leygardagur 1. apríl 1995síða 10

Nr. 65 — 1. APRIL 1995 Mótpurisman er gloppin av sporinum og endað sum geldur baksláttur, skrivar Hanus Andreassen í hesum hugleiðingum. Hann skjýtur upp at mýkja stirvin sjónarmið og sjóða saman ymiska málfatan Gud signi mítt fødiland Førovar. Soleiðis yrkti hann. Og hvat kann røra hjarta streingir Teir sótu inni á Garði. Hammers hamb og Svabo høvdu sett nakrar spirur ður. So kom Fríðnkur. Tað gjørdi mun O úr tínum æru st Onnur komu aftrat. Jóannes bóndi tí hann gav hinum ðurmál. stórt er títt fall nevndur Doyparin annes (Janus), Jákup og Andnas. Og Maria Moy i Dalólastovu. Og Tróndur og Christian og Rikard Men nú skal alt hetta dekonstruerast. Tað alt partur av arvasyndini. Tað vóru hast 5 spiltu spælið Onvttur. Luksusdýr. Tað M við Fríðriki inni á Garði. Honum á bak: komu allir hinir letingarnir. Stjólu i:5 Meðan fólkið arberddi j I svertta and So sigur André Og — etsini Dan? Kanska Nei. lukka. Ikki var tað meiningin at loyså handan knútin. Aðrar og betri krefur mugu Meneitt hjartasuff má vera lovvt. Henda mreða av málinum tykist at vera umboðað a num æviga ósamdum pørtum. Sum bara eru samdir um eitt: altíð ósvíkaliga á fylgja tve um paralellum strikum. Mót artarr sva hver sína plátu, sum teir skiftast um at leggja á. Het im nakra staðr ræður orðatakið »same procedure as last ved tor er and ever Plåtan. Tú sigur nakað. Hasir måltergarnir g aðrir hava lagt á hesi semastu árin Hetta evin laliga. tú mást íkki. Tú nást ikKi Siga skriva, teska bruni fagurfræði. samleiki, kynbót, telda, útvarp sjónvarp, flogbóltur. Tí tað er alt partur av arvasyndini. Og um tå kortini ger tað, so ert tu Deki, KIOMDr, máltjóvur, í sálarliga) VEIK Men hatta hevur André altid sagt Eisini fyn fjøruti árum síðani. Tá var tað við T Øøvugtur rtekni 1å var hanhendrikskur. enn Jóhan André meira Hendrik 1 siga belti, tí tað æt reim. Og um tú segði sp.oyta. Tí tað æt Hetta er lógin. Altíð antin-ella ntíð bædi-og Tað stivrenda sum alla purisma ella stívrend máótpurisma. Aldrin millumlovsnin I Men hasar fíggindamyndirnar. Tú veitst skrivar tå ikki akkurát sum André og teir siga, so ert tú — beki. klombr, stavitarnaður máltjóvur. orðblindur. veikur osfr. Kallar tú hatta fyri hågv og tolsemi? Rúmligur andi, liðiligur hugburður? Nei, har er eitt sindur dýran ukið til. Men hoyr nú her Hendan sosialisman greindi sera gløgt andsagnirnar í nútíðar framleiðsluviður skiftum. Hon avdúkaði følsku fríðkanir hagfrødinganna. Hon legði fram óreingi lig prågv um tær skaðiligu avleiðingar ið standast av maskintólunum og sund urbýtingini av arbeiðnum, um samskip an av kapitali og jarðarognum, ovurfran leiðslu. kreppur. neyðugu týning smáborgara og -bónda, armóð fæloy sing anna, stjórnarloysið í framleiðsluni « himnarópandi órættvísi í sundurbýting rikidømisins, sínámillum ídnaðarligu oyðingarstríð tjóða, upploysn av fornum siðum, fornum familjuvidurskiftum, fornum tjóðskapum Hetta var eitt brot úr Manifestinum. Høv undunn æt Marx. Skilamaður í summum tungum. Men heldur bráðræsin sum ungur Fýðarin er André Niclasen. Men — hvar eru kenniorðini? Og hvussu við raðfylgjuni? Og hasi hvørsfølluu eru ikki so heppin. Og blaðaði tú víðari, hevði tú funnið bæði hug myndasøgu og búskap og medvit og fæ- loysingar og — nei, eg tori ikki at siga tað kloddafæloysingar og … ' Tig, eg vil ikki hoyra meir! Á dú, hon er seig. arvasyndin. Heyði Dannurin vitað! Íðan, er hann bek! meðni — klombr, orð blindur, stavitarnadur, máltjóvur, málsalt an 4 Nei. André er ikki bekl. Tað eru altíð hini Same procedure as last year — for ever and ever V Men er tað ikki Guds barn, ið batnar? Hava vit ikk: rætt til at skifta hugsan, broytast, mennast? Jú, vit ikk: bara hava rætt til tað Av og á eiga vit at gera tað. Men so eiga vil samstundis at leggja hesa ævigu dømisjuk una og hesar ótolandi fíggindamyndirnar av. Hesa hatursins grammatikk, sum lýsir úr hverjum málteig! Men hava teir ikki rætt í summum ? Jú, armingin. Summi sjónarmið vóru skila góð. Summi ráð komu væl við. Men henda fanatisman spillir teimum spælið. Og við hvert vita teir ov líuð. Tak kynbótina. Eitt stutt og snøgt orð. Lætt at handfara og benda Fólksins tunga sýnist eisini at hava tikið væl við tí. Men har var einki at gera Tad var jú partur av arvasyndini. Hugsanin bygdi á. at orðið á føroyskum bara hevur eina merking svarandi til tað enska sex, sb kallkyn, kvennkyn. Men hetta er ikk) rætt Orðið merkir á føroyskum eisini »dygd í eimiætt, slag«. >Ilterkynið í kettu=, siga vit Orðið er partur av nútíðar føroyskum. Tú minnist eg neyndi belti. André — hin gamli puristiski — vildi ikki vita av tí, tí tað var danskt. Hann kendi ikk: Eyðuns rímu Beltið breitt og búgvið var sett við dýrum steinum Tad kom ikki um bróður míns bak fyrr enn jóladagin eina Somuleiðis við kyninum kvæði finna vit hetta erindið Í Margretu Tá ið greivin hetta hoyrdi at hon var av kongakyni vildi hann ikki gifta hana við sínum onkasyni VI Men raðfylgjan. Har hava teir rætt. Jú, har hava teir rætt. Tað munar bara so lítið aftur ímóti hesum oyðandi stríðnum móti »arva syndini<. Men vit geva teimum eitt herða klapp. Og kortini er hatta fyribrigdið væl fløktari, enn teir halda. Tí málið er ikk: ein maskina. Teirra uppseting er ov einfald. Í teirra stívrenda formi er ikki pláss fyr undantakinum, fleirleikanum, málsins musiska, leikandi og vatnkenda anda Ég skal royna at siga tær, hvat eg haldi Ikki tí, onnur og kønan fólk mugu fara gjøllari um henda spurning. Tá ið tú skrivar ein vanligan, bókmentaligan tekst, er tað natúrligast at seta hvørsfalhid fyrst: hennara dukka. Onnusa bók, keisarans skegg. Hin raðfylgjan ber til. Men vilt tú hava málið at falla mjúkt og smidliga — eitt nú um tú um setir eina barnabók — hóskar hin fyrra rað fylgjan best Har er kortini eitt men. Tann øvugta rað fylgjan er út við 100 ára gomul í føroyskum, kanska eldri. Hon hevur sostatt eina ávísa hevd í málinum. Aftrat hesum kemur, at tann øvugta raðfylgjan er sera hent í ávísum samansetingum, eitt nú tá ið hversfallið er samansett av kenniorði og lýsingarorði: tey fátæku, teir sjólátnu. Tað eitur tí á føroysk um heilt natúrliga td. »minningardagur teirra sjólátnu= ella »flokkur teirra fåtæku« Tad øvugta ber ikki til, um tú vilt orða teg stutt. Ein tekstur eftir Hans Andrias eitur »Prologur teirra deyðu- Soeru tað skaldini. Tey hava havt og hava stóra nyttu av báðum hesum møguleikum Hoyr, hvussu Janus loftar sær