mikudagur 21. desember 1994síða 3

Í Í Í t | | i Í | Í Tíðindablaðið CI Nr. 244 — 21. DESEMBER 1994 Sida 3 Jógvan Mørkøre , samfelagsfrødingur: Finnið folk uttan fyri ríkið at gera kanning Samfelagsfróðingurin Jógvan Mørkøre heldur tað vera rætt at kanna nógv umrødda bankamálið. Møguliga er talan um persónar i Føroyum og Danmark, sum hava okkurt í "klemmu", og tí eigur kanningin at verða gjørd av av fólkum uttan fyri ríkið Ein av teimum, sum hevur verið mest frammi í fjøl- miðlunum í sambandi við nógv umrøddu bjarging- inga av bankunum og øllum ti, sum hevði tilknyti til tað er Jógvan Mørkøre, sam- felagsfrødingur. Nógv av teimum viður- skiftum, sum í dag verða umrødd, tók hann fram í eini drúgvari samrødu við Sosialin í fjør. Jógvan Mørkøre, sum í næstum fer í nýtt starv sum stjóri á arbeidsloysistrygg- ingini heldur seg at gjørt tað hann hevur kunnað og átti, nevniliga at gera vart við, at alt ikki ruggaði rætt í hesum stóra máli. Nú sær ikki mætari út enn at hann fær viðhald í sínum atfinningum, tí løgtingið helst fer at samtykkja eitt uppskot um at far undir eina kanning av bankasaman- leggingini - og sjálvandi eisini tí, sum er tengt at henni. Jógvan Mørkøre heldur tað vera skeivt at lata fólk í - Minningar- gudstænasta fyri Henry Frederiksberg I dag kl. 14 verdur minn- ingargudstænasta í Sjóv- ar kirkju fyri hinum 53 ára gamla Henry Frede- riksberg av Strondum, ið sjólótst mánadagin 5. desember, tá »Stathav« so brádliga sakk í sund- inum millum Byrgis- tanga í Hoyvík og flesina uttan fyri Hoyvíkshólm. Henry Frederiksberg var maskinmaður um- borð á »Stathav«, og tað vóru bert hann og 59 ára gamli Otto Petersen úr Saltnesi, ið var skipari, ið vóru við »Stathav«, tá hann sakk. Stórt leitingararbeiði varð sett í verk, og hóast tarnað av veðri, eydnað- ist at finna Outo Petersen aftur, meðan Henry Fre- deriksberg ikki varð aft- urfunnin. Hann hevði verið við »Stathav« sum avloysari í eini fimtan år, til hann fyri seks árum síðani fór at sigla fast við oljubát- inum hjá Statoil. Otto Petersen fór til gravar úr Fríðrikskirkj- uni á Toftum leygardag- in 10. desember, og kom tá stór mannfjøld at sýna honum hendan síðsta heiðurin og teimum av- varandi samkenslu. Menninir, ið mannaðu »Stathav« bóru orð fyri at vera av allarbestu sjó- monnum, og meira enn nakar annar mundu teir kenna alt farvatn í Føroy- um út og inn gjøgnum sína drúgvu sigling mill- um oyggjarnar í mong ár. Eisini vóru teir kendir fyri at leggja stóran dent á,attrygdin umborð altíð var í lagi — gjarna lúkaði hon meira enn krøvini. Hver orsøkin var til hesa syrgiligu vanlukku, er ikki uppklárað, men kanningar verða nú settar í verk fyri at finna fram til, hvat hendi. Eftir Henry Frederiks- berg sita einkja og fýra børn. hj. Føroyum ella Danmark standa fyri eini slikari kanning. Her eru helst fleiri fólk, sum eru í "klemmu", og tí eigur ein fullkomiliga óheft kanningarnevnd at verða sett og tað við fólk- um, sum búgva uttan fyri ríkið. Hetta er hent fyrr, men í tí førinum vóru umframt ís- lendingar og norðmenn eisini danir við í nevndini, og harvið gjørdist kann- ingin í so tannleys. -Vilja vit hava eina góða kanning, so mugu vit tryggja okkum, at tað verða tey réttu fólkini, sum koma at standa fyri henni. Jógvan Mørkøre sigur, at uppskotið frá fólkaflokk- inum snýr seg fyrst og fremst um bankasaman- leggingina. -Men tað er greitt, at um tað í hesum liggur, at Fíggj- areftirlitið longu í oktober mánað 1992 visti tað, sum nú verður sagt, so vil tað fáa avleiðingar fyri Fíggjar- eftirlitið og fyri so vítt eisini fyri vidurskiftini millum Føroyar og Danmark. Har- aftrat koma so treir polit- ikarar, sum vóru vid til at samráðast. Fíggjarligi parturin Jógvan Mørkøre heldur málið kann býtast upp í tríggjar partar. Tann fyrsti er tann fíggjarligi parturin. Kann tað staðfestast, at Fíggjareftirlitið longu í 1992 hevði kunnleika um, at tað fóru at verða fleiri avsetingar, og tað viðganga teir nú sjálvir, so kunnu teir ikki siga, at tað var talan um ein rímuligan handil. Har- við hevur tú argumentið til at vinna næsta samráð- ingarumfar við danir. Tí handilin fór jú fram við at Den Danske Bank kontak- taði forsætismálaráðið, sum so aftur setti seg í samband við Fíggingar- grunnin. Richard Mikkelsen kem- ur inn í myndina eftir ok- tober, so tað er ikki vist, at hann hevur vitað nakað um hasi viðurskiftini. Men vit hava so argumentið fyri, at danski staturin troðkaði á fyri at fáa tingini upp á pláss. Fíggjareftirlitið segði, at tað var ein góður handil. Lykketoft tysti á við tí sama. Tey, sum verða kontaktað seinast og sum ikki fáa stundir til at tickka hetta eftir er landsstýrið. Jógvan Mørkøre vísir á, at tað veika punktið er hetta; atum tú setir hetta fram sum um tú er snýttur, so skal tú eisini veruliga hava verið snýttur. He leggur Jógvan Mørk- øre aftrat, at tað kann vera eitt sindur ringt frá før- oyskari síðu at siga, at ein er vorðin snýttur, um so er, at vit hava fingið umrøddu fráboðan. Politiski parturin og so vit sjálvi Hin parturin í málinum er tann politiski millum Før- oyar og Danmark, sum stendst av tí, at her er talan um eitt greitt álitisbrot, har ein er drigin eftir hárinum inn í ein handil, sum ikki átti at verið farin fram og sum er farin fram upp á skeivar treytir. Sum tað triðja kemur so alt tað interna her hjá okk- um sjálvum og vísir Jógvan Mørkøre m.a. til referatid hjá Sjóvinnubankanum, sum nú er umrølt á tingi. -Tað kann undra, at tað á einum fundi, sum hevur havt so stóran týdning fyri alt tað føroyska samfelagið, ikki fyriliggur eitt ella annað referat. í Tinganesi. Slikt má ikki henda. Hetta er tí sera betonkiligt. Jógvan Mørkøre heldur tað vera sera løgid, at før- oyingar eftir 6. ella 4. oktober 1992 ikki settu sær spurningin: var nøkur onnur leið møgulig. -Tann ivi, sum er um hetta, eigur at fáa eina kanning í gongd. Tá tosa vit um at fáa fólkaræði og demokrati at virka. Hvussu makta við oljufólkini? Jógvan Mørkøre heldur, at tað er sera týdningarmikið fyri framtíðina at fáa eina kanning gjørda. Hann spyr í hesum sambandi, hvussu vit kunnu klára at takla eina komandi oljuvinnu, tá vit ikki megna at fáa bilbukt við hesum? -Tað skulu vit vita, at tå talan verður um at gera avtalur og samráðasi um oljumilliardir tå verda Richard Mikkelsen og adrir at meta sum småfiskar. Eg beri tí stóran Ótti fyri, hvat fer at henda tá, um vit ikki nú fáa alt upp á pláss í stóra bankamálinum Hvussu skulu vit skulu klára at gera avtalur við stór oljufeløg, tå vit ikki megna at "hamla" upp við teir smáu fiskarnar. Nettup viðeini oljuvinnu í huganum haldi eg tað er sera umráðandi at gera umrøddu kanningar fyri harvið at kunna vita, hvat skal gerast ødrvisi í framtíðini, soleiðis at vit ikki søpla alt olju- rikidømid burtur uppå sama måta sum vit hava gjørt vid alt annað sigur Jógvan Mørkørc. jan - jólagávur = Vit hava nú hópin av nýggjum og spennandi TROYGGJUM frá TØTING Í Gøtu Hópurav vøkrum MYNSTRUM & LITUM Komið og síggið tær hjá: We: lógvhandilin Sverrisgota 19 Tórshavn Tlf. 15264 Fax. 19623 REINGERDARFOLK til Sparikassan at seta í starv pr. 1. jan. 1995 Til deild okkara i Fuglafirdi verdur sekt eftir álítandi reingerðarfólki. Arbeiðstíðin er 30 tímar um mán- aðin, t.v.s. hvønn gerandisdag eftir afturlatingartíð. Lon eftir avtalu. Skrivlig umsókn skal sendast í seinasta lagi 28. des. 1994 til Føroya Sparikassa, 530 Fugla- firdi. Af FØROYA SPARIKASSI MAZDA 323 Árg. 86, í góðum standi — til solu. Tlf. 73112 Hus i Midvågi — til sølu. Tlf. 13139 Lýsið i sosialinum