mikudagur 21. desember 1994síða 17

$ — x Mr RA Tidindabladid (57), Nr. 244 — 21. DESEMBER 1994 Síða 17 - Rabin var í Washington síðst í septembur, har hann av fatuligum orsøkum legði serliga stóran dent á at fáa Clinton forseta at vissa um, ut árliga játtanin, stór trígg- jar milliardir dollars til Israels var óbroytt. FYRI APARTHEID Tað rúmast ikki í bók til tjúgdar sum ein Biblia, eitt yvirlit, ið sínir allar indes- kretiónirnar Jesse Helms hevur ábyrgd av gjøgnum tíðirnar. Hann kallaði tann myrda borgararættsstríðs- mannin Martin Luther King kommunistsympatisør, og demokratiskt valda Haiti forsetan Jean Bertrand Aristide, umtalar hann sum ein mordara. Sjálvandi meinar hann so eisini, at USA eigur at halda seg langt bn úr Haiti. Helms var heitasti og síðsti almenni talsmaðurin fyri Apartheidregiminum í Suðurafrika, og svartir amerikanarar meta hann verða opinberan racist. Men sannleikin er tann, at nettup vidurskiftini millum rasurnar er einasta gkið, har Jesse Helms ger nýtslu av einum meira gátukendum (substituellum) málbrúki. Her hevur hann tíkið ymisk koduorð í nýtslu. Eitt er 'kvotastudlar' tað vil siga slíkir, ið tala fyri at svørt Skulu hava ein frammi- hjárætt til størv og pláss innan útbúgvingargkið. Hetta er Jesse Helms sjálvandi í andstøðu til. Hvorki stuðlar hansara ella mótstøðufólk eru kortini í minsta iva um, hvat hann í veruleikanum meinar um integration av svørtum í amerikanska samfelagið. At hann sjálvandi eisini er ímóti fíggarligari hjálp til fyrrverandi sovjetrepublik- kirnar verður bert nevnt fyri ein ordans skyld. Til tað kuriøsa hoyrir eisini eitt heldur legi fyribrigdi. Sjálvt um Jesse Helms í sínari tíð høgtmetti Ronald Reagan, so helt hann, at hin gamli forsetin var ikki nóg harður, tá tað snúði seg um kommunist- arnar. Til dømis striddist Helms av øllum alvi, fyrst i 80-årinum, móti INF- traktatini um minking av millumdistancarakettunum í Europa, tí hann helt, at tað var at geva eftir mótvegis Kreml. Nakrir hóvligir republik- anarar vísa á at eisini ekstremistar kunnu hava rætt av og á, teir vísa á Gtroyttiliga strev hansara fyri teim baltisku løndunum og londunum í Eystureuro- pa longu áðrenn hetta gjør- dist mondænt síðst í 80- unum, tá heimurin allur vendi hesum londunum bakið. AVIRKAN SUM EIN ELEFANTUR Hóast øll hansara víð- gongdu sjónarmið, so er tað ikki klókt at undirmeta politisku nøs Jesse Helms. Í 1987 eyðnaðist honum at kroysta hin nógv meira kompetenta hóvliga repu- blikanska politikkaran Ric- hard Lugar úr Indiana, úr formannssessinum fyri ut- tanrikispolitisku nevndini. Helms gjørdist eftir hetta leiðari fyri minnilutan í neyndini. Fyribrigdi Jesse Helm kann nú gerast ein, ið tað skal roknast við í amerikanskum uttanrík- ispolitikki. Í amerikanska hevuðs- staðnum er eitt tað evnid, ið mest verður tosað um í he- sum døgum: Hvussi stóra ávirkan fer Jesse Helms at fáa? Hóvligir republikanarar royna at skúgva spurningin frá sær og siga, at veruligi måtturin í amerikanskum uttanríkispolitikki liggur í hondum forsetans. Teir siga eisini, at demokratiski for- * maðurin, Clairborne Pell senatorur, hevur fingið so lítið av skafti og er so lítið evnaligur, at hann kann me- tast ein jokari at verða. --Teir liberalu hava valt sær Jesse Helms sum teirra fremsta 'offur' ella synda- bukk, og teir hava po- litiskan áhuga av at skapa øsing um hansara persón — síga republikanskir politik- karar. Demokratarnir frísinnað blød sum til dømis New York Times' hava heldur ampa av politisku 'hættunum' hjá Helms. Haner provokatørur, ak- tivistur og ein rabiatur ideologur, sum alla sina dagar hevur roynt at seta at 'seta sakirnar á spísðin' Við sínum útsøgnum, við- merkingum og lógarupp- skotum hevur hann látist sum, um fremsta málið hev- ur verði at háða og niður- gera sínar politisku mót- stødumenn — eisini í teim fórum, har hesin mátin hevur verið í beinleiðis andsøgn til tey politisku mål hann mátti hava sett sær. Diplomatisk snildi er soleiðis ikki hansara sterka síða. Og ampi stendst av at hann vid sinum dtsøgnum í síni lyklastødu í Senatinum kann fara at undirgrava tað álit umheimurin hevur til amerikanskan uttanríkispo- litikk. Fáur -ellaeingin — heldur at hann vil kunna venda USA inn á nakra nýggja uttanrikispolitiska kós, men árin hansara kann kortini gerast líka so ógvusligt sum at sleppa einum elefanti = inn í ein handil við postalíni! Politikken nov. 1994. J.B.Muller, Washington umsett j.smith. Talvolympiadan 1994 Qlympiadan (Moskva frlelele 1 1.des. Russland San Marino Singapor Ekvador Bermuda Marokko Panama Puerto Riko Hongkong Algeria Venesuela Luksemborg Kosmetikkseljarar kring landið til heimaparty Hevur tú hug at tjena nakrar eyka krón- ur, so er hetta nakað fyri teg. Sera góð og bílig natúrprodukt fyri ein sera sámuligan prís. Skriva til Sosialurin, box 76, 110 Tórshavn, bill. mrk. J 1. Kvinnuhúsið Ráðgevingin hjá Kvinnuhúsinum er opin hvenn hóskveld frá kl. 19.00—21.00, inngongd hjá KFUM, Oman Pisuvarda 2, ella á tif. 17200. Kvinnuhúsið er opið gerandisdagar frå kl. 10.00—16.30. Telefonin, 17200, svarar hvonn dag frá kl. 10.00 fyrrapart til kl. 7.00 á morgni. VÆ David moti Goliath Vid talvolympisku leik- irnar í Moskva hava ver- ið mangar av teimum so- kallaðu David vinnur á Goliath søgunum, sum síðani OL-byrjan í 1924 hevur gjørt TALV-OL til ta mest umrøddu og best umtóktu kapping- ina yvirhøvur. Men einstakar »gydnusøgur« broyta ikki tann statistiska veruleika, at telvararnir, ið ikki hava telving sum yrki, bara sjáldan halda javnvágina mót teim- um sterku stórmeistar- unum frá teimum sterk- astu tjóðunum. Í sterkasta bólkinum telist vanliga Ongland. Men í byrjanini gekk upp og niður hjá Nigel Short á Co. í Moskva. Eftir 4-0 á Mongoli- num í fyrsta umfari snávaðu teir á móti Kazakstan og taptu 1,5— 2,5. Men vanlukkuni frá triðja umfari, javnt 2-2 móti Skotlandi, verður framvegis grátið yvir á bretsku oyggjunum. Tá onglendingarnir høvdu lagt hesi óhepnu årslitini aftur um seg, tóku teir sær um reiggj og settu kós móti at vinna heiðurstekin. Millum onnur úrslit við at vinna tryggan sig- ur á Danmark í sætta um- fari. Í fyrsta umfari leikti Ongland móti Mongo- linum, og talvið er gott dómi um hvat ið hendir, táið Goliath ikki >leggur fingrarnar = ímillum, men sær við fullari megi. Hvítur: GM Michael Adams, Ongland Svartur: IM Nyamaa Tumur Huag, Mongoliið Sponsk byrjan 1. e4 es 2. Rif3 Ric6 3. Bb5 — a6 4. Ba4 — Rif6 5. 0-0 b5 6. Bb3 Bb? 7. d3 Bc5 8. a4 0-0 9. Ric3 bd 10. Rie2 ds 11. exd5 — Rixd5 ið. as! Kh8 EH Vu | £å å 7 FF fas 1 á 13. c3 Be7 14. Bc4 Få7 15. Róel Råéfd8 16. Bd2 Róab8 17. Rig3 f6 18. h4 BÆ 19. h5 Rice? 20. dá Rifs 21. Rixf5 Fxf5 22. Rih4 Fd7 FYAEV 2åwu Á á Á á LF å 23. Rig6+! hxg6 24. hxg6 Bd6 Eisini til 24. -, FfS hevði Adams fyrircikad seg vid 25. Bd3!, Rixc3, 26. bxc3, e4 27. Róxe4!, Bxc4 28. Bxe4, Bb5 29. c4 og Hvítur vinnur (Fd1 - h5 - h7 mát). 25. Fh5+ Kg8 26. dxe5 Bxe5 27. Råxe5 fxe5 28. Bg5 Fé 29. Be?! Svartur gavst Danmark vann annars í áttanda umfari 2,5—1,5 á Letlandi, ið hevði Alexei Shirov á fyrsta borði og noyddist vera nøgdur við javnleik móti Lars Bo Hansen. Kelda: Bjarke Kristensen í »Det Fn Aktuelt« Deyvafelag Foroya Skrivstovan í Deyvahúsinum, Íslandsvegur 10 B, er opin månadag-friggjadag frå kl. 9-11. Telefon 17597. Telefax 13609. Skrivitelefon, ring 0123 og bið um 16929 ella 10714.