leygardagur 18. februar 1995síða 17

Nr. 35 — 18. FEBRUAR 1995 hr I og hevur síðani bygt upp eima fyrtøku, Vestlax- sum í dag hevur 135 fólk í arbeiði, fyritskan roykir laks til útflutnings Frammanundan var eg åvaradur um, at Djurhuus ikki var ein av teimum kátastu monunum, og tað tunga eygnabráðið hann sendi mær, við høvdinum hvílandi á ørmunun, hálvt liggjandi á skriviborðinum, segði mær, at tað var nakað um tosið. Frálíkt virksemi Men at:tað finst styrki aftan fyri hetta seinføra andlit skal vera sligið fast Virksemið, sum eisini er sett saman av fleiri >ali- brúkum< í Føroyum, er heilt frålikt, og hevur eftir fáum árum stríðst seg móti tindunum á ti evropeiska marknaðinum. Loyndarmálið aftan fyri hetta góða úrslit, er ein einsrættað framleiðsla, ið einfalt eitur laksur. Góðsk- an er í hásæti og mongdin er loyniorðið. Dagliga koyra lastvagnar frá ti nýggja virkinum, ið liggur nakað uttan fyri Hirtshals, ul Týskland, Holland, Frankariki og ltalia, har nakrar fáar handilsketur keypa alt, sum verður frammle:tt. Við einum suffi staðfestir Djurhuus, at prísurin á laksi liggur javnt við hunda- og kettumat, og bert ein "høj- teknologisk” framleiðsla heilt frá eygarognunum og til ta endaligu "forædling" tryggjar tað enn vaksandi yvirskot, sum Djurhuus hóast alt ikki finnur nakra orsøk at upplýsa um. Við fiskitskniligan út- búgving, leiðir Djurhuus sjálvur fyritøkuna, og hon er sermerkt við at hava eina, samanborið við umsetning- in, vitleysa lítla fyrisiting, vid tað at triggjar skriv- stovukvinnur og stjórin sjálvur, klára sølu og fyri- siting. Vestlax hevur fyri ein part føroyingar í starvi, sum Djurhuus lýsir sum "rætti- liga fjøltáttaðir", men har eru eisini nógvir danskarar í starvi, og førovingar hava ikki neyðturviliga fyrimun til stórvini á virkinum. Sjálvt um Djurhuus er nøgdur við treytimar, hon- um bjóðast í Hirtshals, undrast hann á tí donsku fyrisitingina og mátarnir tey brúka, at loysa trupuleikar uppá. Hann ristir á høvdinum yvir eina grein i Børsen, sum liggur á borðinum, lesur og fellur í djúpar tankar. Eg skilji eina vinarliga ábending, og havi tí kláru fatan av, at hann satt at siga heldur tað vera tíðarspilla, at sita og tosa við ein blaðmann úr Keyp- mannahavn, so eg sniki meg stillisliga avstað og lati henda ágrýtna mannin vera eftir hjá teimum royktu laksunum Ut í einum av teimum betru "villa" býlingunum, búgva Asbjórn Magnusson, skipari og konan. Tey um- boða tann fyrimyndarliga vælbjargaða partin av ti føroyska samtelagnum í Hirtshals. Asbjørn Mag- nusson hevur verið fiski- maður alt síu liv, og í 1977 stóð honum í boðið at fåa arbeiðið, sum skipari í Hirtshals, á einum av teim- um stóru nótabátunum. Vanliga hava hesir bátar verið mannaðir av føroy- ingum og normonnum, ið hava betri skil á fiskaríi eftir "pelagiske" fiski altso fiski, sum er í stimum,so sum sild og makrelur. Nótabátarnir eru sera stórir, uml. tiggju ferðir stórri enn vanligir trolarar, og fiskaríi gongur fyri seg upp á tann mátan, at man kringsetur stiman við einum risaneti, og tað verður síð- ant latið aftur á botninum. Man kann fáa upp í 650 tons í einum, og síðani verður kósin sett móti Hirtshals. Í dag eigur Asbjørn Magnusson hálvan partin í skipinum, meðan fiska- virkið, hann letur fiskin til, eigur hina helvtina. Og hann er at síggja til, ein maður uttan trupuleikar. Heilt óvanliga nøgdur er hann í roynd og veru. Hann hevur ein avloysara, og fer út á havið bert nakrar fáar ferðir um mánaðin - men vil fyri alt í verðini ikki vera havid fyri uttan. Frúan er minni glað fyri havið - er bangin fyri tí, og valdi í síni tíð, at "villain" lá, har tað ikki var útsýni yvir havið. Hon hevði verði óð í høvdinum, um hon skuli gingi og skimast út á havið, hverja ferð Asbjørn var til sjós. At hjånini yvirhøvur fluttu til Danmark, kemst av, at skiparin, ið ikki er tað minsta bangin fyri sjógvi, harafturímóti torir hann ikki at flúgva. Tí var tað ein æt- lan um, at konan skuldi vera eftir í Føroyum, men í staðin keypt familjan "villaina á Bymovsvegi, har har hevur verið ríkiligt av plássi til teirra fimm børn. At føroy- ingar eru rímiliga væl dámdir "understreges yder- lige af" at grannin hevur sjey børn - og "Deres ud- sendte” skilir, at tað er vanligt. Fyri hjúnini Magusson er tað greitt: tey verða verandi í Danmark, Hirtshals hóskar okkum. Vit eru sjófólk, og danskararnir her eru sjófólk, og vit hava ongantíð hav: trupuleikar her. So at lívið er fullkomið. Ein guðsmaður Á veg út úr "villaini" vísir Asbjørn Magnusson, at tað enn býr ein føroyingur í honum. Í "garasjuni" stend- ur ein stór pappkassi fullur av turrum og ræstum seyða- kjøu, og lá tey rættiliga skulu skræða í seg, vera nøkur riv grýtt í ovnin í eitt korter - og so er man aftur í Føroyum. Midskeidis i ti føroyska nidursetulandinum stendur ein Guds madur: Levi Joen- sen og kona hansara Greta Tey reka sama Føroya hús- ið Malta, sum hevur fingið navn eftir Paulus åpostli, ið greiðir frá, hvussu væl hann varð móttikin, tá hann mátt søkja sær skjól á oynni undir eini ferð úr Róm tíðindablaðið SCSTANNTT Setti pláturnar á ein annan bil Ein longur rættarsøga um tveir Nissan Bluebird Levi Joensen er ein gamal fiskimaður, men fann tíð- liga sín Gud, og helt longu sum ungur gudstænastur umborð á teimum skipum, ið fiskadu í Grænlandi, Ís- landi og Beringshavinum Guds kærleiki ul menni skja er "drivkrafun” í lívið hansara, og hann sigur liv- andi frá teimum umráð- ingum hann hevði, tá hann mitt í 70' inum leingi vitjaði Hirtshals. "Eiut kveldi sá eg ein før- oyskan bát leggja til í havn- ini, og eg sá hvussu fólkini fyrireikaðu til eitt hugnaligt kveld. So hugsaði eg, at um tað stóð ein maður á keiin, og bjóðaði samveru - lat meg siga meira "afdæmpet form“, høvdu nógv kanska havt tað betri tá morgindag- urin kom." Tað varð byrjanin av Malta, ið varð keypt í 1983, og gjørt í stand av føroying- um í býnum. Í dag er Malta samkomustaðið fyri teir nógvu føroyingar, bæði teir fastbúgvandi og teir sum koma i havn , og í húsinum deilast bædi sorg og gledi. "Eg eri ein maður, ið eftir 36 ár á sjónum, kenni til alt, ið bjóðast, og tí er einki fremmant fyri mær", sigur Levi Joensen, ið umframt sín evangeliska leiklut, er ein sera virkin "sostalráð- gevi”, ið tekur sær av stór um og smáum. "Tá fólk koma ul byin, hjálpa vit fegin, við at skaffa teimum hús og ar- beiði, og kemur onkur út í trupuleikar er tað okkara skylda at hjálpa - og vit gera tað við gleði. Kærleiki Guds hevur givið okkum kraft og gleði." Umframt arbeiði hann fremur í Malta, er Levi Joensen eisini virkin, sam- mett við føroyingarnar i Esbjerg, og minst eina ferð um mánaðin fer hann oman har, at spreiða út orð Guds. Joensener ikki í ivaum, at gudsóttin, ið setir dám á bæði føroyingar og teir donsku fiskimennirnar, er eitt teimum grundleggjandi fyri, at samveran millum tey tvey fólkini er uttan trupulleikar. "Vit hava somu trúgv, vit hava sama samband til hav- ið, og tað eru tvey grundleggjandi ting, sum samla meir enn tey spreiða", sigur Levi Joen- sen. At føroyingar eisini eru virknir innan fyri tað almenna lívið í Hirtshals, er Peter A. Jacobsen, skúla- stjóri, helst besta dómi uppá. Frá kontóri sínum í Ráðhúsinum leiðir hann eitt skúlamál, ið hevur fingið bæði "national og interna- tional opmærksomhed” við sínum framskygni og "sats- ing" uppátær meir skapandi síðurnar hjá børnunum. Hann er djúpt rørdur yvir niðurtúrin í føroyska sam- felagnum, og heldur ikki at truputleikarnir skyldast yvirnýtslu av ti almenna. Eitt gamalt rættarmál um tveir bilar varð mánadagin tíkin tikið uppaftur í Føroya rætti. Fyri aðru ferð sama mál. Tá málið fyrru ferð var í Føroya rætti, varð maðurin dømdur, men hann kærdi málið ul landsrætun, sum fríkendi, ti nøkur tollvaldið hevdi ikki sett fram sini krøv. Nú byrjar alt ti um aftur. Søgan er í stuttum, at at máður keypti sær ein gamlan Nissan Blucbird í Føroyum fyri 2000 krónur. Nummarplátumar tók hann av bilinum og tók tær við sær til Týsklands, har hann keypti sær ein sama slag bil, bara nýggjari. Nummar- pláturnar vórðu síðan settar á henda bilin, ið fekk nakrar umvælingar, áðrenn hann varð sendur sum ferðagóðs við skipi til Føroya. At flyta bilin til Føroya kostaði 1500 krónur. Mað- urin fór ikki sjálvur vid til Føroya. Hann fekk ein ann- an at taka ímóti bilinum. Men tå bilurin kom i land, fingu tollararnir hug at hyggja næmi at bilinum, sum reyk av nýggjum lakki og hevði dieselmotor, og áðrenn bileigarin kundi fáa endaligu góðkenningina frá tollvaldinum, skuldi eigar- in koma við nøkrum papp- írum, ið tó ikki komu fram. Hetta eru skótt fimm ár síðan. 12. október seldi maðurin bilin úr Týsklandi fyri 60.000 kónur. Hann hevði keypt hann fyri 1500 DM 17 Hesin ahndil gekk seinni aftur. Akæruvaldið hevur kravt mannin efur 76.500 krón- um í bót, og at hald skal leggjast á bilin. Maðurin noktar seg sekan í at hava roynt at sloppið undan tolli og skráseung- argjaldi av bilinum úr Týsk- landi. Hann sigur, at bilurin var ein eykalutur, men tað halda tollvaldið og ákæru- valdið ikki. Tá hald í sinari tid varð lagt á bilin, varð hann settur í helini hjá Bileftirliuinum í Havn, og har stendur bilurin framvegis. Føroya Rættur hevur ikki liðugt vidgjørt hetta málið. Try virni skulu hoyrast á einum seinni rættarfundi. randi Millum tey, ið verða at hoyra á konsertini hjá TLT-Booking í úrótt- arhøllini í Runavík í kveld, verða Jensia og Siríkit, ið syngja sam- an við Anju. Umframt tær verða eisini bólk- arnir Ja'asanja, Visi- ble Fish og Ataja (Savnsmynd) Stór gospelkonsert í høllini í Runavík Á pallin fara 4 ymiskir bólkar ymsastaðni frá at frambera bodskapin um Jesus gjøgnum sang og tónleik Leygarkvøldid verður go- spelkonsert í høllini í Runa- vík. Talan er um stórfingna konsert, har havi verður at hoyra bæði nýggjan og gamlan gospeltónleik. Felagið aftan fyri kon- sertina hevur su fyrr vón um at nógv fólk fara at koma saman ul eina hugnaliga løtu í høllini. Slagorðini hjá felagnum eru >tónleikur fyri øll« og vónar TLT- Booking, at hetta eisini kann koma til sín fulla rætt. Til tað hevur TLT-Booking leigað stóra ljóð- og ljósan- leggið hjá P/F CAL, fyri at umstødurnar til eina stóra ljóðuppliving skulu vera so góðar sum gjørligt. Henda konserun er fyrsta av sínum slagi í ár hjá TLT- Booking, men ætlanin er eisini at hava konsert á páskum og seinni í summar Bólkarnar ul hesa kon sertina koma ymsastaðni frá. Tann fyrsti bólkurin eit ur JA'ASANJA. Bólkurin er mannaður við fólki úr Eysturoynni og úr Streym- oynni. Talan er um fjøl- broyttan tónleik, líka frá country til lívligari tónleik. Næst bólkurin eitur Jensia, Sirikit á Anja. Hetta eru kendir persónar innan føroyskan gospeltónleik og hava tær verið nógv frammi seinastu árini, umframt at band eisini er komið út við teimum. Seinast vit hoyrdu tær var á jólum ul eina gospelkonsert í Runavík. Tær syngja lættan tónleik fyri eldri og yngri. Bólkurin hoyrir til innan Brødrasam- komuna. Triði bólkurin eitur Visi- ble-Fish og er úr Eystur- oynni. Hann er mannaður við tónleikarum innan Heimamisstónina v.m. Hann var m.a. at hoyra á konsertini, sum John Schlitt úr PETRA hevði í Føroy- um. Stílurin er bleytur eins væl sum harður rocktón- leikur Spennandi verður at síggja henda bólk á palli Tann 4. bólkumn er ATAJA úr Havn og íkki minst spennandi verður at hoyra henda bólk. Bólkurin hevur javnan verið at hoyrt seinastu tvey árini og má sigast, at bólkurin hevur markerað seg bæði væl og virðiliga. — Tónleikararnir eru ungir og evnaríkir. Tá man lítur aftur og minnist SAMSINT síðst í 80-unum, so verður ikki minst spenn- andi at síggja, hvussu hesin bólkur fer at menna seg framyvir. Hver veit um ikki hesin verður eins góður sum SAMSINT var tá? A konsertini verður eisini møguleiki at keypa sær kaffi á køku og annars okk- urt annað heitt ul matna, umframt at videobond við tónleiki verða seld. TLT-Booking sigur at enda í tíðindaskn vinum, at konsertin byrjar kl. 2:.00 og atgongumerkini kosta 50 kr >Tónleikur fyri øll« slepp- ur at standa sína roynd kom - andi leygarkvøld. = ——|—— mm. pr,