mikudagur 1. februar 1995síða 16

16 hiðindablaðið Erik Hoffmeyer um stýring, ordan og tómleika: TIÐARANDIN -MEGI OG VEIKLEIKI Í staðin fyri tær hugsanir vit høvduum stýring av samfelagnum hava vit nú góðtikið at marknaðurin loyst av einum kaos, ið er minni hóttandi og sum saman við ologiunum letur upp fyri einari framtíð, har ynski um eina sterka leiðslu aftur kann gerast veruleiki, skrivar Tjóðbankastjórin Erik Hoffmeyer í rødini av greinum um tíðarandan , i tidaritinum SAMVIRKE okkara tid ,um 30-40 år Í minan td eru so nógvar broyungar farnar fram, av ti vit kalla tíðarandin havi sera stóra virðing fyrr megini í teim sjónarmiðum ella teim "holdningum“ 13 at eg eru partar av tíðar andanum. Hesi dominera vanligu fatanina, 10 meinluun so ella so roynir at uýsta miður yvir gil onnur Eg hugsi um teir áskoð annar, ið hava eyðkent tíð arskeiðið frá 30 árunum og heilt ul okkara dagar. Eg havi sum sagt stóra virðing fyri megin: í tíðarandanum men eg en noyddur ul um sama mundi at ásanna, at cg ikki havi upplivað at nakar hevur verið førur fyri at síggja frameftir og soleiðis hevur kunnað spátt um hvussu tíðarandin fór at bliva Hetta vil so aftur siga so kið sum, at eg fari at vara tað nógv, tå 5 meg og LK m ul at kunna meta generellu áskoð aáaninar í samfelagnum fara at broytast í komandi árum Eg skal fegin gera eina roynd at:skitsa upp tey eki har eg haldi at stérstu broyungamar eru farnar fram sum aftur hava havt stóran tydning fyn brovt h IV USSU i ng:AT vaniga tug burðinum tøk: styring, skil wdan »g tómleika STYRING ” an ad poliuska og øko nomiska ekið var styring ) frå myndugleikanna síðu eitt centralt hugtak bæði í 30 árunum og 40“ árunum Tað snúði seg fyrst og fremst um ta sølidaritets kensluna, sum cygkendi teir stóru lentakarabólkarnar í teirra stríði fyri at fáa val dið í samfelagnum sambart vanligum demokratiskum hættum Solidaritetskenslan góð tók uttan fynvarni, at:teir leiðandi stungu út í koruð rætningslinjur fyri fatanina á so nógvum økjum, eisini tå md kom ul skonomiska styring Hetta kom ul sjóndar m.a vid at tann ráðandi poltuski meiriluun var innstillaður uppá, at taka yvir stóran part avfíggjarliga leiðslu bygnaðinum og stýra fig gjarligu gongdini:, partvíst beinleiðis við leiðslu ella beinleiðis við at fremja víttfernandi økonomiskan poliuk Báðar royndirnar eru hesi seinastu áruggjumi í veru leikanum dotnar niðurfyri soleiðis at skilja, at neyðugt hevur verðið at ásanna at tær samfelagsskipanir, ið hava virkað eina mest fyri gjølligar (detailheradar) generellan stýring av sam felags gongdim hava verði noyddar at geva skarvin ir | » > Í, mn, Í . Hetta er sjálvandi fyrst og mst galdandi fyri Sovjet samveldi og Kina, men tað er eisini talan um í Ér ið v ar lond Tad er í og fyri seg ikki talan um, at:tað ikki frá ein K:cllum sjónarmiði nogv onnur um kann verða sagt, at et styrt (diregera) system er verri enn tann nú ráðandi mark naðarskipanum, men tað hevur víst seg at teir menninskjansligu negauvu faktorarnir so sum cgoisma, ntoleransi og persónligur dominansur gjørdist alt og sjónskar innan leiðsluna Tann sigrandi marknað armekanisman, ið nú er vor in bókstaviliga talað eina ráðandi, sambart vanligari fatan, er soavgjørt ikk: nøk ur ideal støda, men kan si- gast at verda meira effektiv, tå man metur um tann al- minduliga vøksturin í væl- ferdini, heldur enn tað cen- tralstýrda og burcaukrauskt tunga systemið, ið eygkendi tey komunisusku løndin: Marknaðarmekanisma er soleiðis vonn heilt eima ráðandi, meðan detailstyr ing og tann vanligt økono misk: poliukkurin mest sum er sleptur, og tað vil so aftur siga at:tað frå teim poliisku myndugleikunum ikk: longur kunnu koma klárar ábendingar um sam felagsøkonomisku gongd mi Hetta vil marknaðarme kanisman sjálv skipa fyri Taðerhent tað, at fariðer frå ciman imyndan um styr ing, ul eina accept av einari marknaðarbúskaparligari gongd. Ein proces, ið eg il la dugi at ímynda mær vil broytast nakað munandi SKIL Í (ORDEN) A uttanríkispoliuska eki num hevur ímyndingar heimurin verið merktur av, fyrst, einari klárari konfron tatón millum europæisku diktaturini og demokratuni, ið komu í hæddina undir ødrum heimsbardaga Aftaná hetta fingu vit so konfrontatiónina = millum demokratuni og tað sovjet- tiska systemið, ið var eitt diktatur og afturat tí eisini eitt rættuliga expansivt heimsveldi. Askodaninar hava sjálvandi svinga í "okkara samfelag við met- ingunum av teim kommu- nistisku skipanunum frá eim positivan stóðu til tað ideella innihaldi ul rætu ligan skepsis í samband við veruligu vidurskiftini Tað samanbroud, ið er hent í sovjettisku skipanini, hevur verði bæði skakaridi og uttan forulfelli í søg uni, men tað hevur avdúka ger av hvussu gongdin skal verða. Politiska terrorjavnvágin er av- syndringini av ide- Hvat verður tað , sum fer at verða eftir frå bæði imeffekuvitet og tað vantandi cusku megina í sjálvari skipanini Aður var ein ávísur ordan tå tað kom ul at taka stóðu Tad var eitt val millum tv ær skipanir, ið stóðu yvir av hverj aðrar: idcolog:skt og hemadarliga Hetta er nú avloyst av nøkrum, ið kann kallast ka- os. T.vs. attað nú ikki er na- kað at halda seg til, tå me- tast skal um ymisku system imi, ið eru ymisk bókstav- iliga talað frá landi til land, og har tað einasta, ið tað verður reagerað ímóu, er um tað tekur seg upp, eitt ella annað, vápnað stríð í einstaka landinum Tað er í veruleikanum ikki gjørhigt at meta um hverjar krefur tað eru, ið eru uppá spæl í teim ymisku nógvu stridsmålunum, íð taka seg upp, og teir ikki serliga álítandi massamið larnir hava fingið eina alt ov stóra ávirkan á meungar nar av hvat, ið tað er sum hendur í teim ymisku lond unum. Gongdin kann lýsast sum ein førkan seg burtur úr einan støðu, har tað er eitt ávíst skil í meungunum millum tær báðar ráðandi skipaninar, á veg inn í eina kaouska stóðu, har tað ikki reiðiliga er nakar møguleiki fyri einum grundarlagi fyri stødutakan ul skipaninar í teim emmstøku løndunum undantikið = kravið um virðing — av mannaræt undunum FOMLEIKI Kaos er tað sama sum van tandi ordan, men er kanska ikki so vandamikið sum tc rrorjavnvågin Sama hvat man heldur um hetta,er tað sannlíkt attað ikk: kemur at spyrjast ein lika so harlig konfrontatsón burturúr sum tann, ið eyð kendi tað konfrontatiónina, ið verið hevur Neyvan er nakað tíðar skeið í bókmenta søguni har hugtaki = tómleiki hevur staðið so frammaliga sum tað ger tað nú Hetta er galdandi fyri eina rød av nihevundum liga millum teir, ið skriva leikrit Hetta kann eisini sigast at verðaeinavleiðing av syn dringini, ið er farin at cyd kenna ideologiimar Sama um ideologiimar eru poliuskar ella religiøs ser Nr. 22 - 1. FEBRUAR 1995 år, so eru tær royndir, ið eru ætlaðar at hava ul enda máls, attú kennir á tær, at tu røkkur eitt mál Endamálið vid ideologi mum er at leiða fólk ul cina frægari ásannan og tann vegin ul eitt betri lív, annað hvert áðrenn ella aftan á deyðan ldeologiir hava allar dag ar bergukið menniskju, og tað kann sigast, at hesin stóri áhugin runt tómleikan er tekin um eitt latent ynski um eitt ella annað slag av leiðslu ella ideologi Mínar hugsanir peika tann vegin at vit í samband við spurningarnar um stýring, ordan og tómleika eru komin í eina stóðu har tað kann hugsast, at fólk eru latt offur fyri idcologium at folk ynskja eitt ella an- nað slag av leiðslu Eg kann ikki profetera um, hvenn veg tað ber, bert inniliga vóna, at tær idco- logiir, ið eyðkendi 30 árini og 40 árini, har leiðararnir fingu fólk ul at marchera í takt við onnur samfeløg, ikki koma aftur Erik Hoffmeyer ums. j. smith | í Ál Tann árliga ræstkjøta veitslan verður leygar kveldið 11. februar kl 19. Veitslan verður hild in i Trekanten, Sebber sundvej 2 A, Aalborg Øst. Bussarnir nr. 3 og 4 koyra ul dyrnar. Borð reit verður við súpan røstum kjøt og súrepla køku. Sodavatn fæst eisini sera bíliga Aftan á verður føroyskur og enskur dansur, teir vælumtóktu Hans Oliv ur og Co. spæla ul dans in. Tilmelding hjá Anju tuf. YS117298 ella hjá Jeanette, tlf. 98103188, seinasta fremst at melda seg ul veitsluna er 6 febr. Kostnaðurin fyri veitsluna er 150 kr., um goldið verður á giro Gro nr 160)-65-49 Tórarinn Niclassen,J Í Kennedy Plads, Hotel Hafania, vær. 115, 9000 Aalborg. Um goldið verður við dyrnar, er kostnadurin 180 kr Umframt hetta, skipar føroyingafelagid fyri flein ultøkum í Fjós num - Østerbrogade 85 9400 Nørresundby Hvørt mikukvøld kl 19.30 er vidcokveld Annaðhvort fríggja kveld kl. 20 er konspæl, byrjað varð 20. jan Kvæðabólkurin = skipar fyri føroyskum dansi annaðhvert friggja kveld, næstu ferð 10 og øl so Øroy ingar org febr. kl. 20. Café verdur i Fjósinum fyrsta leygar- dag í hverjum mánaði frå kl. 14-17. Fyrstu ferð leygardagin 4. febr. Høvi verður at fáa sær em drekkamunn, heima bakstur og at:lesa blød im. Bórnini kunnu læna føroyskar hamabøkur og blød við heim. Barna bólkurin skipar fyri Hvert leygarkvøld er Fjósið opið frå kl. 22 og so leingi barrvørdurin tímir. Harer møguleiki at lesa tey førovsku blað Im, vera saman við øðr um føroyingum, eisini er barr við sera rímiligum prísum. Fótbóltur er á skránni leygardagar, byrjað verður aftur 4 febr. Vant verður uttan fyri Arbejderbevægel sens Kollegium, Borg mester Jørgensensvej 5 9000 Aalborg. Tilmeld ing hjå Aka, tif. 981418 28 ella hjá Bårda, tlf 9K113651 Umframt hetta eru lim mir vælkomnir ul at læna helið ul ymisk ul tk. Tosið við Bárða Huusgaard á tlf. 981136 S1 Øll kunnu gerast limir í Ísroymgafelagnum og limagjaldið er einans 100 kr. um árið fyri vaksin og 10 kr. fyri børn, sigur føroyingafelagi5 i Aal borg í tíðindaskrivi