hósdagur 20. apríl 1995síða 17

ss Nr. 74 — 20. APRÍL 1995 "Hoyvíking“" til støddar, so fingu vit líka gott og ul dygd nógv betri bjargað eitt 40 000 tonsa upsa FAC uppá land, latið ongan iva verða um tað Eitt er eisini víst, og tað er, at útreiðslurnar í sambandi við at taka upsan upp við snellu, stendur í lutfall- inum I til "himmalin viti hvat," sammett við ta tað kostar at gera hettar við at brúka togarar Oljunýtslan hjá núverandi upsaflota (L.e.yvirhevur partogaraflotin) sigst kosta 130 til 140 mill. kr meira enn neyðug! er hvert eitt tað einasta ár. Hesin meirkostnaður verður goldin við hart vunnin útlendskum valuta, fingin til vega burtur av sparsomu inntøkunum, ið stava frá søluni av upsablokki, sum fer ul uppsagingar å meginlandinum TEIR ID TALA FYRI AT HALDAST SKAL UM EIN TOGARAFLOTA TALA OSATT ER TAD BERT SPURNINGURIN UM AT FAA UPSAN UPP AV GRUNNUM SO KANN HETTA GERAST NOGV BETUR OG BILIGARI VID EINUM SNELLUFLOTA OLJUKOSTNADURIN: UNDIR 10% AV OVUR- NYTSLUNI Í DAG Tað føroyingar fáa av fiski, av Føroyagrunninum, fløtuni er sbr. hagtølunum 62 250 tons. Nytslan av olju fyri hvert kilo, ið tíkið verður við snellu, liggur á 34 oyru kg/fisk. Samlaði orkukostnaðurin fyri allan upsan, tá hesin er mestur (um 40 mill. kg ella 40 000 tons) hevði tå lagt seg á 13.6 mill. kr/ár, ið er minni enn 10 pct. av ovurnýtsluni hjá togara- flotanum. Og fyri øll tey 62 253 tonsini, ið vóru fingin á Føroya- grunninum í 94 hevði kostnaðurin verið 26.25 mill. kr. v.ø.0. 26 og ein kvart millión. Er tað nakar, ið kann skilja, hví vit gjalda meir enn neyð ugt er at gjalda? Hava føroyingar ikk: áhuga at tjena pening? - ella hvat er forkláringin? Eru tað oljufeløguni , hava ein fingur vid i spælinum, tá tað ræður um at sannføra fólkið um tað "vísa" at halda fast um togarar? ið eisini EIN KRÓNA SPARD ERU FLEIRI FORVUNNAR Tad eru teir, ið siga, at ein króna spard svarar til 4 ella flein krónur tjentar, soleiðis at:skilja, at skalt tú hava eina krónu fría at keypa fyri, so er tå noyddur til at savna tær manga ferðir tey oyruni, ið leypa av, eftir at skattur, rentur og avdråttir og nytsla eru skorin burtur av tí tjentu krónuni. Sum er í dag sins Føroyum, vil onkur vera við, at so er einki eftir: Bert lánfígging Tað er so bert ein annar máti at siga tað sama uppá, nevniliga, at vit hava ikki ráð til eini tí einastu krónu til nakra yvirnýtslu Tekur man og flytir runt við teim illkynjadu krabbavøkstrunum úr einum stað til eitt annað, í somu organismu? - ella verður tað sjúka skorið burtur? Eg spyrji bert? Annað er so, at eingin kann heldur vera í iva um, at tær 130 til 140 mill. krónurnar, ið kundu verið spardar í valutanýtslu til olju, høvdu komið væl við hjá føroysku vinnuni og samfelagnum sum heild, Í so sum stødan er í dag | Hon er ring VIT HAVA IKKI RÁÐ TIL AT LATA VERA Fann samiada fløgan í ein nýggjan upsaflota vil leggja seg á einar 96 m.kr (= 0,6 x árligu meirnýtsluna til olju hjá togaraflotanum) ella 480 mill kr., saman lagt eftir 5 árum, um vit velja at fremja eina útskiftan við 7 nýggjum loysnum um árið Til sammetingar skal nevn- ast, at kapitalbindingarnar i verandi snelluflota, ið ikki nyttar til stórvegis aðra nýtslu enn til stuttleika- sigling og ul illegalan tra- fikk um Vestmannasund, eru stórar umleið 499 mill krónur! - ul svarta onga nyttu! Jú hetta passar altso, um 499 milliónir krónur eru bundnar í ein flota, ið slettis ikki kann brúkast til nakað sum helst! - og vit skulu snakka um, at eir. í Indien hevur heilagar kýr! Hon er góð hendan her, men har, í Indien altso, har torir man at tosa um sínar heilagu kýr, og tað er so nógv meir enn vit nakarantíð hava torað at gjørt tað! Bert tað at byrja at tosa um sínar heilagu kýr hevði verið eitt veldugt framsug hjá føroyingum at gjørt! EINAFERÐ BLOKKUR ALTIÐ BLOKKUR Einasti munur á blokkinum áðrenn stjóraskiftð í Fiskasøluni, ið var og so nú, er, at meðan fólka flokksmenn ikk: talaðu um blokk áðrenn, so er tað nú heilt "inn" í fólkaflokks kredsum at tosa hart um blokk, sikken ein lætti, eg meini so við Tad ber til at siga, at einki er so ringt, at tad ikki er gott fyri okkurt! Men Tad eru tey, sum halda, at blokkframleiðsla helt upp at, tå stjóraskifti fór fram í Føroya Fiskasølu, ið var Hesi fólk megu trúgva um- aftur, tí hetta er ikki so Ohugnaligi veruleikin er støðugt, so ótrúligt hetta kann ljóða, at so nógv stør- sti parturin av framleiðs luni hjá okkara fiski- vinnuíðnaði enn sum áður, ikki er annað enn blokkur Tað snýr seg um heili 90 pct. Av hesum 10 pct. tað verður sagt, at vit nú eru komin uppá, setur hag- stovan bert tey 4 pct. undir lidugtgjørdar verur, so tað er kanska ein spurningur um, hvussu lidnar hesar verur eru samanumtikið Stødan er sagt við van- ligum orðum, at føroyingar av hverjum 100 pundum teir veiða og virka av fiski eru tað støðugt bert 4 pund. ið kunnu koyrast undir | bólkin lidnar verur! OG TAÐ ER ALT VIT HAVA ROKKIÐ ØLL HESI AR - tað er alt álvaratos?- umframt framhaldandi at toga okkum longur út í ófen |) ALMENT VERÐUR | SAGT 10 PCT. OG ALT FOLKID SKAL JUBLA! | Alt tad vit hava evnad i | fimm ár á rað er, at vit nústaðni hava rokkið EF tolllofu fyri raspaðar verur, stórt 10 pct., ið var sett úr 0 | pct. v.ø.0. úr ongum, (rætt | skal vera rætt, tað var alt | falt 0,04 pet altso fýra hundradapartar av hvørjum fiskadum pundi, ið var gjørt ul lidnar verur so leingi Birgir Danielsen sat á trønuni yvuri við Strond) EF lofuð, er tað ikki sett á 10 pct. nettup av teirri or- sek, at her hevur ongantíð nakrantíð verið framleidd nøkur liðugvera, ið kom undir EF toll? Hví dylja alt sum mansmorð í okkara samfelag? HOYRING Hví ikki tosa bart út og hví ikki fáa eina nýggja "hoyr ing,” soleiðis at bygnaðar- nevndin av nýggjum kann royna at sannføra okkum oll um, hví vit skulu leggja okkara egna grundarlag fyri lívi í oyði? Enn eina fer fari eg at spyrja, um tað ikki er nóg saklig | argumentatión, tá tað nú | vid gongdini í Íslandi í huga snøgt sagt kann prógvast, at troling og umsetiligar kvotur, eins og í Íslandi fara at gera av við okkara fiskastovnar. Nú Ísland er komið á tromina og er um at gera New Foundlendingum kunstin eftur, er tá nakar so blá- oygdir at trúgva, at vit sleppa undan, tí tá er fávitskan stór. Annað er so at tað skuldi verið meira enn nógmikið av sakligar argumentatión, um bygnadarnevndin lýtur at gongdini við "stagnatión- imi” í utfluttningsvinnuni Í 1 i John Smith hevur alt sitt liv vist fiskivinnuspurningum støran ans. Tå fyrrverandi danski fiskinálaráðharrin Bjørn West vitjaði í Førøyum seinast nýtti John Smith eisini høvi til at hitta hann á máli. Mynd jan Tað skuldi verið nógmikið at purra einhvønn út við! EFTIR 5 ÁRUM 4 PCT. Skulu tað til tey næstu 10 pct. av lidugvøru- framleiðslu eisini brúkast fimm ár? - ella hvat? Við gongdini , 10 verið hevur sær ikki mætari út; Eitt samlað ung er farið í holt við útinnandi virksemi, heil flogfør av juristum og stór kontingentir av donskum og føroyskum (ið eisini er danskir) elitupolitistum fjakka landið rúnt og hava flett uppum á hvgrjari konu, ið hevur sett so mikið sum eitt fótamerki á okkurt hissini skipsdekkið - á veg umborð at vaska! Hettar er tað vit fáast við, meðan skútan Føroyar stevnir niður, beint niður á havsins botn! NÚ MÓTI ENDANUM Í staðin fyri at leita í leivdunum eftir svarinum, ið liggja í motivunum, verður nú tosað um, at:tað ringasta er av?- sum um alt flytur seg rætta vegin Fara vit at hyggja eftir motiveringunum hjá (eiga runum av pf. Fiskavirk ing) hjá kredittfeløgunum og bankunum, fyri at fara inn aftur í blokkfabrik- kirnar: Fyrst og fremst tryggjan teirra av | prioritetsskuldini, við tí, sum í fyrsta umfari kundi Í tulkast sum ein samfe- lagspositivur gestus, hetta at forða konkurslógunum at virka, eftir at virkini vórðu niðurskrivað av Fíggjarefurliunum OPERATION RED KAPITALEN Motiveringin var ivaleyst "Bjarga ti, ið bjargast kann skjótast gjørligt, bíligast gjørligt, uttan at brúka so mikið sum eina krónu til fløgur” - (Hesar iløgur, ið vóru neyðugar, um tað nakrantíð skuldi kunna fáast nakað løn semi í føroysku fiskivin- nuna, fløgur í maskinur til fiskafingra- og fish- sticksframleiðslu og aðrar lidnar verur, heilt í sam- svari við intentiónirnar hjá Bjarta Mohr so sum hann á fundum greiddi frá hesum, og sum hann segði var hansara boð uppá, hvussu tað skuldi vinnast peningur úr føroyskum fiski Onkunstaðni á vegnum eru ætlaninar broyttar, og at lítil ivi tískil kann vera um, at eigararnir av på Fiskavirking hava stungið | stjóran í ryggin, tí tað hann boðaði frá fór at koma er ikki komið enn!) Spurningurin er eisini efurhondini meira hver, ið er hver í tríeinig heitini Faroe Seafood Supply, Faroe Seafood og Fiskavirking, umframt hin alment saneraði og subsidieradi, privatiseraði togaraflotin? Motiveringin hjå kreditorunum, mett vid stødi í gongdini tykist einans hava verið at vinna inntøkur við at skera allar ikki strangt neyðugar út- reiðslur burtur og halda maskinparkina í Fiska virking viðlíka við at "skrella" tey stongdu ognartiknu virkini, so- hvørt hinar maskinurnar skramla saman. "Sam- felagssinni” var taktiskt og faktiskt ein "keep in control"-mangvra, t.v.s beinhørå stýring uttan forstýrandi elementir, ið kunnu órógva strategiska uppleggið í sambandi við eina "raidlíknandi" aktion, íð tað ikki kann verða serliga nógv við síður.a av at skýra RED KAPITALEN (úr Føroyum) EINGIN BROYTING Tað er ikki nakað útlit til, at hesin kreditorpolitikkur verður broyttur annað enn tann verra vegin, fara teir framvegis at hava "makt sum akt”. Eydnast tað umframt, enn fastari at stýra gongdini av flota- num yvir rakstrarfíg- gingina ella einhverja subbankafígging frá keyparasíðu, so fara teir sum ytsta konsekvens eisini at herða trýstið á stovnarnar (jfr, hækka- nina av hjáveiðuprocen- unum) Tað ljóðar alt so ulforladeligt dejligt”, hesi hálvhjartaðu glepsini úr Danmark um at fáa fiskastovnarnar upp á fótur aftur, men tað haltar við logikkinum Spurningurin er hvaðan úr Danmark tey koma hesi glepsini. Er tað ein sannførd stjórn, ið vil hava føroysku stovnarnar uppå føtur aftur? Ella eru tað embætismenn , ið eru sannførdir um sin egna førleika, ella eru tað okkara kreditorar (sum yvir embætsmanna- verkið) hava sannført donsku stjórnina um, at teirra veiðu-, virkis- og marknadarføringsideir eru