mikudagur 8. mars 1995síða 12

tíðindablaðið IKT Nr. 47 - 8. MARS 1995 annarættindi eru kvinnurættindi Undir heitinum >Mannarættindi eru kvinnurættindi< fer Amnesty International 8. mars 1995, Altjóða Kvinnudagin, undir sítt átak móti mannarættindabrotum, framd móti kvinnunum. Endamálið er at prógva og lýsa mannarættindabrot yvirhøvur og serliga misbrot, ið gentur og kvinnur líða, tí at tær eru konufólk. Amnesty International heitir á okkum ell um at vera við í tiltak inum og leggja trýst á tær stjórnir og teir myndugleikar, sum fremja mannarættindabrot, fyri at fáa tey at steðga við hesum steynum nannarættindi í júní 193 Fyn milbjiOnmir av KVINNUM hava 90 árini havt vid sær harðskap og neyð, ið hevur noytt tær at stríðast fyri rætt vísi Tað. sum í dag kvinnur saman um allan heim tvørtur um stætt jarht. mentan, åtrun tjóðskap og fOlkasløg, er ”" r r rn t mur? Or i lagaåvum, er kvinn heiminum eru Kvinnur og børn, flestu av heimsins fá tæku eru kvinnur og børn talOiKU Flestu av hesum kvinnum g verja sin Kvinnur mótmæla i Algeria í sudurafrikanska frælsisfelagsskapinum { á mannarætundi so ræð børn. Br hjá kvinnum eru andi, ti at tey so ofta eru fjald Stjórnir um allan heim hava ikk: megnað at:trygg) að kvinnum samfelagslig fíggjarlig og mentanarlig rættindi, eiheldur rætt teirra ul javnstødu, útbúgving og frið. so sum tað fer at verða lýst á komandi kvinnuráð stevnuni, sum ST skipar fyri. Tær hava ikk: verið færar fyri at steðga harð skapi móti kvinnum, í fleir førum hava tær tvørturimot: beinleiðis brot á rættindi terra við pining styðjað dráp:, »hvørvingum«, Ul vildarligum handtøkum og fongslingum. Summib rot so sum neydtøkur framdar av fólki í stjórnartænastu eru beinleiðis vendar mót kvinnum Tey ulætladu broum á mannarættindini hjá kvinn um eru vaksandi partur av poliukkinum hjá hervaldin wscCmium um alla Stjórnir. sum í dc sember 1993 skrivadu undir samtykuna um at beina fyrr harðskapi mót kvinnum hava ábyrgd av tí skelkandi stóði, hesin harðskapur framvegis hevur Tað eru ikki bara stjórnir, sum gera seg sckar í brot um. So hvert sum national isma, tjóðskaparlig spjað ing og stríð millum ymisk folkasløg taka seg fram vida hvar og hava blóðugar bar lagar við sær, eru vápnaðir bólkar av nógvum slag: komnir upp, og ofta taka teir við sama harðskapi fyri at vinna frama. K vinnur Þ …m UM cisini verða dripnar, neyðuknar la viðfarnar ella tiknar gíslar ST samtyktin, 15 bannar harðskapi móti kvinnum mælir ul »alheims viður kenning av rættinum hjá kvinnum at verða javnsett ar, fáa trygd, frælsi, sjálv ræði og fulla virðing sum Allastaðni og fult PD r 6 menniskju=. Allar stjórnir hava skyldu at virða hesa samtykt! Tær eru bundnar av alheims sátt málum um mannarætundi sum tær hava viðurkennt og undirskrivað ul at tryggja borgarum grund leggjandi mennmisk jansligar sømdir. Nógvar stjórnir virða ikki hesar sáttmálar og gera einki vid at revsa brot, summar vísa beinleið is frá sær tað grundlegg) andi sjónarmiðið, at manna rætundim eru tey somu um allan heim og í øllum førum og kunnu ikki skerjast ella býlast sundur Hetta nnanholað av enini sinum verður SstjÓrnum sum siga, at mannarætund im valdast alt etur tjóðskap arligari trygd, figgjarhgum vidurskiftum og siðvenju í landinum. Tá tað snýr seg um rættindi hjá kvinnum eru hesar stjórnir ofta ser liga strangar og afturhald andi Mannrættindi eru bara tey somu um heim, tey eru heild. Í nógvum londum er so vandamikið hjá kvinnum at virka fyri sínum borgar ligu og politisku rætundum tær verða hóttar við pín ing, fongsli ella deyða — at tað verður beinleiðis óg jør ligt ella hetjukent at krevja samfelagslig, figgjarhg og mentanarlig rættindi ersimi Utan so, at grundleggj andi rættindini hjá kvinnum verða vird, kann ikki røkk ast á mál, sum ST-heims rådstevnan fyri kvinnur setu: At tryggja kvinnum javnstødu, útbúgving og sjónarmið ikki allan CISIfi cm br b Á Henda 13 ára mozambiska gentan varð neyðtikin av hermonnum. I dag er hon mamma fnð Heimsrådstevnan fyr kvinnur er eitt høvi hjá stjórnum at binda seg ul at verja og fremja øll rættindi hjá kvinnum Í vey tey seinastu tíggju árni hava nógvir ymiskir kvinnufelagsskapir = ukið seg upp um allan heim Nakrir teirra virka fyri »horvnum« skyldfólki, aðr ir eru virknir í samfelagnum at bøta um neyð, aftur aðrir virka fyri løgfrødisligum rætundum ella iméu pining ella nngan viðferð heima við hús, summir teirra krevja javnstødu ul arbeiði ella ognir og teir somu fíggjarligu møgulcikarnar. Hendan aldan av dirvi, skapanarhugi og sannfør ing hevur alt ov ofta mett einum veggi av almennari líkasælu ella beinleiðis kúg an av ringasta slagi. Bert fáar stjórnir viðurkenna ar beiðið hjá kvinnufelags skapum sum neyðug stig ul at vinna grundleggjandi menniskjanslig og politisk rætundi. Hesir felagsskapir eru okkara besta von í strid num at verja rætuindini hjá kvinnum um allan heim