leygardagur 18. februar 1995síða 24
‹ fyrra síða allar 28 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
24 tíðindablaðið SKE Nr. 35 - 18. FEBRUAR 1995
Okkurt er spinnandi Ur ORDAFARI
galid i føroysku BANN ;
p . . Ein ítróttakappi segðist vera >Ivstur
íkki vera leikbann. tann neyðar maður
hann tve;
Mundi tað
hevði
Tað er eingin annar enn påvin, tað vit vita,
ið hevur vald at:Íysa í bann, og tað man vera
sjáldan longur, at hann tekur ul hesi ráð
,
fingið
REGLA
Hetta er gott gamalt latínskt orð, regula, sum
longu í hinu håu menntaða fornnorrøna málinum
hevði fingið tað smið, sum vit hava varðveitt í
føroyskum ul henda dag: regla. veikt bent
kvennkynsorð fleirtala, e-ljóðið er stutt
og opið sum et nú í negla Nú vil so til, at f
donskum er hetta gamla latínorð vorðið regel, og
hey! so skuldu vit eisini hava tað, men tað hevur
aldn funnið niður á pappind (hvussu skuldu vit
skrivað tað: »rekul«, ella?). Tað livir á
sum eitt kallkynsorð (re:gul}, fleirtal
re:glar). Hesin Óóregluligi framburður hevur so
aftur smittad á hat langt síðan ílenda orðið regla
sum tey nú eru farin at bera fram við løngum e
regiur í
annars
munni
Tioðfundarleiðin
nakað upp á veggin er í
á pp á brostið At gniggja sær
narra evy Skrivað verður: Ha
degverða, hví kk: aftan á degserða. lå 6
T ! 5 í *“ i]
blomstur Fø í: blomur
spæla vhdin
að eitur Mol Hv
rð:ð knappliga ikk
bradliga |
Hva kút if
KAN eru MK A ' Ska VKKiU
Farið upp á loftið við pottinum eftir degverða,
hvggið at ti vakra bróstinum, leikið Mol samstundis
og narrið eyguni væl og virðiliga. Kanska
< he
Rithøvundur
er eitt afturstig
Nøkur fólk hava lýst í blød
unum og heitt á landsins
borgarar um at skriva undir
eima fråsøgn ul Margrethu
drotning og eina åheitan á
ST-aðalskrivaran um at
skipa fyri, atein Tjóðfundur
verður hildin í Førovum
Tað er ikki komið serliga
greitt fram frá sugtakarun
um, hvatendamálið við ein
um slíkum fundi er. Men í
1945 skrivaði Dánjal Pauli
Dánjalsson á Ryggi, sum
seinni varð kendur undir
navninum D. P. Danielsen,
ein bókling uppá 35 síður,
sum hann kallaði >Tjóð
fundarleiðin=. Har fæst at
vita, hvat starvið hjá Tjóð
fundum í Noregi og Ísland:
hava verið, og hvat ætlanin
við einum føroyskum Tjóð
fundi var
Hann vísir fyrst á, at sam
felagið er býtt í triggjar høv
uðspartar: lóggávuvaldið,
umsitingarvaldið og dóms
valdið. Síðani skrivar hann
»Yvir hesum áðurneynda
tribyunum stendur bert ein
felagsstovnur. og tað er
fólkaviljin Tad verður
hann, vit verða at finna
fram á og fremja. tí bert
hann eigur avgerðarrættn
í hesum måli«
Seinni sigur hann
»Tad starv
undir, liggur av
tviningum. Hann eigur fyri
tað fyrsta at taka avgerð
um rikisrættar stødu land
síns... Og hann eigur har
næst at semja eina stjórn
arskrá fyri landið, eina
grundvallarlóg...-
I 1945 vórðu Føroyar
framvegis stýrdar sambært
teuri fyribils stjórnarskrá,
sum Løgungid og amtmað
urin settu í gildi í 1940, tá
bretar høvdu hersett Før
oyar, meðan Danmark var
hersett av týskarum
D.P. Danielsen skrivar, at
fundurin fer
réttum
sostatt vóru tað amunaðurin
og Lagungið, sum høvdu
heimildina at gera av, um
eim Tjóðfundur skuldi hald
ast
ikki. um førovingar sjålvir
eiga rætt til at avgera hetta
málið. Hesum tykist einki
in er
ur, vilja lata í
teir fremja tjóðfundin=
miðið hjá D. P. Danielsen
»Spurningurin er sostatt
vera al ivast í. Spurningur
beri, um teir, sum
samb fyribilsskipanini
1940 sita við valdinum í
Føroyum, ting og amimad
iðviljan
.
vinna sín rætt, vid tað at
Samandrigið er sjónar
1. Amtmaðurin og Løgting- | & A
ið høvdu rætt at skipa fyri |
einum Tjóðfundi, sum
2. skuldi taka stóðu til okk
ara ríkisrættarligu stóðu
við sær
t
at vera rætt í dag
Hetta varð nevnt
skrivað í 1945. Síðani hevur
hent so mangt. sum hevur
sum
fólkaatkveða varð
at kravið um ein
Tjóðfund ikki kann haldast
Svíðið um ta ríkisrættar
ligu støðuna endaði við, at
hildin
sum (re:glal, M
tala í mannfjøld
eru øllum ul fyridømis,
fre:glur}! Góðu tit, sum javnan
ja, fyri øllum Førova fólki. Tit
annaðhvert tað er til hitt
rætta ella ul hit ranga. Sum ut tala, soleiðis fer alt
fólkið at:tala
Tad eigur at:ljóða: ein regla sum í
ne gla, tvær reglur sum í neglir íningt rim!)
VAKSIN
Soleðis hava førovingar altíð sagt
ikk: longur so. Nú eru
Hvaðan man tað vera komið? Tað er so
»voksine
Tad cr tiverri
summi farin at: siga
ikk: efur føroyskum málreglum
FOSTI
er cm
burður
fløkia ella
»KOKSA«
At koksast vita vit, hvat ið er
maðurin meina við,
polukarar »koksadu í ti«
14. september 1946. Har
var meinluu fyri loysing
Sostatt fingu vit — sum D. P
Danielsen vildi hava
folkaviljan atkenna. Stødan
varð ukin longu tå ul høv
uðsendamálið við einum
TOM undi
Ti er tað eitt aftursug at
velja ein Tjóðfund nú. sum
skal taka stóðu umaftur
Sugtakaramir ul áheitan
ma ul ST-aðalsknvaran
siga, at danska stjórnin vil
ikk: lata okkum velja ein
Tjóðfund. Hetta sigur okk
um, at: sambært teimum
kunnu føroyingar ikki sjálv
ir — eins og í 1945 — saman
við amumanninum (ríkis
umboðsmanninum) gera
av, um ein Tjóðfundur skal
veljast
Ti er eisini talan um eitt
aftursug á hesum eki
Mær tykir, at sugið ul ein
Tjóðfund í dag sum heild
má roknast sum eitt aftur
sug
Finnbogi Isakson
døsil og
tå ið hann segði
hverki føding ella
men hvat mundi
at føroyskir
Prag, 7. feb. 1995
| Kæru frúur og harrar!
Eg eri ein 29- ára gamal
ungur maður, og eg samli
uppá myndapostkort Eg eri
áhugaður í fremmandum
londum og eisim í Før
oyum. Tivern veit eg ongan
bústað í tykkara landi. Eg
havi bert fingið bústaðin á
tykkara blaði, og er tað ti eg
royni henda vegin
Eg hevði verði sera glad
ur, um ut koyrdu bústaðin í
blaðið, ella um onkur hevåi
hjálpt mær við at funnið ein
pennavin í Feroyum
(gentu, familju, konu
student. Aldur hevur onki at
siga, heldur ikki ftriv.)
| Eg biði um umbering,
| men eg fann ongan annan
| møgulcika
| Eg vóni ikki, at eg gevi
|
tykkum nógvar trupuleikar
Takk fyri hjálpina
Vinarliga
Michal Svenka
Kubelikova 52
13000 Praha 3
Czech Republik