár. Hetta er ein altjóða fe- lagsskapur, sum hvørki er átrúnaðarliga ella po- litiskt heftur. Høvuds- endamál okkara er at ar- beiða við læruni um frið og at læra børn at knýta vinabond mentanna og tjóðanna millum. Aftur í ár skipar CISV fyri bamalegum, ið verða í juli og august 1995. Allar legurnar eru í 4 vikur. Tvær gentur og tveir dreingir saman við einum leiðara fara úr Føroyum á hvørja legu. Legurnar verða í Føroy- um, Noreg, Svøriki og USA. Bern Treytin fyri at koma á legu er, at tú ert limur í CISV oger 11 ár tálegan byrjar. Um tú hevur hug at vera saman við børn- um úr gllum heiminum næsta summar, skriva okkum so eitt bræv og sig eitt sindur um teg Nr. 239 — 14. DESEMBER 1994 sjálvan. Skriva til Barna- legubólkin áðrenn 03.01 1995. Leiðarar Leiðarar leggja ferðina til rættis saman við for- eldrunum og fyrireika børnini til leguna. CISV rindar ferða- sedlamar hjå leidarun- um. Hevur tú hug at vera við á slíkari legu og ert yvir 21 ár, so lat okkum endiliga hoyra frá tær áðrenn 03.01.1995. Ungleiðarar Ungleiðarar hjálpa leið- arunum at vera um børn- ini og læra å tann hått hvussu legur verða skip- aðar. Fýra ungleiðarar úr Føroyum eru bodnir við á legu komandi ár. Hevur tú hug at royna teg sum ungleiðara og ert 16—17 år, so skrivað áðr- enn 03.01.1995 til Barnalegubólkin við Eydbjørg Djurhuus FR-187 Hvitanes Tidindabladid C3 Spell, at ikki fleiri sleppa at síggja Góðu Jelenu« | Sjónleikarummæli Sunnukvøldid untist undir- ritada at vera millum teirra, ið sóu seinastu framførsluna av russiska sjónleikinum >Góða Jele- na<, ið leikbólkurin Gríma framførdi. At hetta var seinasta framførslan, var stórt spell, tí hóast mong hava sæð leikin, so kundu tey verið enn fleiri — um bara tey vistu, hvussu meistar- liga væl tey leikandi komu frá framførsluni. Sjálvsagt kann ein freist- ast at halda, at hendan seinasta framførslan var betri enn hinar, tí so mikið meira hava leikararnir inn- | | hann — eins nógv og hini — | hevði brúk fyri at sleppa at | | rætta uppgávumar í penga- | | saman við so royndum | sjónleikarum, men tað | merkti ikki serliga nógv livað seg í sínar leiklutir. Men samstundis bodadu longu fyrstu ummælini frá, at hetta var eitt leikavrik yvir tað vanliga. Og hesum fingu vit sjón fyri søgn fyri. Tað var ein sonn upp- living at síggja føroyskar sjónleikarar halda mann- fjøldini í andaleypi — sjálvt um ein steðgur var millum báðar partarnar í leikinum. Ikki minni var tað ein sonn uppliving at síggja fimm leikarar á einum og sama palli alla tíðina halda spenninginum og drama- tikkinum uppi. Sjálvt tá Vitja (Erling Eysturoy) lá avdottin og steindeyður framman fyri WC-kummuni, hevði hann stóran leiklut í samlaðu myndini. Uttan at skula taka nak- að frá hinum, so vóru tað serliga leiklutirnir sum lærarinnan Jelena Serge- jevna (Súsanna Tórgarð) og tann kyniski >dirigent- urin< Valodja (Hans Tór- garð), ið vóru berandi í sjálvum innihaldinum í leikinum. Valodja — sera >cool< — tóktist hava sett í verk vitj- anina hjá Vitja, Ljalju (Kristina Hansen) og Pasja (Rúni Gaardlykke) hjá lærarinnuni, sjálvt um hansara egnu próvúrslit helst vóru so góð, at hann ikki hevði hjálp fyri neyð- | ini. Tú hevði onkuntíð skálkin við Valodja, at skåpinum, ið Jelena hevði | lykilin til. Súsanna Tórgarð vísti klassa við sínum spæli sum tann einsamalla og moralska lærarinnan, ið øt- aðist yvir atburðin hjá næmingum sínum, ið ógvuliga beroknandi vóru komnir at vitja hana á fød- ingardegnum, ið hon helt einsamgll, tí mamman var innløgd. Bæði tá hon var í ødini og tá hon hevði samkenslu við sínum >neyðars< | næmingum, leikti hon sera sannførandi. Ikki minst, tá hon kom við sínum illsinn- isherðindum av og á. Og so sjálvandi, tá hon fekk kensluligu samanbrotini við jøvnum millumbili. Og sum náttin leið, og Vitja gjørdist fullari og fullari, staðfesti Erling Eysturoy eisini síni frálíku evni at hava skemtiligan leiklut í álvarsomum leiki — uttan kortini at yvir- spæla, sum óivað hevði verið freistandi. Tað var kanska ikki so ofta, at Kristina Hansen var inni í myndini, sum so mong av hinum. Men tær ferðirnar, hon átti sín part av leikmyndini, lá hann so sanniliga ikki eftir. Tá hon fór aftur í sofuna | fyri at geva seg undir neydtøkuna, hevði tú hug at fara út, finna tær eina | telefon — og melda! Neyvan er tað lætt at vera á palli sum óroyndur leiklutin hjá Rúna Gaard- | lykke sum Pasja. Hann hevði eisini sín berandi part í tí, sum fór fram — ikki minst, tá hann ikki rætti hond frá síðu fyri at verja sína elskaðu Ljalju frá neydtøkuni. Y virhøvur sampakkaði alt bara so sera væl hjå teimum fimm leikarunum á einfalda og væl úr hond- um greidda pallinum, ið bert varð broyttur av ljós- føringini. Frá ti at teir fýra næm- | ingarnir komu å vitjan hjå lærarinnuni, og til bert Vitja og Ljalja vóru eftir, vóru øgiliga nógvar hend- ingar farnar aftur urt. bak, og tað var ikki bert íbúðin, ið var so einføld og snoti- lig í fyrstuni, men at enda var at líkna við ein bumb- aðan horukassa, ið fortaldi tær, hvat her var farið fram. Tað gjørdu so sanni- liga eisini fólkini móti end- anum i søgugongdini — frå ti at Jelena hevdi smoygt sær inn å WC og til Ljalja troystasleys royndi at banka upp å WC-dyrnar. Hesa løtuna hevði tú | roynt alt kensluregistarið — líka frá at flenna í kíki til at krympa tærnar, tí tú ikki | hevði ánilsi av, hvat tað næsta var, ið nú hendi. Tað, sum hugtók mest, var kenslan av at sita sum áskoðari — uttan at tey leik- andi vistu av, at tú vart har. | At tey leikandi sjálvi livdu | seg so nógv inn í sínar | leiklutir, førdi við sær, at åskodarin gjørdi tað sama — tó á ein heilt annan hátt, sjálvandi. Gríma hevur uppiborið eitt stórt herðaklapp fyri „Góðu Jelenu«, og enn einaferð kennir ein seg noyddan at endurtaka: Tað er stórt spell, at ikki fleiri sleppa at síggja leikin. Hann og leikararnir eru til eitt reint ellivutal við píli uppeftir — einki minni enn tað... Hilmar Jan Hansen Nýggj barnabók =“ Alt var so nógv lættari, tá ið tey áttu pengar Islendski barnabókahgv- undurin Guðrún Helga- dóttir hevur skrivað nógv- ar bøkur, og fleiri eru út- komnar á føroyskum. Kendastu bøkur hennara munnu vera tær triggjar um ribbaldarnar báðar, tví- burarnar Jón Odd og Jón Bjarna. Seinasta heyst gav Bóka- deild Føroya Lærarafelags åt ta fyrstu av trimum bókum í eini bókargð, har Guðrún Helgadóttir sigur frá hendingum í eini lítlari fiskivinnubygd í Íslandi undir krígnum. Hetta var bókin Bið Guðs einglar standa hjá mær. Nú er onnur bókin í myndargðini útkomin, og hevur hon heit- ið Vera vernd. Triðja og seinasta bókin í rødini, Hjá mær í nátt, kemur væntandi út í vár. Tað kennist á fråsøgnini, at Guðrún Helgadóttir í hesum trimum bókunum sigur frá tílíkum, sum hon hevur upplivad sum barn. Hon er sjálv uppvaksin í lítlari fiskivinnubygd, Hafnafirði, sum liggur utt- an fyri Reykjavík, og pápi hennara var fiskimadur. Um tað lítla samfelagið sigur Guðrún Helgadóttir, at børnini vóru við í at kalla øllum lívsins viðurskiftum. Lívið í lítlu bygdini var kanska ikki altíð líka lætt, men tað var ríkt og fjøl- broytt. Men broyting kom viðamerikansku og bretsku hermonnunum, sum tóku sær stød í Hafnafirði undir krígnum. Fólk fóru at brúka pengar og fingu sær nú- tímans hentleikar, og vanar broyttust. Í fyrstu bókini, Bið Guðs einglar, upplivdu vit hend- ingarnar við eygunum hjá 11 ára gomlu Heiðu, sum var elst av seks systkjum. Pápin er fiskimadur og sjáldan heima. Tey eru ann- ars nógv í húsi, tí umframt tey nógvu bømini, búgva eisini omman og abbin inni hjá teimum. Abbin er av- lamin av arbeiðsskaða, og omman harmast um, at dótt- urin skal hava fingið mann, sum er ikki sørt fjåkutur, heldur hon. Í Vera vernd, sum júst er útkomin, er tað yngra systur Heiðu, Lóa Lóa, sum er hóvuðspersónur. Lóa Lóa er ein kenslusom og við- kvom genta, og hon varnast, at Heiða, sum nú er trettan ár, gerst løgnari og løgnari. Lóa Lóa kennir seg illa til passar av hesum. Heiða hevur hug at finnast at mammuni, tí hon heldur, at hon fær so lítið upp í lag. Hon er farin at binda smærri brødrunum nyggjar troyggjur, tí hon heldur tað veraskomm, attey ikki eiga nakra mynd av øllum børn- unum. Lóa Lóa skilir væl Heiðu, og hon hjálpir henni, tá ið hon stendur føst í eini svenskari bindiuppskrift. Heiða hevur eisini nógvar aðrar trupulleikar at dragast við, og Lóa Lóa er tann, sum hon oftast vendir sær til. Men so kemur sildin, og nú nýtist teimum ikki long- ur at keypa upp á borg í handlinum hjá Bárði, sum eigur skipið, pápin er við. Tey varnast øll, at alt er vordid so gott, nå påpin var farin å sildaveidu. Myndin av børnunum í nybundnum troyggjum verður tíkin, og tað lítla barnið fer til dópin, hóast tað er rættiliga til- komið. Men beint sum lukkan er í hæddini koma sorgarboðini. Ein av skips- monnunum er sligin út, og hesin stendur Heiðu serliga nær. Skilið er ringt, men alt batnar tó við tíðini. Aðrar skelkandi hending- ar eru eisini i bygdini. Eldur kemur í eitt skip, sum liggur fS Greg 9 r pre SX Ng vid bryggju, og spurningur- in er, um talan er um trygg- ingarsvik. Av óvart kemur Lóa Lóa mitt uppí hesar hendingar, men hon dugir at tiga, tá ið politiið kemur at tráspyrja hana. Sildaævintýrið varir ikki ævigt, men pengarnir koma væl við, og børnini liva framvegis sítt fjølbroytta ov SR 34 vidhvørt fløkta lív í hesi lítlu bygdini. Tað er Martin Næs, sum hevur týtt Vera vernd. Myndirnar í bókini eru eftir íslendsku listarkvinnuna Sigrún Eldjárn. Vera vernd er 146 síður, hon er prentað á Pf. Einars Prent og kostar 125 kr. í bókabúðunum. TTT —T—T—TT—— EEN ET see sod