fríggjadagur 6. januar 1995síða 5

Nr. 4 — 6. JANUAR 1995 tíðindablaðið 5 <A Góð hundrað ár eru liðin síðan bert ein festari var í Høvdahaga, tá var tað prestur. Nú Hevur Jóan Petur Kjærbo úr Skopun fest hagan. Sonurin vinstrumegin gongur á landbúnaðarskúla í Voss og fer at taka við garðinum. . Myndin er tíkin í heilt ødrum sambandi, tá vit vitjaðu í Skopun í september 1992. Mynd: Kalmar Nú eru skopuningar heilt ognarleysir Hava mist einasta hagan í bygdini -Viteru sera vónbrotnit av avgerð jarðarráðsins um at lata Høvdahaga til ein festara. Hagin hevur verið eitt gott íkast hjá skopuningum, síðan teir byrjaðu at leiga hann frá presti í áttatiárunum í farnu øld, sigur Harry Hentze, ein av nevndarlimunum i nevndini, sum arbeidir fyri at fåa hagan aftur Skopun: Ongin ognarjør5 liggur ul Skopun og skop uningar eru sostatt allir sum ein ognarleysir í heimbygd ini, tað vil siga at:teir eiga ikki haga, skuldu teir hava keypt ein jarðarteig í Skopun. Men skopuningar, allir sum ein, hava kent Høvdahaga sum teirra fel- ags ogn. Fyri sunnan og eystan liggja stóru ognar- bygdirnar, sum eitt annað Kánansland, og nú skopun- ingar hava mist Høvda- hagan, kennst fæloysið enn sterkari. Skopuningar hava leigað hendan haga og tá prestjørdin varð sundurbýtt í 1939 valdu skopuningar, at ongin einstakur borgari skuldi festa hagan, men at hesin skuldi verða felags fyri alla bygdina. Í fyrstuni umsat eitt hagaráð hagan, men seinnu árini hevur bygdarráðið umsiuð hann Skopuningar hava ikki átt seyð í haganum, men á hverjum ári er tað sum hagin hevur borið selt á uppbodssølu í bygdini Avlopið av uppboðsseluni er farið ul sosial endamál í bygdini. Eitt nú rindadi hagin eginpeningin ul flakavirkið, tá hetta varð stovnað 6. desember í fjør av gjørdi jarðarráðið av lata Høvdahaga ul Jóan Petur Kjærbo, bónda í Skopun Hann hevði frammanundan eitt innangarðsbrúk í Høvdahaga Koltur umaftur Skopuningar hava cinki ímóu bóndanum, sum hev ur fingið Høvdahaga. Vit hava einki í móti, at hann hevur lagt inn og velt jørð Men vit halda at ad er skeivt av jarðarráðnum, nú teir hava gjørt so stórar ílagur í Skopun, bæði í fjósi og velung, at royna at bjarga hesum íløgum við at taka hagan og geva hann til eim mann, fyri at hesin betri skal kunnu svara sínar skyldur. Teir hava lokkað bóndan at gera hesar ílagur og nú mjólkakvotur eru setta á, má hann fáa aðra inntøku fyri at svara lán unum til jarðarráðið. Bond in átti at fingið skuldar sanering og hagin átti fram vegis at verið felags, sigur Harry Hentze, ein av nevndarlimunum í nevnd- im at fåa hagan aftur. I hesi nevnd sita annars Edmund Nielsen, Jákup Fróði Djur- huus og Høgni Olsen Endamálið við ikki at lata nakran einstakan borg ara festa allan hagan í 1939 var júst, at skopuningar skuldu fáa bíligt seyðakjót Skopunningar høvdu eisini rætt at ganga í haganum og teir høvdu rætt ul at nýta fuglabjørgimi. Hesin rættur fellur burtur í dag. Jarð arráðið hevur boðað frá, at ein serskipan verður gjørd við fuglabjørgunum, so leiðis at skopuningar fram vegis sleppa at rækja hesi Meneg veit ikki, lógin sigur í hvussu er greitt at yvir liggjandi hagi eigur undir- liggjandi bjørg, sigur Harry Hentze Avgerðin hjá jarðar ráðnum er einki minni enn Koltur umaftur. Meðan ein stórur partur av skopuning- um gongur arbeiðsleysur, eisini menn við góðum hegni til jørð, verður Koltur land ul em høgtløntan mann í Havn sum itnv. Ein fittur partur av skopuningum eru ættaðir úr Koltri og tað er harmuligt at síggja í dag hvussu oksar ganga og kleksa vælvelta bein niður Við lendingina stendur stórt skeluð sum sigur, at hetta er privat øki5 og ongin kann fara á land, sigur Harry Hentze Missa helst eisini traðirnar Jarðarráðið hevur cisini sýnað tradimar í Skopun Tað eru 48 traðir í Skopun Av hesum eru bert níggju góðkendar. Treytirnar fyri at hava wød er at tå veltur eim part av hesi um árið Hesar treytirnar eru ikki hildnar og tí kunnu traðimar fella aftur ul hagan, sigur Harry Hentze Men er tað nakar sum gagnnýur tradimar í Før oyum, so eru tað júst skop uningar. I fjør søktu 44 kopuningar um at fáa cina trað innlagda. Ongin hevur fingið svar enn. Her er Ø vdaharj k frælsta ik møgulciki er eisini burtur, nú hagin er farin ul ein festara. Stemningurin er ringur í Skopun. Fyrst tók Fiskavirking flakavirkið frá okkum, síðan noktaður teir at taka í móti fiski og nú fer jarðarráðið avstað við haganum. Her er næstan sum í Sarajevo, øll stríðast móti øllum, sigur Harry Hentze Seinasta orðið ikki sagt enn Skopuningar ætla ikki at hjá jarðarráðnum avgerðin skal fara ósvarað aftur við borðinum tórur partur ivr folkinmun Sk T 1 SK 3 Jir tt tt I Skr } = = i x tu de á ustinus Fáa mest burturúr VIð einum festara — Jarðarráðið hevur avgjørt at lata einum festara Høvdahaga fyri betri at kunna menna framleiðslu av land- biunadarvørum, sigur Jóannes Dals- garð, stjóri í Jarðarráðnum Stjórin í jarðarráðnum, tað er maðurin um skal syrgja fyri at avgerðirnar hjá jarðarráðnum verða førdar út í lívið, eitur Jóannes Dalsgarð. Tað er hann sum skal syrgja fyri at alt tað formella er í lagi, soleiðis at Jóan Petur Kjærbo úr Skopun kann festa Høvdahaga. - Leigusåttmålin mill- um Føroya Jarðarráð og Skopunar Bygdaráð gekk út fyri tveimum árum síðan. Såttmålin var tá longdur eitt tvey ára skeið og er nú út- gingin, sigur Jóannes Dalsgarð. — Vit søktu eftir fest- arum og triggjar um- sóknir komu inn. Kom- munan søkti eisini um at leingja sáttmálan í eitt tiggju ára skeið, sigur hann. — Jarðarráðið avgjørdi at lata Høvdahagan til Jóna Petur Kjærbo. Hann hevur longu eitt stórt innangarðsbúk i Høvdahaga. Hann hevur velt nógv og hevur fult fjós av neytum, men hann átt ongan haga, sigur Jóanes Dalsgarð. Jarðarráðið mett, at mest kundi fáast burturúr jørdini, um ein festan fek hagan. Men eru skopun- ingar ónagdir so kunnu teir kæra ul Landbúnað- arstevnuna. Kærufreist- in er seks vikur, sigur Jóannes Dalsgarð Skopuningar siga, at tit hava sýnað tær 48 traðirnar í Skopun og ein stórur partur av hesum fer at fella aftur til hagan? Taðer rætt at vit hava sýnað traðirnar í Skopun. Tað hava vii eisini gjørt í ødrum bygdum í land- inum. Ein stórur partur av tradunum í Skopun lúka ikki treytirnar, sum verða settar fyri traðar- brúki. Men við taðer ikki sagt, at tær fella aftur til hagan. Vit vildu sýna traðirnar áðrenn vit góvu loyvi ul at nýggjar traðir verða innlagdar. Fyrr enn hesar taðir lúka treytirnar verður neyvan nøkur nýggj trød innløgd í Skopun, sigur Jóannes Dalsgarð jústinus