týsdagur 28. mars 1995síða 10

10 tíðindablaðið SR UM Vandi fyri at Nyrup stjórnin fellur Førovska bankamálið er nógv meira álvarsligt fyri donsku stjórnina og Poul Nyrup Rasmussen enn áður mett. Forsærisráðharrin fjaltr upplýsingar fyri fólka- tinginum, vilja vinstri- og framburðsflokkarnir vera við. Málið er tyngjandi fyri forsætisráðhárran Málið um nú vorðið ein sí dómarakanning el stórur trupulleiki hjá Poul Nyrup Rasmussen, at vandi er fyn at hann noyðist at fara frá Aftaná fund í politisku buskaparnevndim í fólka neinum. noktaði forsætis ráðharrin at svara at kalla - nmirninøurt øv spurn gu! yska málið at sum høvdu + ð fár að halda Ivan Hansen nsta- og Kirsten Jac hsen ir fram burðs kkinu hevur snarað Tey bæði siga, at forsæt - LV arrin ferdi seg tran $ wevði hann ógvuliga i virðing fyri fólka-ting inum og polttisku- og bú skaparnevndin:. Tey halda at tað er ófatiligt, um meir lutin í fólkaungi góðtekur framferð hansara Kemur Westh tómhentur aftur Í løtuni hevur Nyrup meirluta í fólkunginum, og tað er tí avmarkað, hvat har kann gerast Nú fer forsætisráðharrin at senda Bjørn Westh til Førova við uppskou um hvussu bankamálið kann VSAsl Vísir tað seg, at løgmåla ráðharrin kemur tómhentur aftur úr Førovum, so fer vinstraflokkunn at loysa lesarabrøv kjaftbandið Kirsten Jacobsen, úr framburðsflokkinum, sigur við BT, at hon hevur so nógvar upplýsingar. sum venda mót forsæsráðharra num, at tað kann koma honum aftur um brekku Hon heldur, at tað er nógv fyri, at upplýsingar skulu leka út í pressuni, bert tí at Nyrup ikki vil svara spurn ingum Hetta kann gerast so stór ur trupulleiki hjá Nyrup,.at han noyðist at fara frå Tá eim noktar at geva unginum upplýsingar so eru bert tveir møguleikar efur åantin søgur íspunnar ella eisini noyðst stjórn verða Føroyar í dag — og helst eisini i morgin! Nú útvarpsmanningin er verkfalli, kenna vit tí ggr meðalhampamenn okkum noyddar at hjálpa ertt sindur til við eini stuttan viðmerking til ymisk viðurskifti hesum landi. av tí at hetta sjálvandi ikk: ber til hjá útvarpinum, nú åtvarpsstjånn einsamallur á borgin noyðist at avdúka fyn øllum Føroya fólki, at honum dámar best tónleik úr 70-un um Fint av øsing stóðst av, at vestmenningar lumpaðu havn armenn leygardagin, tå tei settu sínar næsthestu hond bóltsleikarar á vøllin mót sterkastu manning hjá Kyndl: Mangur hevur kanska hildið at danski venjanin ljå VÍF ikki hevur havt hegni ul skemt, men øll tey, ið hava havt hesa fatan, noyðast nú at hugsa seg um av nýggjum Maðunn megnaði tað, ið fá hava megn- að. hóast dúgliga hevur verið roynt: At halda havnarmenn fyri tað turra spott Ikk: skal undra, um neyðugt verður við dómarakanning her eisini, tá havt verður í huga, at sjálvt dómararnir fingu ilt í huppin av hesi frálíku beista gerð, kanska mest tí teir næstan vórðu innkavaðir á oynni í ill- veðrinum sunnunåttina Og meðan vit tosa um dóm- arakanning. so tykist nú endi- liga vera komið so langt, at bankamálið kemur til viðgerð: ar á danatingi. Stuttligt verður at hoyra, at danski venjarin hjá VÍF ikki er tann einasti danin ið fær upp í lag at lumpa tað betra slagið í Havnimi. Tað megnaði Den Danske Bank so sanniliga eisini. og væl varð lumpad' Sum sålmaskaldid so råm- andi tekur til, -Og gingu kong- ar fram á rað=, koma nú eisini allir fyrrverandi nevndarhm mir í gamla Føroya Banka krúpandi út undan vaðingini við svevni í eygum >Góða mamma, tað var ikk: eg. dan irnir teir lumpaðu meg...< Næsta útspælið kemur helst frá danskan síðu. og tá verður stuttligt at hoyra. at Den Danske Bank als ikk: lumpaði nakran í Føroya Banka, men at førovingarnir ersim her bert vóru so tåpuligir, at teir ikki dugdu á at skyna, nær danir skemtaðu og nær teir vóru í fullum álvara' Eins lítið og tað kann sigast at vera javnstøda, tá eitt 2 deildarlið og eitt 1. deildarlið metast í |. deildardysti. ber til at:siga, at nøkur javnstøda hev ur verið í føroyska/danska bankaheiminum Í hvussu er hevur ikk; staðið á jøvnum millum tey ymisku intellektini, ið hava rátt fyri borgum, og tå havt verður í huga, at hetta er eitt slag av javnstæðu. slepst heldur ikk: undan at hugsa um ta veruligu javnstøduna Onkur hevur undrast á, hvussu vorðið er við javnstød- um í javnstødunevndini, ið skal umsita javnstøduna í Før- oyum sambært! javnstødulog- ina. Og legtingið, ið samtykti hesa góðu javnstødu, gjørdist heilt bilsið, tá tað fekk at vita frá neyndin:, at javnstødan eis- im skuldi galda har. Allar nevndimar, ið legtingið nú ein dagin endiliga hevði tikið seg saman at velja, noyddust at fora ta tungu leið niður í aftur mølsekkin, tí ov få konufólk vóru á borðinum Men sigast má, at tað er eink! minni enn sjusk av grovasta slag, tá okkara fjølmiðlar ikki fara undir at grópa í hesum máli, tí so hevði skjótt komið undan kavi, at javnstødu nevndin heldur ikki er í sam javnstødulogina Hendan lóg sigur, at hverki av kynunum skal verða í stern meinluta enn 60% í nøkrum nevndum, og hendan regla er á syndarligasta hátt traðkað und ir fótum — les: stiletthælum Ikk: verður tað okkum fyn at leggja nakað av tekkiligu sprundunum í javnsteðu nevndim undir at hoyra heima í nøkrum skápi, so at skilja, at onkur teirra hevur tann sjáld sama eginleika at vera tvíkynj að Men tad er næstan neyðugt. skal legtingið við góðan sam vitsku kunna virða tað, ið nevndin leggur fram. Um ikki, so er at vóna, at tær seku smoyggja sær út úr skápinum og avdúka sín sanna samleika At neyðugt er við upprudd- ing. tað ven seg í bankamål inum, javnstæðuskápnum ella hondbóltslógunum, so tykist gerast meira og meira greitt, at neyðugt er við fleir dómara- kanningum av flein ymiskum vidurskiftum. Onkur hevur tí sjálvsagt eisini órváð hug at spyrja, hver skal gjalda fyr all ar hesar kanningar Ja, ikki vita vit, men eitt upp- skot kundi kanska verið at fingið sett eina óhefta neynd av serkønum úr øllum norður londum at kanna til botns øll hesi umrøddu viðurskifti. so vit fingu at vita, hvussu kostn aðarmuklar dómarakanning arnar verða Hóskandi kundi hetta uppskot komið frá okkara hega tingið, tí har verða jú allir teir frægastu tankarnir fostrað ir í hesum landi, sum maðurin á gålvinum« tók til svar við Ein gamal fólkapensionistur ein avlamispensionistur og ein fyrrverandi traðamaður - allir óserkenir og óheftir Í | | unghmirnir at leita sær upp lýsingar aðrastaðni, av tí at efurhuð í fólkaunginum verður skúgvað til viks Kirsten Jacobsen sigur við BT, at hon er fegin um at hava keldur, sum geva henni upplýsingar. og attað ikk: skulu serliga nógvir upplýsingar tl aftrat, áðr enn hon kann skjalprógva, hver hevur ábyrgdina Tí er tað einasta gongda leið at flyta málið inn í fólkaungsalin lvasamt við stuðlinum hjá konservativa Sum nú er, hevur for sætisráðharnn meirluta í fólkaunginum, men tað er ivasamt, um konservativi flokkurin fer at atkvøda i móti. um málið kemur á skránna í fólkatinginum, um so er, at Bjørn Westh kemur aftur úr Feroyum sum av torvheiðum Ívar Hansen, fólkaung maður fyri vinstra og límur í formansskapinum í fólka unginum, ætlar sær - um Bjørn Westh kemur tóm hentur aftur úr Føroyum - í fyrsta umfari at kæra til fólkatingleiðsluna, um for sætisráðharran og hansara tørvandi vilja at geva upp lýsingar Harnæst ætlar hann í sam bandi við orðaskifuð um bankamálið á fólkatingi, at fáa staðfest í fólkaunginum. Nr. 61 — 28. MARS 1995 um so er, at ein broyting er fann fram, viðvíkjandi kravinum og skyldunum hjá ráðharrum at veita folkatinginum upplýsingar Tad er tó einki sum talar fyri, at danska stjórnin og føroyska ungið og lands stýri semjast um ein loysn Kortini sigur forsætis ráðharrin, at hann "heldur at ein nevnd verður sett, sum skal kanna bankamál ið. Ivan Hansen sigur, at tað er óskiljandi. um fólka ungið góðtekur slíkt svar Vanliga mannagongdin er annars, at meðan eitt mál verður kannað næmi, so heldur fólkatingið seg frá málinum. Nú er fólkaungið í tí stóðu, at:eingi útlit eru fyri, at nøkur nevnd verður sett Ábyrgdin hjá ráðharr- um at upplýsa broytt Tí verður mett, at ein broyting er íkomin, viðvíkj andi ábyrgd hjá ráðharrum at upplýsa fólkatinginum Eitt nú hjá Nyrup, tá hann ikki svarar politisku-og bú skaparneyndini meira nå Eftir hvat skilst á fólka tingslimum, so verður tað torført hjá Nyrup Rasmussen at verja seg fyri avleiðingunum, um Bjørn Westh kemur tóm hentur aftur til Danmarkar, eftir ferðina í Førovum greinilga aftur. Nú er tolið uppi, um Bjørn Westh kem ur aftur úr Føroyum, sum av torvheiðum, sigur Ívar Han sen Hann setti fríggjadagin Poul Nyrup Rasmussen tveir spurnigar: hvat byggir forsætisráðharrin sína op timismu á, viðvíkjandi at fáa eina avtalu við føroy ingar, og hin var: um Bjørn Westh kemur tómhentur aftur úr Føroyum, hvat fer forsætisráðharrin so svara til tað? 'Bæði og .”, svaraði Ny- rup Rasmussen spurningu num frá Ivani Hansen Dagny Uppskot til kapping Í hesum døgum kemur eitt og annað av huldu skjølunum tó undan kavi. Enn eitt avdúkandi skjal er funnið og verður skotið upp, at Sosialurin nýtir skjalið í eini kapping millum lesarar nar Feroysk týðing av broti úr skjalinum verður prentað her, tó uttan nøvn. Tey skulu lesar- arnir gita sær til »Men tá ið Føroyingarnir komu til kong, kallaði hann teir til sín og hevði fund við teir og kunngjørdi, hvat ið búði undir boðsendingini. Kongur segði teimum, at hann vildi hava skatt av Føroyum, og eisini at Føroyingar skuldu hava tær lågir, sum kongur setti teim- um. Á hesum fundi skiltist á orðum kongs, at hann vildi krevja vissu fyri hesa sek av teimum Feroyingum, sum vóru hagar komnir. Um teir vildu binda seg við at sverja eiðir og eisim ganga undir treytirnar, sum hann setti teim um, beyð hann teimum gæv astu av teimum, at teir skuldu gerast handgingnir menn hans ara og fáa av honum virðing og vinskap. Føroyingarnir grun aðu av orðum kongs at ivasamt var, hvønn veg henda søk mundi snúgvast, um teir ikki vildu ganga undir tað, sum kongur kravdi. Flein fundir vóru havdir um hesa søk. og alt gekk. sum kongur vildi hava tað at ganga, — — og Føroying- amir svóru kongi eiðir, at teir skuldu ganga undir tær lógir í Føroyum og tann rætt, sum hann setti teimum, og tað skatt gjald, sum hann legði 4. Síðani búðust Føroyingarnir til heim- ferdar« Nú kunnu lesararnir gitå |. Hvussi eitur kongurin? a) Poul bjÓlavur 2 Nær hendi hetta, a) 1993 b) 1024 3 Hvat skattgjald legði kongur FU a) 1,2 milliard kr b) 10 alin í vaðmali frá hverjum manni 4 Hver fekk skattin? a) Størsti bankin í ríkinum b) Kongur 5. Hvaðani stavar skjalið? a) Úr fíggjareftirlitinum b) úr Føroyingasøgu, kap. 42 Teir lesarar, sum svara spurn- ingunum rætt, kundu sloppið at keypt partabrevini í fyrsta in- sol venta dótturbankanum, sum verður at avreida til kurs 800 við sera lagaligum gjaldstreyt- um “=