týsdagur 20. desember 1994síða 12

Síða 12 Nr. 243 — 20. DESEMBER 1994 — | gurin D.P.Daniclsen: Í i ningaheimi hendir. Hvat, ið leikar á. Í bókini "Búskapur" skrivar Løg-og Buskaparfrødin- Peningarnir verða einasta virðismátið at kap- | past um. Tað ræður bara um at duga at rokna alt út | Slíkt sum álit, sannføri ella reinføri, tað hevur einki virði longur. Tað hóskar als ikki í hesum veru - og pe- Hvat er tå eftir av frælsinum. Jú stjórnarskipanin sigur, at øll hava frælsi til frítt at hugsa, tala og skriva. Men hetta er sama frælsið, fan- garnir hava til at røra vøddarnar og anda inn friska luft, tå teir sleppa út í fongsulsgarðin at ganga. Eitt avmarkað frælsi innan fyri fongsiulsmúrarnar. Tí fæmagnið (kapitalurin) megnar, við skúlas- kipan sinari, skúlabókum søguskriving kirkju (sam- komum) blødum tíðindastovnum útvarpi og sjónvar- pi at ávirka og leiða hugsunnarháttin (sálina) hjá fol- ki tann vegin, sum tað vil hava hana at ganga. Hjá fjøldini av fólki vil hetta verða soleiðis hjá øllum teimum, sum ikki hava nóg mikið inni í sær sjál- vum til at loysa seg frå tí vanahundna. Frá tí sum "ei- | gur at verða soleiðis". Tey neyndu fæmagnstólini an- sa eftir, at sumt verður tagt burtur. Annað verður lýst og endurgivið aftur og aftur, men bert út frá ti ei- na sjónarmiðinum. Og uppaftur annað, og tað man ; vera tað mesta, skal bara vera tóm ífylla, til at draga tankarnar burtur frå tí, sum veruliga umræður. Frá ti sum kann læra fólk at hugsa, um hvat, ið veruliga Her skal verða víst á nøkur dómi um, at D.P.Dani- elsen hevur verði beinrakin við sínari lýsing av ve- ruleikanum. Í dag verður greitt frá lygnini um blóð le á torginum 'Himmalskur Fridur' í Peking: PROJECT CENSO- RED Í danska tíðaritinum SAMVIRKE skrivar Erik Claudi um hendin- garnar á torginum ' Him- malskur Friður ' í tí ki- nesiska hóvuðsstaðnum Peking. Tað hann skrivar er heldur ødrvisi enn tann myndin vesturheim- ska (heims) pressan fekk etsað inn í sinnini á fólki og soleiðis sum hon framhaldandi ger tað. Erik Claude byggir sínar avdúkandi sannleikar á kanningarnidurstødurnar hjå ' PROJECT CENSO- RED ', ið er ein bólkur av amerikanskum fróð- skapasetursfólkum frá Sonoma State University í California. Hesi hava seinastu 10 árini staðfest sína stóðu sum moralsku verjarnir hjá teirri ameri- kansku mediaverðini. Í einari roynd at hækka journalistiska moralin gera og geva teir ut frå- greidingar og yvirlit yvir tær mest burturtagdu hendingarnar, tær mest snaraðu, ella tað snýr seg um tíðindir sum vitandi eru farin aftur við borði- num. TÁ JOURNALISTAR SVIKJA Stutt sagt snyr greinin hjå Erik Claude seg um: At, tå journalistar svi- kja sin leiklut sum fólk- sins verjar tå trongist um korini hjå demo- kratinum. " Project Sensored ' hevur ferð aftan á ferð víst á, at hetta vit kalla fría heim- spressan alt og tíðun sví- kur sin leiklut sum vakin tíðindaberi. Í staðin verður orkan brúkt til junk-food søgur, politis- kar sex-søgur og sýgur um ' yngjandi ' andlitsvið gerð á exclusivum skurð stovum, av fólki úr films- og TV- ídnaði- num. SØGAN, ID SELDI Erik Claude skrivar: "Hann lyftur hendurnar upp fyri seg, har hann stendur frammmanvert tann rullandi stríðsvog- nin. Hann nertir við tann døkka stálskrokkin, stemmar ímóti og flytir seg, hvgrja ferð tanksið roynir at broyta kós. Filmsupptøkan av kine- siska studentinum, sum i decembur 1989 vid si- num egna kroppi roynir at steðga kineska heri- num á veg inn á torgið " Himmalskur Friður ' í Peking, fór heimin runt. Myndirnar av studenti- num vóru í hundradavis av tíðindasendingum sendar út, sum byrjanin til ta søguna, sum í dag eitur Massakran á torgi- num ' Himmalskur Fri- dur ' í Peking, har fleiri hundrað kinesiskir stu- dentar skuldu verða knústir sundur av rullan- di stridsvognum og an- nars slaktaðir við auto- matiskum maskinbyr- sum. Ein eirindaleyst brutal berjan niður av sprettan- di demokratiskum kref- tum, ið gs øll fólk upp, við tí úrsliti, at mótmæli Den Himmelske Freds Plads, í kar pressens um olkøsom g Når journalister svigter vagthund får demokratiet tra vogtere er i USA'en gruppe univefslle gang viser, at den frie verdens presse al for til opgave som årvågen nyhedsføra kræfterne på junk-food historisk skandaler og popstjerne Tað var eingin MASSAKRA úr at kalla øllum hcimi- num vórðu send kinesa- rum. Mótmæli, ið eisini vístu aftur tað, ið kineska stjórnin segði um, at tað ikki var framd nøkur massakra á Tiananmen- plåssinum í Peking. Men nú er tað hent, at ein bólkur av amerikan- skum universitetsfólkum geva kinesarum rætt. Har var eingin massa- kra á torginum ' Him- malskur Friður ' í Pe- king. Kvasanin og niður- skjótingin av teim fleiri hundrað studentunum var ein góð søga, ið on- gantíð fór fram! Hinve- gin vóru meira enn tú- sund arbeiðarar og vanli- gir Pekingborgarar knús- tir av hervaldinum, meðan hervaldið tók seg fram, á veg inn í Peking bý, við kós móti torgi- num. Hetta hendi í útja- daranum á Peking, og var ongantíð nevnt av teim fleiri hundrað vest- urheimsku journalistu- num, staddir í Peking við einum endamáli at greiða frá samanbrestinum mil- lum kinesisku stjórnina og tað kinesiska fólkið." FJÓRÐA STATS- MAKTIN Í vesturheimska fría hei- minum verður pressan tíðun kallað hin fjórða statsmaktin. Verjan, ið skal hava eyguni eftir politisku og økonomisku makthavarunum. Men sambært leidaran av "Project Censored ' Carl Jensen av Sonoma State University í California er hetta ein ógvuliga tamur vakthundur, ið ansar plássinum í hesum árum: "Tíanverri so gevur ein frí pressa ikki av sær sjálvum nakra vissu fyri einum væl og rætt upp- lýstum samfelag. Í totali- terum regimum hava vit beinleiðis eftirlit. Statu- rin ger av, hvat skal prentast og hvgrjir up- plýsingar, ið verða latnir fólkinum. Í fría heimi- num í USA, ul dømis, hava vit cin økonomis- kan censur. É|[—————000f£——>O>">?MMÉ [|| [| [AA | [[O [ OA [| [ [ff [| [ff [ff [fy [fy fy [—>>>>———————…———>———— Høvudsendamålid er ikki longur at upplysa, men at skapa ein vinning til tey fólk, sum eiga blødini cl- la sjønvarpsstødina. Og tá eru vit í trupulleikum. Tí meðan fólkið í teim totaliteru londunum er púra greið um, at teirra upp lýsingar verða sna- raðir og eru undir eftirli- ti, so tryr borgarin í tí fría heiminum, at mið- larnir eru objektivir og rættvísir, eitt fyribrigdi, ið rurar tey inn í eina kenslu av tryggleika, tá tað snýr seg um at vera vælvitandi", sigur Carl Jensen í seinastu frá- greiðingini frá Censored Publications. Hann vísir á íbygdu konfliktina, ið stendst av, at einkultper- sónar ella økonomiskar koncernir eiga miðlarnar - sum til dómis General Electric - ið eigur TV- stødina NBC. JUNK- FOOD SØ- GUR. Frågrcidingarnar frå " Project Censored ' eru góð dómi og vitnisburð- | Tíðindablaðið #7," mæ ur um, at upplysingar og informatiónir av tydnin- gi fyri tað amerikanska fólkið, vera tagdar bur- tur ella vera snaraðar, með- an tað hinvegin , vera brúktar nógvar kreftir og nógvir dollars | til framleiðslu av søgum ' um sexliv politikkaranna — ——————————. 2 — * og kendastu stjórnunum innan rockstjórnuhei- min. Junk-food søgur kallar ' Project Censored " hetta slagið av tíðin- dum, har tað er ein góð nýggjheit, um ein maður bítur ein hund. FREEDOM OF IN- FORMATION Carl Jensen, ið hevur fingi amerikansku virð- islønina ' Freedom of Information,' hevur onga einfalda frágreiðing um, hví nøkur tíðindi aldrin koma út til borgararnar: "Tað er eingin ivi um, at monopoliseringin innan miðlaheimin telur nógv. Miðlarnir skulu vinna pening til sínar ognarar, og tað kostar meira at fá- ast við kannandi journa- listik enn bara at halda einari mikrofon,” sigur hann. "Afturat hesum tykjast tað veruliga at verða journalistar, ið hal- da, at fólkið heldur vil hoyra søgur um Madon- >