leygardagur 7. januar 1995síða 4

4 fíðindablaðið SOS Nr. 5 - 7. JANUAR 1995 Eitt ríkt liv við nógvum framburði - Eg havi fingið 40 góð ár í Fóroyum, tí eg havi havt heilsuna og førleikan, sigur Rigmor Thomsen í ( ÞJ … mm— — Ord: Randi Mynd: Kalmar …— — — — — — mmm Fyrr brúku hon næstan alla sína tíð uppá arbeiði ul frama fyn bórnini. Nú er tað líka so nógv tey gomlu, hon hevur í huganum Rigmor Thomsen í Gøtu er em twirra, sum hevur brúkt meginpårtin av sinum lívi ul søsalt arbeiði, og hennara arbeiði liggur ikki efur Hon reypar ikk: og vil ikk: verða råst, men hon gongur korum vid ul at greiða frá sínum lívi, og hvussu hon hevur upplivad hesi 48 årim, síðan hon eitt kaldan vetrardag í februar 1947 kom ul Førova sum donsk sjukrasystir Ein vinkona hjá mær hevði fingið arbeiði í Vági sum heimasjúkrasysur. og eg fekk so eisini hup at fara ul Føroyar, sígur Rigmor Hon hevði frammanund an arbeitt eitt skífu í Trond heimi í Noregi sum sjúkra sysur og hevði hug at upp liva okkurt annað ecrsim Og tå Rigmor vildi við til Førova, hevði vinkonan betri hug at:sekja sama stað sum hon, og tær sendu so telegramm ul Drotning Ing ndar Hospual og bóðu um arbeiði Tad fingu tær og fóru til Feroya vid Tjaldrinum Donsk bygdargenta Umskifuð at fara ul Førova var ikki so stórt fyri Rig mor, sum vaks uppi ein bygd so støm sum Gøtu Hon legði ikk: í at fara til nakran stórby Rigmor arbeiddi á sjúkra húsinum í Havn ul 1951, tá Dahl bað hana fara ul Tvør ovrar, ti har vóru bara tvær sjúkrasystrar, og onnur var blivin sjúk. A Tvgroyri var Rigmor, ul hon gifust í 1952 og flutu ul Norðra- gøtu at búgva Tað var ikki so nógv ødrvisi, men eingin streym ur var í húsunum, tað var petroleumslampa og prim- us at koka á. Tað heyði nú ersim Sína sjarmu Rigmor dámdi væl hetta við at skula gera alt sjálv i staðin fyri at skula keypa matin Væl móttikin - Og so heyði eg eina so fitta vermammu í grannalag num. Hon hjálpu mær vid ti praktiska, ma. at fáast við slakt, sum eg ikki var von við. Svigarinnurnar tóku eisini sera væl ímóu mær Tað tók ikk: Rigmor langa tíð at skilja hvert orð sum sagt varð á føroyskum Ongantíð hevur hon viljað tosað føroyskt, tí flein dan ir, sum gera tað, koma illa frá ti, og fyn førovingar eru hesi ofta torføran at skilja, enn um tey hildu seg til danskt. Tað valdi hon. Men hon dugir, og tá hon tosar við børn, ber ikk: annað til enn at:tosa føroyskt, og væl hevur gingist Slapp beinanvegin til arbeiðis Stutt eftir at Rigmor hev búsett seg í Gøtu, nngdi Højgaard, sum tå var lækni í Fuglafirði, og bað hana hjálpa ul við at sprovtur. Tað vóru bara tveir læknar í Eysturoynni tå geva Ég fekk fyrst triggjar krónur fyri sproytuna og síðan fimm krónur. Onk untið tá eg skuldi út um nåtuna, noyddist eg at lergå mær bil, sum kostaði 10 krónur. Tað var beinleiðis undirskot hjá mær, men eg var korum so fegin um at arbeiða Av ti at læknarnir høvdu so nógv at gera, gekk ikki long úið, ul Rigmor næstan hevði eitt slag av skaða- stovu, har hon umvældi mangar smærn skaðar, men tað hendi eisini meira enn so, at hon noyddist at:taka hondina í, tá okkurt álvars ligan hendi, og hon hevur eisim hjálpt onkrum børn um í verðina, sjálvt um hon hvørk: var jarðamóðir ella lækni Ég má siga, at og havi kent meg væl móukna alla staðni Tey fyrstu árini var tortørt hjá sjúkrasystrini í GØøtu at fáa tilfar. henni nýttist í ar beiði sínum. Altskuldi fáast úr Havn. Men so kom hond keypsútsóla í kjallaranum hjá Rigmor Tad var eitt framstig. tí tå var lættari at fáa vitaminir til bórnini í barnaverndina Rigmor hevði ikk: verið leingi í Gøtu, tå hon varð vald í barnaverndina. Har var hon í 25 ár, harav flein ár sum formaður. Rigmor heldur, hon varð biðin um at taka hetta åbusstarv á seg. tí hon var sjúkrasysur. Tað var nú ikki so nógv at gera tá í barnavendini, sigur hon Altíð hevur hon verið góð við børn, og leingi heyði hon droymt um at blivið heilsusjúkrasysur Tann dreymurin gekk ut, tá hon í 1963 fór til Árhus at:læra í eitt ár og síðan arbeiddi nøk ur ár í Damark sum heilsu sjukrasystir Hon kom tó aftur ul Føro ya, og tå Heimahjålpin byr) aði i 1973, fekk Rigmor starv sum efurlitskvinna, og hetta starvið røku hon í 10 ár. Samstundis fekst hon eisini fyri ein part við heimasjukrarøkt Ómetiligt arbeiði Okið hjá efurlitskvinnuni var stórt, og í fyrstuni var nokkso torført at fáa konur ul hermahjålparar, ti arbeið ið var so åkent. Men tað gekk. og fleiri teirra, sum byrjaðu tá, arbeiða fram- Í 1929-skúlanum við Getugjógv er kveldskúli við veving. Skúlin sjálvur eigur ein ves annars hava konurnar sjálvar sett sínar vevar upp í skúlanum Har standa nú 12 vevar Rigmor er millum evekonurnar í Gøtu vegis sum heimahjálparar Rigmor metir heima- hjálpina sum ett av teimum stóru framsugum í nýggjar tíð á almannaøkinum Langt burturfrá øll duga at virðismeta heimahjálp na, sigur Rigmor, sum heldur tað vera so gott, at heimahjálparar og heima sjúkrasystarar har í okinum í hvussu er hava arbeitt so væl saman. Tað tænir øllum pørtum, heldur hon Eitt annað gott ultak á al mannaøkinum er kallitól im, sum gomul og veik hava heima, og sum knýtt eru at Viístarheiminum í Runavík Karolina Petersen eigur ær una av, at flein eldri fólk við hesum hava fingið et slag av rygd. Rigmor var annars við ul at savna inn pening ul tey fyrstu kallmtólini, 18 komu upp í skipanina Studulsstovan I 1983 kom heilsusystra skipanin, og tå slapp Rig mor at brúka sina útbúgv ing. Ta fyrstu tíðina ar beiddu hon sum skúla sjúkrasysur á skúlunum í Leirvík, Getu og Fuglafirði umframt sum småbama heilsusysur. Seinni kom ein heilsusysur aftrat, og Rig mor hevði tå Leirvík og Fuglafjørd burturav Tá vóru hverki stuðuls pedagogar, talipedagogar ella sosialrådge varar úu um landið, so heilsusystinn stóð nokkso einsamøll við stórar ábyrgd. Øl, sum skulu hava serliga hjálp, noyddust at fara ul Havnar T.d. noyddust mamm umar sjålvar at koyra ul Havnar við brekaðum børn um, men so kom Stuðuls stovan í Leirvík, og tað var eitt stórt framsug, ti tað hevur alt at siga at fáa rættað brekini í góðan tíð Her vóru hverki barna garður ella dagrøkt, men so kom hugskoud vid Stuðuls stovuni, og har má eg siga, at Olavur Sjúrðarberg i Leirvík var einastandandi góður stuðul. Hann tók fult undir við hugskounum og vísu á høli í skúlanum. Men tað tók sína tíð. áðrenn skip anin fekst at virka. Vit hildu emar 80 fundir, áðrenn skipanin kom igjøgnum, og bæði foreldur og lærarar vóru fegin um skipanina Tá barnagarður seinni kom í Fuglafirði, varð stuð ulsstovan mdurløgd Alt hetta gav mær nógva gleði, ti vit sóu, hvussu gott tað var fyn bórnini Góðar stuðulsfamiljur Rigmor letur eisini væl at, hvussu væl altíð gekst at:fáa stuðulsfamiljur ul børn, sum av eini ella aðrari orsøk ikk: kundu verða búgvandi heima hjá foreldrunum Foreldrini kundu ikki altíð gera nakað við tað, at tey ikki megnaðu at geva børn- unum sínum nóg mikið, men Rigmor legði altíð dent á, at børnini ikki skuldu missa sambandið við for- eldrini. At varðveita tað sambandið heldur hon sum oftast eydnaðist væl. Tá hon í 1987 fylu 67 år, segði hon upp, tí hon helt seg ikk: hava meir at geva og ætlaði so at hva friðar hga saman við manninum Nú tey eldru Men fólk, sum altíð hava verið virkin, duga ikki so at seta seg hendur í favn Tey eldru hava ikki havt líka nógvar meguleikar og líka nógv ulbod sum tey yngru ættarliðini, og so kom tankin at:stovna felag- ið Gwøtubrå, sum serliga skuldi verða ul tey eldru Felagið fekk hel: í gamla studentaskúlanum við Getugjógv, og har hava tey regluhga samkomur fyn eldri, sum hugna sær, gera ymist hondarbeiði, tey hava upplestur 0. m.a. S0 stóra undirtæku hevur hetta til takið, at til jólahaldið, sum Gøtubrå skipaði fyri saman við heimahjálparunum komu umleið 80 fólk Tað var eitt kveld Rigmor er eisim eitt av kontaktfólkunum í Vitjan artænastum, sum Landsfel ag Pensionistanna og Reyði Krossur hava. Tey i Vitj- anartænastuni átaka sær at fara út at:vitja einsamøll fólk, sum vilja hava vitjan deiligt Nógv gott Rigmor, sum nú er 73 ára gomul, lítur aftur um bak, og hon heldur, at ómetaliga nógv er hent á almanna- økimum, síðan hon kom ul Føroya fyri 48 arum sidan, serliga tey seimastu 20 árini Hetta hevur verið ein sonn framburðartíð Sjålv er hon takksom fyri, at hon hevur havt møgu- leikan ell hesi árini at luttikið í so nógvum arbeiði - Tað havi eg kunnað, tí eg havi havt heilsuna og før- leikan, sigur Rigmor, sum heldur, at:tað ræður um at sjálv at gera nakað og vera virkin fyri at hava tað gott eisini sum eldri Kulturministeriet Nybrogade 2, 1203 København K Kulturministeriet Kulturministeriets | Tips- og Lottomidler til idrætsformál Ministeriets tips- og lottomidler til idrætstormál vil blive annonceret på et senere tidspunkt og ikke | som tidligere meddelt den 6. januar 1995 i Í nt i